Dertigste week. Dinsdag

14. De openbaring van de kinderen Gods

-Wat ons goddelijk kindschap betekent. -Kinderen in de Zoon. -Gevolgen van het goddelijk kindschap.

14.1 In Psalm 2 lezen we de volgende woorden, die in de eerste plaats van toepassing zijn op de Messias: De Heer sprak tot mij: gij zijt mijn zoon; Ik riep u heden in het leven.1 Van eeuwigheid roept de Vader de Zoon in het leven en geheel het wezen van de Tweede Persoon van de Allerheiligste Drieëenheid ligt in het kindschap, in het Zoon zijn. Het heden waarover de psalm ons spreekt, betekent een voortdurend, eeuwig 'altijd', waarin de Vader het wezen aan zijn Eniggeborene geeft.2

Om over kindschap in de strikte betekenis van het woord te spreken is gelijkheid van natuur vereist.3 Daarom is alleen Jezus Christus de Eniggeboren Zoon van de Vader. In ruimere zin kan men zeggen, dat alle schepselen -in het bijzonder de mensen en de engelen-kinderen van God zijn, hoewel hun kindschap erg onvolmaakt is, want hun gelijkheid met de Schepper is geenszins een gelijkheid van natuur.

Toch kwam er door het doopsel in onze ziel een regeneratie tot stand, een nieuwe geboorte, een bovennatuurlijke verheffing, die ons deelgenoot maakte van de goddelijke natuur. Deze bovennatuurlijke verheffing was het begin van een goddelijk kindschap dat het eigen mense­lijk kindschap van elk schepsel oneindig ver overtreft. In de proloog van zijn evangelie leert Johannes ons dat aan allen die Hem [Christus] aanvaardden, aan hen die in zijn naam geloven, Hij het vermogen gaf om kinderen van God te worden; zij zijn niet uit bloed noch uit de begeerte van het vlees of de wil van een man, maar uit God geboren.4 «Gods Zoon is mens geworden -zo legt de heilige Athanasius uit- opdat de kinderen van de man, de kinderen van Adam, kinderen van God zouden worden [...]. Hij is de Zoon van God van nature; wij vanwege de genade.»5

Het goddelijk kindschap neemt een centrale plaats in de boodschap van Jezus Christus in; het is een voortdurend thema van onderricht in de prediking van de Blijde Boodschap, als een welluidend teken van Gods liefde voor de mensen. Hoe groot is de liefde die de Vader ons betoond heeft! Wij worden kinderen van God genoemd, en we zijn het ook6, schrijft Johannes. Deze toestand van kind zijn zal zijn volheid pas in de hemel bereiken, maar is ook in dit leven reeds een vreugdevolle en hoopvolle werkelijkheid. Zoals de heilige Paulus tot ons zegt, in een van de lezingen van de heilige Mis van vandaag, verlangt nu de schepping vurig naar de openbaring van Gods kinderen [...]. Wij weten immers dat de hele natuur kreunt en barensweeën lijdt, altijd door. En niet alleen zij, ook wij zelf, die toch reeds de eerstelingen van de Geest hebben ontvangen, ook wij zuchten over ons eigen lot, zolang wij nog wachten op de verlossing van ons lichaam...7 De apostel duidt hier op de volheid van de aanneming als kinderen, want reeds hier op aarde zijn wij kinderen van God geworden, onze grootste eer en hoogste titel: Je bent dus niet langer slaaf, maar zoon; en als je zoon bent, dan ook erfgenaam, door toedoen van God.8

De woorden die de Vader van eeuwigheid op zijn Eniggeborene toepast, gebruikt Hij nu voor ons. Tot ieder van ons zegt Hij: Gij zijt mijn zoon; Ik riep u heden in het leven. Dat heden is ons aardse leven, want God geeft ons iedere dag dat nieuwe wezen. «Hij zegt ons: Gij zijt mijn zoon. Geen vreemdeling, geen dienaar die met welwillendheid behandeld wordt, geen vriend... dat zou al veel zijn. Zoon! Zelf effent Hij de weg voor ons opdat wij Hem met de liefde van een zoon benaderen, of met de schaamteloosheid van een zoon aan wie de Vader niets kan weigeren.»9

14.2 Gij zijt mijn zoon...

De Heer heeft voortdurend tot zijn leerlingen over deze verbazingwekkende werkelijkheid gesproken. Soms recht­streeks, door hen te leren zich tot God te richten als tot een Vader10, door hun de heiligheid te leren als kinderlijke navolging van de Vader11, en eveneens door talrijke gelijkenissen, waarin God wordt afgebeeld als Vader.12

Goddelijk kindschap dient te worden opgevat als meer dan een symbolische betrekking tussen God en ons, alsof Hij ons zou willen behandelen zoals Hij het zijn kinderen zou doen. Hij heeft ons als zijn eigen kinderen gewild. Natuurlijk kan ons kindschap niet vergeleken worden met dat van de Godmens. Toch is ons kindschap iets buitengewoons. Het is een gave waarvan we de omvang en betekenis nauwelijks kunnen bevatten.13

Ons kindschap is een delen in het volle kindschap, dat uitsluitend bestaat en vorm krijgt in de Tweede Persoon van de Allerheiligste Drieëenheid. Van «natuurlijk kindschap -verklaart de heilige Thomas- is voor velen het kindschap door een zekere gelijkheid en deelname afgeleid.»14 Vanuit dit kindschap treden we binnen in de intimiteit van de Heilige Drieëenheid; het is een waarlijk delen in het leven van de Vader, de Zoon en de Heilige Geest. Ten aanzien van onze verhouding tot de goddelijke Personen kan men zeggen, dat wij kinderen zijn van de Vader in de Zoon door de Heilige Geest.15 «Door de genade die hij heeft ontvangen bij het doopsel, deelt de mens in de eeuwige geboorte van de Zoon vanuit de Vader, want hij is aangenomen zoon van God geworden: zoon in de Zoon.»16 «Wanneer hij uit het water van de heilige bron stapt, hoort iedere christen opnieuw de stem die ooit werd vernomen aan de oevers van de Jordaan: Gij zijt mijn Zoon, de welbeminde, in wie Ik mijn welbehagen heb gevonden (Lc 3,22); en hij begrijpt dat hij verenigd wordt met zijn uitverkoren Zoon en aldus aangenomen zoon (Gal 4,4-7) en broeder van Christus.»17

Het goddelijk kindschap moet op alle ogenblikken van de dag aanwezig zijn, maar het moet zich met name openbaren als we ooit de hardheid van het leven sterker voelen. «Het lijkt alsof de wereld jou terneer drukt. Je ontwaart rondom geen enkele uitweg. Het is deze keer onmogelijk om de moeilijkheden te overwinnen. -Maar, ben je wederom vergeten dat God jouw Vader is? Almachtig, alwetend, barmhartig? Hij kan je niets slechts toezenden. Datgene wat jou bezorgd maakt, is goed voor jou, ook al zijn op dit moment je ogen verblind. -Omnia in bonum! Alles strekt ten goede! Heer, dat uw allerwijste wil nog eens geschiede, en altijd!»18

14.3 Het goddelijk kindschap is niet eenvoudigweg een deel tussen veel andere van het leven van een christen. Het is iets wezenlijks dat gevolgen heeft in alle aspecten van ons leven. Het goddelijk kindschap is strikt genomen niet een welomschreven deugd maar de permanente staat waarin iedere gedoopte verkeert. De vroomheid die voortkomt uit deze nieuwe status van de mens die Christus' schreden volgt «is een grondhouding van de ziel die uiteindellijk het hele bestaan vervult. Vroomheid is aanwezig in alle gedachten, alle verlangens, in alles waar ons hart naar uitgaat.»19 Als wij acht slaan op het goddelijk plan, kunnen we zeggen dat alle genadegaven ervoor zijn om van ons kinderen van God te maken, om uiteindelijk alter Christus, ipse Christus te zijn.20 Wij moeten steeds meer op Hem gelijken. Ons leven moet een weerspiegeling zijn van zijn leven. Daarom moet het goddelijk kindschap zeer vaak motief van ons gebed en onze overweging zijn; dan zal onze ziel vervuld worden van vrede te midden van de grootste bekoringen of tegenslagen, omdat wij ons leven in Gods handen hebben gelegd. Natuurlijk blijven we ervoor vechten om betere mensen te worden en alle beschikbare menselijke middelen aanwenden in tijden van ziekte, ontberingen, eenzaamheid... Houden we daarbij het voorbeeld van de heiligen in gedachte. Zelfs te midden van vele beproevingen was hun leven er een van serene gemoedsrust en innerlijke vreugde

Het goddelijk kindschap is eveneens de basis van de christelijke broederlijkheid, die zeer ver uitstijgt boven de band van saamhorigheid die onder mensen bestaat. In de ander dienen wij kinderen van God te zien, broeders van Jezus Christus, die allen geroepen zijn tot een bovennatuurlijke bestemming. Op die wijze zullen wij hun makkelijk die kleine dagelijkse hulp kunnen verlenen die wij allemaal van elkaar nodig hebben, en vooral zullen wij voor hen de weg vergemakkelijken die naar de gemeenschappelijke Vader leidt.

Onze heilige Moeder Maria zal ons leren die woorden van Psalm 2, die we aan het begin van deze overweging hebben gelezen, te proeven als tot ieder van ons gericht: Gij zijt mijn zoon; Ik riep u heden tot het leven.

-1. Ps 2,7. -2. Vgl. Johannes Paulus ii, Algemene audiëntie, 16 oktober 1985. -3. Vgl. H. Thomas van Aquino, Summa Theologiae III, q32, a3 c. -4. Joh 1,12-13. -5. H. Athanasius, De Incarnatione contra arianos, 8. -6. 1 Joh 3,1. -7. Rom 8,19-23. -8. Gal 4,7. -9. H. Jozefmaria Escrivá, Als Christus nu langs komt, 185. -10. Vgl. Mt 6,9. -11. Vgl. Mt 5,48. -12. Vgl. J. Bauer, Diccionario de Teología Bíblica, Herder, Barcelona 1967, trefwoord: filiación, cols 407-412. -13. Vgl. M.C. Calzona, Filiación divina y cristiana en el mundo, in La misión del laico en la Iglesia y en el mundo, EUNSA Pamplona 1987, bl. 301. -14. H. Thomas van Aquino, Commentaar op het evangelie van Johannes, 1,8. -15. Vgl. F. Ocáriz, Hijos de Dios en Cristo, EUNSA, Pamplona 1972, bl. 98. -16. Johannes Paulus ii. Homilie 23 maart 1980. -17. Idem, Apost. exhort. Christifideles laici, 30 december 1988, 11. -18. H. Jozefmaria Escrivá, Kruisweg, IX,4. -19. Idem, Vrienden van God, 146. -20. Vgl. Idem, Als Christus nu langs komt, 96.