Zesde week. Maandag

37. DE GAVEN VAN DE HEILIGE GEEST

-De bovennatuurlijke deugden en de zeven gaven van de Heilige Geest. -De invloed van deze gaven op ons leven. -Tiendaagse voorbereiding op de komst van de Heilige Geest.

37.1 Wij leven omringd door Gods gaven. Alles wat we bezitten en wat goed is, al onze geestelijke en lichamelijke kwaliteiten en ontelbare andere gaven, alle zijn gaven van God en bedoeld om ons gelukkig te maken in dit leven en opdat we in staat zijn veilig de hemel te bereiken. Maar het was eerst en bovenal door de doop dat onze Vader en God ons begiftigde met talloze gaven. Hij wiste de smet van de erfzonde uit onze ziel. Hij verrijkte ons met de gave van de heiligmakende genade, waardoor Hij ons deelgenoten maakte van zijn eigen goddelijk leven, en Hij maakte van ons zijn zonen en dochters. Hij maakte ons ook leden van de Kerk.

Tegelijk met de genade heeft God onze ziel verfraaid met de bovennatuurlijke deugden en de gaven van de Heilige Geest. De deugden geven ons de kracht om op bovennatuurlijke wijze te handelen, om de wereld en gebeurtenissen vanuit een hoger standpunt te bezien -dat van het geloof- en om ons te gedragen als ware kinderen van God. Zij geven ons het vermogen om God op intieme wijze te kennen, om Hem lief te hebben zoals Hij zichzelf liefheeft en om zo te handelen dat het verdienstelijk is voor het eeuwige leven. Onder invloed van deze deugden wordt ons werk een schat van verdiensten voor de hemel, hoewel het, menselijk bekeken, van weinig waarde lijkt te zijn.

De bovennatuurlijke deugden maken ons sterk op dezelfde manier als onze voeten ons de kracht geven om te lopen en onze ogen de kracht geven om de wereld om ons heen te bekijken. Toch hebben we niet genoeg aan onze voeten om te reizen of aan onze ogen om een schilderij te bewonderen. Hiervoor is ook de medewerking van onze eigen vrijheid noodzakelijk, evenals ons verlangen en onze inzet om werkelijk met de reis te beginnen, of ook, om ons verstand te gebruiken en zo het schilderij werkelijk in al zijn schoonheid te kunnen waarderen.

De gaven van de Heilige Geest zijn geschenken die God aan onze ziel verleent, zodat zij op meer volmaakte wijze en zonder al te veel moeite de goede werken uit kan voeren waaruit onze liefde voor God -onze heiligheid- blijkt.1 Deze gaven helpen ons te leven in Gods tegenwoordigheid, ons werk uit liefde te doen, en ons gedurende de dag iets te ontzeggen.

Onder invloed van deze gaven «wordt de ziel toegerust en gesterkt, zodat zij gemakkelijker en sneller Zijn stem en aansporing gehoorzaamt. Deze gaven zijn bovendien zo doelmatig, dat zij de rechtvaardige ziel naar de hoogste top van heiligheid voeren, en ze zijn zo buitengewoon dat ze ook in de hemel blijven bestaan, echter wel op meer volmaakte wijze. Door de hulp van deze charisma's wordt de ziel aangespoord en geholpen om de evangelische zaligheden te zoeken en te verkrijgen, die als bloemen bloeiend in het voorjaar, tekenen en kenmerken zijn van eeuwige gelukzaligheid.»2

De gaven van de Heilige Geest zetten ons aan om ons leven in overeenstemming te brengen met de eisen van het kindschap Gods. Zij begiftigen ons met een groter gevoel en bewustzijn om de bewegingen en inspiraties van de Parakleet op te merken en om deze in praktijk te brengen. Op zo'n manier gaat Hij voort met ons leven te besturen, kalm en ontspannen. Zo wordt ons leven geleid door de wil van God en niet door onze eigen grillen en neigingen.

Vandaag vragen wij de Heilige Geest: Maak weer zacht wat is verstard, in het bijzonder de halsstarrigheid van onze trots; koester het verkilde hart, dit betekent onze lauwheid in onze omgang met God; leid wie zelf de weg niet vond3, want de aardse banden die onze voortgang verhinderen zijn talrijk, bijvoorbeeld de last van begane zonden, de zwakheid van onze wil, onze onverschilligheid wat betreft de dingen die God meer zouden behagen. Dit zijn de bronnen van onze nederlagen, zwakheden en onmacht. Zo vragen wij Hem, in ons gebed, om onze ziel te bevrijden van «het loodzware gewicht, dat ten gevolge van al haar onzuiverheden op haar drukt en waardoor de ziel aan de grond vast blijft zitten... zodat zij kan opstijgen tot de goddelijke Majesteit, om geheel op te gaan in de levende Liefdevlam die Hij is.»4

37.2 Wanneer de Helper komt, die Ik u van de Vader zal zenden, de Geest der waarheid die van de Vader uitgaat, zal Hij over Mij getuigenis afleggen.5 Onze Heer kondigt dit nieuws aan in het evangelie van de Mis van vandaag, en de liturgie van de Kerk nodigt ons op verscheidene manieren uit om onze zielen voor te bereiden op de werking van de Heilige Geest.

Een resolute strijd tegen elke opzettelijke dagelijkse zonde bereidt ons voor op het licht en de bescherming die de Vertrooster ons schenkt. Het licht dat ons verstandelijk vermogen gegeven wordt, geeft ons kennis en begrip over Gods zaken; de steun die ze verleent aan onze wil, staat ons toe dagelijks de mogelijkheden te benutten om goed te doen, en om verleidingen en alles wat ons van God verwijderd houdt, af te wijzen.

De gave van inzicht laat ons met grote helderheid de rijkdom van het geloof zien. De gave van kennis maakt het ons mogelijk om op een integere manier de geschapen wereld te beoordelen, en om ons hart op God gericht te houden en op zaken die ons tot Hem kunnen leiden. De gave van wijsheid maakt het ons mogelijk om door te dringen in het onpeilbare mysterie van God en zet ons aan om boven alle andere zaken Hem eerst te zoeken, te midden van ons gewone werk en onze verplichtingen. De gave van beraad wijst ons de wegen tot heiligheid -Gods wil in ons gewone dagelijkse leven- en moedigt ons aan om die mogelijkheid te kiezen die gericht is op Gods eer en het welzijn van de naaste. De gave van eerbied neigt ons ertoe om God te bejegenen met de intieme genegenheid van een kind voor zijn vader. De gave van kracht versterkt ons voortdurend, en helpt om de moeilijkheden die wij onvermijdelijk tegenkomen op onze weg naar God, te overwinnen. De gave van de vreze zet ons aan om te vluchten voor elke gelegenheid tot zondigen, om elk kwaad te vermijden dat de Heilige Geest zou kunnen bedroeven6, en om boven alles het verlies te vrezen van Degene die wij liefhebben, en die de reden is dat wij leven en zijn.

Dit zijn dagen van voorbereiding op de viering van de plechtige nederdaling van de Heilige Geest over de Kerk, vertegenwoordigd door de apostelen en in vereniging met Maria, de Moeder van God, in het Cenakel. Wij bidden voortdurend dat we nederig zullen zijn en gehoorzaam aan het werk van de Heilige Geest in onze ziel, en dat Hij nooit zal ophouden om de mensen van onze tijd, die in het bijzonder hongeren naar de Geest7, en zoveel behoefte hebben aan zijn bescherming en hulp, te activeren en te inspireren. Wij vragen Hem:

Kom, o Geest des Heren, kom / uit het hemels heiligdom, / waar Gij staat voor Gods gezicht. / Kom der armen troost, daal neer, / kom en schenk uw gaven, Heer, / kom, wees in de harten licht. [...] Geef uw gaven zevenvoud / ieder die op U vertrouwt, / zich geheel op U verlaat. / Sta ons met uw liefde bij, / dat ons einde zalig zij, / geef ons vreugd die niet vergaat.8

37.3 Om onze devotie tot de Heilige Geest te doen toenemen, kunnen we beginnen met de menselijke en christelijke deugden te beoefenen in ons werk en onze dagelijkse omgang met anderen. «Als de christen strijdt om die deugden te verwerven, is zijn ziel in staat om de genade van de Heilige Geest met vrucht te ontvangen. En de goede menselijke eigenschappen worden versterkt door de werking van de Parakleet in zijn binnenste. De derde persoon van de Allerheiligste Drieëenheid -dulcis hospes animae, zoete gast van de ziel (Sequentie van Pinksteren)- overstelpt ons met zijn gaven: wijsheid, verstand, raad, sterkte, wetenschap, godsvrucht, vreze des Heren.»9

Veel vuriger dan wij, verlangt de Heilige Geest ernaar om zijn gaven zó overvloedig uit te delen, dat ze een stromende rivier in ons bovennatuurlijk leven vormen en heerlijke vruchten in ons voortbrengen. Hij wacht er alleen op dat wij mogelijke hindernissen in onze ziel opruimen, en dat wij Hem vragen om een groot verlangen naar onthechting, èn dat wij Hem, vanuit het diepste van ons hart, zeggen: Kom, Heilige Geest, vervul de harten van uw getrouwen. Ontsteek in hen het vuur van uw liefde. Het is zijn enige wens om ons te vullen met zijn genade en gunsten. Als gij dus, ofschoon ge slecht zijt, goede gaven aan uw kinderen weet te geven, hoeveel te meer zal dan uw Vader in de hemel de Heilige Geest geven aan wie Hem erom vragen.10

Gedurende deze dagen van voorbereiding op het Pinksterfeest, smeken wij de Vader der hemellichten11 nederig om de komst van de Geest van zijn Zoon in ons hart, roepend: Abba! Vader.12 Wij vragen Christus om vanuit de schoot van de Vader, degene te zenden die de liturgie als volgt aanroept: Kom, o Trooster, Heil'ge Geest, zachtheid die de ziel geneest; kom, verkwikking zoet en mild.13

In de tiendaagse voorbereiding, die begint op het feest van de Hemelvaart van onze Heer, willen wij meer ontvankelijk worden voor de genade die de Parakleet ons voortdurend wil schenken. Laten we Hem om zijn gaven vragen, zodat wij goede instrumenten van Hem worden in onze familiekring, op ons werk, en in de maatschappij. «Een veilige weg tot de nederigheid is, te overwegen dat we -ook al hebben we geen talent, naam of fortuin- efficiënte werktuigen kunnen zijn, als we ons tot de Heilige Geest wenden om te vragen of Hij ons zijn gaven meedeelt.

»Hoewel de Apostelen drie jaar lang door Jezus waren onderwezen, vluchtten ze ontzet voor de vijanden van Christus. En toch lieten ze zich na Pinksteren geselen en opsluiten en gaven ze ten slotte hun leven als getuigenis van hun geloof.»14

Onze trouw aan de ingevingen en genadegaven die wij ontvangen van de Heilige Geest, blijkt vaak uit de bereidheid om op onze geestelijke leiding te reageren; de dagelijkse inzet die wij tonen om die doelen te bereiken en ons de adviezen eigen te maken die wij hebben ontvangen.

Nemen we onze toevlucht tot Onze Lieve Vrouw, de Bruid van de Heilige Geest. Dit is de zekerste weg om onze zielen open te stellen voor welke gave dan ook, die de Parakleet ons wenst te geven.

-1. Vgl. H. Thomas van Aquino, Summa Theologiae, I-II, q68, a1. -2. Leo xiii, Enc. Divinum illud munus, 9 mei 1897. -3. Sequentie van Pinksteren. -4. Vgl. H. Jozefmaria Escrivá, De Weg, 886. -5. Joh 15,26. -6. Vgl. Ef 4,30. -7. Johannes Paulus ii, Redemptor hominis, 4 maart 1979, 18. -8. Sequentie van Pinksteren. -9. H. Jozefmaria Escrivá, Vrienden van God, 92. -10. Lc 11,13. -11. Jak 1,17. -12. Gal 4,6. -13. Sequentie van Pinksteren. -14. H. Jozefmaria Escrivá, De Voor, 283.