Vijfde week. Zaterdag

35. DE ROZENKRANS

-In het rozenkransgebed leert Onze Lieve Vrouw ons het leven van haar Zoon te beschouwen. -De rozenkrans in het gezin, 'een machtig wapen'. -Verstrooiing tijdens het bidden van de rozenkrans.

35.1 Liefde tot Onze Lieve Vrouw kan zich in ons leven op vele manieren uiten. De heilige rozenkrans is hèt mariale gebed, dat de Kerk door alle eeuwen heen het meest heeft aanbevolen. Deze devotie geeft ons een samenvatting van de belangrijkste waarheden van het christelijke geloof. Wij beschouwen elk mysterie en zo leert Onze Lieve Vrouw ons het leven van haar Zoon te overdenken. Zij, die nauw verbonden is met Jezus, neemt soms de eerste plaats in; andere keren is het Christus zelf die het eerst onze aandacht trekt. Maria verhaalt altijd over Jezus: over de vreugde van zijn geboorte, over zijn dood aan het kruis, en over zijn glorievolle opstanding en hemelvaart.

De rozenkrans is het meest geliefde gebed van onze Moeder. «Het bidden van de heilige rozenkrans, met de beschouwing van de geheimen, de herhaling van het Onzevader en het Weesgegroet, de lofprijzing van de Heilige Drieëenheid en de bestendige aanroeping van de Moeder Gods, zijn een voortdurende akte van geloof, van hoop en van liefde, van aanbidding en van eerherstel.»1

Etymologisch betekent rozenkrans een «kroon van rozen, en is een heerlijk gebruik, dat voor de mensen een offeren van liefde en een symbool van vreugde symboliseert.»2 Het is de uitmuntendste vorm van beschouwend gebed, als een soort mystieke kroon, waarbij het weesge­groetje, het gebed van de Heer en de lofprijzing van de verheven Drieëenheid verweven zijn met de beschouwing van de hoogste geheimen van ons geloof. Door de verschillende geheimen van de rozenkrans te volgen, mediteert de geest over het wonder van de menswording en de verlossing door onze Heer.»3

In deze mariale devotie wordt het mondgebed gecombineerd met de beschouwing van de christelijke geheimen, die steeds de kern van het rozenkransgebed geweest zijn. Dankzij deze rustige meditatie wordt het voor iedereen mogelijk om dezelfde woorden te spreken, terwijl toch iedereen zijn of haar eigen persoonlijk gebed kan verrichten. Laten wij ons indenken dat wij deelnemers zijn aan deze taferelen: deze deelname helpt ons om goed te bidden. Op zo'n manier «zullen wij het leven van Jezus, Maria en Jozef meebeleven. Elke dag zullen wij hun ten dienste staan. We zullen hun gesprekken horen. We zullen de Messias zien opgroeien. We zullen de dertig jaar van zijn verborgen leven bewonderen... We zullen aanwezig zijn bij zijn Lijden en Dood... We zullen verbaasd staan over de heerlijkheid van zijn verrijzenis... In één woord, we zullen, dwaas van Liefde (er is geen andere liefde dan deze Liefde), elk moment uit het leven van Jezus Christus beschouwen.»4

In het beschouwen van de geheimen komt het mondeling gebed -de Onzevaders en de Weesgegroeten- tot leven. Ons innerlijk leven wordt steeds inniger en is dan een bron van gebed en aanschouwing gedurende de dag. Stap voor stap vereenzelvigt het ons met Christus' gevoelens en maakt het ons mogelijk om te leven in een klimaat van intense devotie: Wij zijn blij met Christus die Zich verblijdt, wij lijden met de lijdende Christus, en we kijken uit in hoop naar Christus' verrijzenis. Paus Paulus vi heeft eens gezegd dat zowel de Liturgie als de rozenkrans, «hoewel gegrond op totaal andere uitgangspunten, dezelfde, door Christus teweeggebrachte heilbrengende gebeurtenissen, als onderwerp hebben. De liturgie vertegenwoordigt opnieuw, onder een sluier van tekenen en werkend op verborgen wijze, de grote geheimen van onze redding. De rozenkrans roept, door middel van eerbiedige overdenking, dezelfde geheimen op in onze gedachten en spoort ons aan om daar de juiste normen uit te halen voor het dagelijkse leven.»5

35.2 Het Tweede Vaticaanse Concilie «vermaant alle kinderen van de Kerk om de eredienst van de heilige Maagd, vooral in de liturgie, met edelmoedigheid te beoefenen, de praktijken en oefeningen van godsvrucht die het leergezag te harer ere in de loop der eeuwen heeft aanbevolen, hogelijk te waarderen.»6 En we zijn ons er allen van bewust dat de Kerk met nadruk de rozenkrans heeft aanbevolen. Het is «één van de beste en meest vruchtbare gebeden in het algemeen, waarbij het hele christengezin wordt uitgenodigd om het gezamenlijk te bidden.»7 Het zal vaak voor vele gezinnen een middel zijn tot het leiden van een christelijk leven. Soms is het voldoende om met één geheim te beginnen, misschien bij zo'n uitgelezen moment als de meimaand, of tijdens een bezoek aan een genadekapel gewijd aan Maria. Veel is bereikt als kinderen vanaf vroege leeftijd wordt geleerd het ook mee te bidden.

De rozenkrans in het gezin is een bron van zegen voor iedereen, want het brengt Gods genade over ons huis. «Het bidden van het Angelus en van de rozenkrans -zegt Johannes Paulus ii- moet voor iedere christen, en bovenal voor alle christengezinnen, als een geestelijke oase in de loop van de dag zijn, waaruit wij kracht en vertrouwen putten.»8 Slechts een paar dagen later merkte de Heilige Vader opnieuw op: «Bewaak zorgvuldig de tedere en vertrouwvolle liefde tot Onze Lieve Vrouw, die vanzelfsprekend moet zijn. Laat haar niet verkillen... Wees trouw aan de traditionele oefeningen van mariale devotie die de Kerk kent: het Angelus, de Mariamaand en in het bijzonder de rozenkrans. Moge er een herleving komen van de prachtige gewoonte om de rozenkrans in het gezin te bidden.»9

Laten wij in ons gebed van vandaag nagaan of we de heilige rozenkrans wel als een «machtig wapen»10 zien, om van de gezegende Maagd verhoring en genadegaven te verkrijgen die wij zo hard nodig hebben. Verrichten we deze gebeden wel met gepaste aandacht? Trachten we ons te verdiepen in de betekenis? In het bijzonder: nemen wij wel even de tijd om tevoren elk geheim te overwegen? Proberen wij onze vrienden en familie zover te krijgen dat ook zij de rozenkrans bidden om zo meer omgang te krijgen met onze Moeder in de hemel en haar meer liefde te betuigen?

35.3 Soms, als wij de rozenkrans proberen te verspreiden als een manier om elke dag met Onze Lieve Vrouw in gesprek te zijn, ontmoeten we mensen, zelfs goede mensen, die zich verontschuldigen om het feit dat ze vaak worden afgeleid onder het bidden. Daarom zou het volgens hen beter zijn 'om het niet te bidden, dan om het slecht te doen', of iets dergelijks. Paus Johannes xxiii was gewoon te zeggen dat «de slechtste rozenkrans díe is die niet wordt gebeden». Wij kunnen onze vrienden zeggen dat, in plaats van het na te laten, het Onze Lieve Vrouw meer plezier doet, dat we dan maar de rozenkrans bidden zo goed als het kan, zelfs al worden we regelmatig afgeleid. Het kan ook gebeuren dat «als u vaak wordt afgeleid bij het bidden, juist dat gebed de duivel ernstig in verlegenheid brengt.»11

De rozenkrans is wel eens vergeleken met een lied: het lied van Onze Lieve Vrouw. Hoewel wij elk woord misschien niet bewust volgen, de melodie neemt ons mee, bijna onmerkbaar, en houdt ons hart en ons denken bij Onze Lieve Vrouw.

Verstrooiing buiten onze wil om, voorondersteld dat wij ertegen vechten om ze te vermijden, heffen de vruchten van de rozenkrans, of van welk ander mondeling gebed dan ook, niet op. De heilige Thomas van Aquino wijst erop dat men bij het uitspreken van een gebed op drie dingen moet letten: de juiste uitspraak van alle woorden; bijzondere aandacht voor de betekenis van de woorden en aandacht voor het einddoel van ons gebed, dat wil zeggen aandacht voor God en voor onze intenties. Dit laatste is de belangrijkste en meest noodzakelijke soort van aandacht en wordt ook gevonden bij mensen met mindere ontwikkeling of ook zonder duidelijk inzicht in hetgeen zij bidden. Ook in deze gevallen kan het gebed zo «intens zijn, dat de gedachte tot voor God wordt overgebracht.»12

Als wij het maar proberen, dan zou het ons lukken elke keer de rozenkrans op de juiste manier te bidden: lettend op onze uitspraak, de pauzes, de aandacht, enkele ogenblikken het geheim te overdenken dat aan de beurt is. Als wij een tientje van de rozenkrans aanbieden, misschien voor een bijzondere intentie -voor de universele Kerk, voor de Paus, voor de intenties van de bisschop van het diocees, onze familie, priesterroepingen, het apostolaat, vrede en gerechtigheid in een bepaald land, of voor iets waar wij ons zorgen over maken- probeer er dan voor te zorgen, dat deze rozen voor Onze Lieve Vrouw nooit verwelken door routine of dat wij min of meer vrijwillig afgeleid worden... Iedere verstrooiing vermijden is erg moeilijk, vaak onmogelijk, maar Onze Lieve Vrouw weet dit ook en neemt onze goede wil en onze inspanning aan.

Om de rozenkrans eerbiedig te bidden is het belangrijk rekening te houden met het juiste tijdstip: «Een gevaarlijk middel om de rozenkrans niet te bidden: uitstellen tot het laatste moment. Als je hem bidt terwijl je naar bed gaat, dan bid je hem - op z'n zachtst gezegd - op slechte wijze en zonder dat je de geheimen overweegt. Op zo'n manier zul je de sleur nauwelijks kunnen vermijden, en de sleur verstikt de echte -de enig mogelijke!- vroomheid.»13 «Je stelt de rozenkrans steeds maar uit tot straks en laat hem ten slotte achterwege omdat je slaap hebt. -Als je geen tijd vrij kunt maken, bid hem dan onderweg, zonder dat iemand het hoeft te merken. Dat zal je bovendien helpen om Gods tegenwoordigheid te voelen.»14

Het rozenkransgebed heeft het voordeel, dat het overal gebeden kan worden: in de kerk, op straat, in de wagen, alleen of met het gezin, in de wachtkamer van de dokter of ergens in een rij, wachtend op wat formulieren. Heel weinig katholieken kunnen in alle eerlijkheid beweren, dat zij geen tijd hebben om dit gebed, uitermate geliefd en aanbevolen door de Kerk, te bidden.

Eens zal onze Heer ons wijzen op de resultaten van het eerbiedig bidden, met of zonder enige verstrooiing, van de heilige rozenkrans: rampen die dankzij de bijzondere tussenkomst van Maria zijn voorkómen, hulp aan onze geliefden, bekeringen, gewone en bijzondere genadegaven, zowel voor ons als voor anderen, en ook de vele mensen die hulp of bijstand hebben verkregen door dit gebed en van wie wij dit niet eens weten.

Dit gebed voor Onze Lieve Vrouw, zo efficiënt en blijmakend, zal tijdens vele momenten van ons leven een hoogst effectief kanaal zijn voor onze vragen, voor dankzegging, en om te boeten voor onze zonden.

«'Onbevlekte Maagd, ik weet heel goed dat ik een arme stakker ben die niet veel anders doet dan iedere dag het aantal van zijn zonden groter maken.' Onlangs heb je me gezegd dat je zo met onze Moeder sprak.

»Hier past dan ook de volgende raadgeving: bid de rozenkrans, dan zal de gezegende eentonigheid van de weesgegroeten je reinigen van de eentonigheid van je zonden.»15

-1. H. Jozefmaria Escrivá, De Heilige Rozenkrans, Voorwoord. -2. Pius xii, Toespraak, 16 oktober 1940. -3. Johannes xxiii, Enc. Grata recordatio, 26 september 1959. -4. H. Jozefmaria Escrivá, o.c., bl. 17. -5. Paulus vi, Enc. Marialis cultus, 48. -6. Vaticanum ii, Dogm. const. Lumen Gentium, 67. -7. Paulus vi, o.c., 54. -8. Johannes Paulus ii, Angelus, 5 oktober 1980. -9. Johannes Paulus ii, Homilie, 12 oktober 1980. -10. H. Jozefmaria Escrivá, o.c., bl. 11. -11. H. Alfonsus van Liguori, Tractaat over het gebed. -12. H. Thomas van Aquino, Summa Theologiae, II-II, q83, a3. -13. H. Jozefmaria Escrivá, De Voor, 476. -14. Ibidem, 478. -15. Ibidem, 475.