Negenentwintigste zondag door het jaar (B)

2. Dienen

-Christelijk leven bestaat in de navolging van Christus. -Jezus leert ons, dat Hij niet gekomen is om gediend te worden maar om te dienen. Hem navolgen. -Dienen met vreugde.

2.1 Zoals een leerling op zijn meester, zoals een kind op zijn moeder, zo behoort een christen in al zijn bezigheden gericht te zijn op Christus. Een kind leert praten door naar zijn moeder te luisteren en haar woorden en manier van spreken na te doen. Dit zou het voorbeeld moeten zijn van ons gedrag ten opzichte van Jezus. Wij behoren ieder woord en iedere daad van Hem na te volgen. Christelijk leven bestaat in de navolging van Christus. De heilige Petrus schreef: En het is ook uw roeping, want Christus heeft voor u geleden en u een voorbeeld nagelaten; gij moet in zijn voetstappen treden.1 De apostel Paulus moedigde de eerste christenen aan met soortgelijke woorden: Die gezindheid moet onder u heersen welke ook Christus Jezus bezielde.2 Jezus is het karakteristieke voorbeeld van alle heiligheid, van alle liefde tot God de Vader. Dit is niet alleen zo door zijn daden, maar puur door zijn manier van zijn. Christus' manier van handelen was een uiterlijk teken van zijn liefde tot en zijn eenheid met de Vader.

Niet door een uiterlijk navolgen van Christus maar door een innerlijk navolgen groeien wij in heiligheid. De heilige Paulus zegt tegen de christenen van Kolosse: legt de oude mens met zijn gedragingen af, bekleedt u met de nieuwe mens....3 Door deze dagelijkse vernieuwing van ons leven kunnen wij alles wat niet overeenstemt met de leer van Christus, verwijderen. Wij willen dat onze gevoelens en houding meer en meer gaan lijken op wat Jezus zou doen in dergelijke omstandigheden. Zó wordt ons leven een voortzetting van het leven van Christus. Want die Hij tevoren heeft gekend, heeft Hij ook tevoren bestemd tot gelijkvormigheid met het beeld van de Zoon.4 Goddelijke genade werkt samen met onze vrije wil om ons gelijkvormig te maken aan God. Wij zullen heiligen zijn, als God de Vader dit over ons kan zeggen: Dit is mijn Zoon, mijn veelgeliefde, in wie Ik welbehagen heb.5 Daarom bestaat onze heiligheid erin, door middel van genade te worden wat Christus van nature is: kind van God.

De Heer is alles voor ons. «Deze boom is voor mij een gewas voor de eeuwige zaligheid. Ik word erdoor gevoed. Hij verzadigt mij. Door zijn wortels word ik dieper en door zijn takken word ik groter. Ik geniet van zijn dauw. Zijn levenskracht is als een welkome bries die mij vruchtbaar maakt. Ik heb mijn tent in zijn schaduw opgeslagen. Daar ben ik ontsnapt aan de hitte van de dag en vind ik koelte en verkwikking. Zijn bladeren zijn mijn dekkleed. Zijn vruchten zijn voor mij een bron van genot. Ik geniet overvloedig van deze vruchten die vanaf het begin van alle tijden voor mij zijn bestemd. Deze boom is mijn voedsel wanneer ik honger heb. Hij verschaft mij kleding wanneer ik naakt ben. Zijn bladeren zijn de levenskracht. Zij hebben niets gemeen met de bladeren van de vijgenboom. Wanneer ik de Heer vrees, is Hij mijn bescherming. In mijn zwakte is Hij mijn kracht. Wanneer ik strijd, is Hij mijn beloning. Wanneer ik overwin, is Hij mijn trofee. Hij is voor mij het rechte en smalle pad.»6 Ik heb niets nodig dan Hem alleen.

2.2 Het evangelie van vandaag vertelt ons over het gedenkwaardige verzoek dat Jakobus en Johannes aan Jezus deden. Zij wilden graag de ereplaats in zijn koninkrijk. De andere apostelen begonnen woedend te worden. Jezus gebruikte deze gelegenheid om de twaalf te onderrichten: Gij weet dat zij die als heersers der volken gelden, hen met ijzeren vuist regeren en dat de groten misbruik maken van hun macht over hen. Dit mag bij u niet het geval zijn; wie onder u groot wil worden, moet dienaar van u zijn, en wie onder u de eerste wil zijn moet de slaaf van allen zijn.7 Tenslotte geeft Jezus hun de diepste reden: Want ook de Mensenzoon is niet gekomen om gediend te worden, maar om te dienen en zijn leven te geven als losprijs voor velen.

De Heer herhaalde deze gedachte bij een aantal gelegenheden: Non veni ministrari, sed ministrare... De Mensenzoon is niet gekomen om gediend te worden, maar om te dienen.8 Zijn hele leven was een dienst aan anderen. Zijn leer is een voortdurende oproep aan de mensheid om zichzelf te vergeten en te leven voor anderen. Hij ging rond door Palestina en Hij diende ieder die Hij tegenkwam: singulis manus imponens - door ze een voor een de handen op te leggen.9 Christus is tot op de huidige dag onder ons aanwezig in de Kerk en op een bijzondere wijze in de heilige eucharistie. Jezus staat klaar om ons te helpen, om ons gezelschap te houden met zijn nederigheid en zijn goedheid. Op de avond voor zijn lijden en dood legde Jezus de nadruk op het belang van deze boodschap toen Hij de voeten van zijn leerlingen waste. Hij spoorde zijn naaste volgelingen aan hetzelfde te doen voor hun broeders en zusters.10

De Kerk is de voortzetting van de heilzame zending van Christus in de wereld. Haar reden van bestaan ligt juist in het dienen van de mensheid door de prediking van het Woord en de viering van de sacramenten. «Door het meest edele streven van de mensen te delen en door te lijden, wanneer zij ziet dat de mens niet tevreden is met het resultaat, wil zij hen helpen om hun volledige bloei te bereiken, en daarom biedt zij de mens aan, wat zij als karakteristieke eigenschap bezit: een wereldomvattende visie op de mens en op de mensheid.»11

Als wij, christenen, ernaar streven de Heer na te volgen, kunnen wij klaar staan om Hem en de andere mensen met een blij gemoed te dienen zonder iets terug te verwachten. Wij behoren zelfs ook degenen te dienen die onze hulp niet waarderen. Velen zullen onze opgewekte houding van zelfverloochening niet begrijpen. Wij moeten tevreden zijn met de zekerheid dat Christus heel goed weet wat wij voor Hem doen. De 'trots' van de christen ligt precies hierin: te dienen zoals de Meester diende. Toch leren wij alleen hoe wij moeten dienen, als wij dicht bij Jezus zijn.

«Wees ervan overtuigd dat, als jij je werk naast Christus elke dag aanpakt en als jij je inspant voor al die zielen die Hem zoeken, er maar een enkele weg is: je toevlucht nemen tot de Heer. -Alleen in het gebed en door het gebed leren wij anderen te dienen.»12 Gebed zal ons alle kracht en nederigheid geven die wij nodig hebben om anderen te dienen.

2.3 Onze dienst aan God en aan de anderen moet gekenmerkt worden door onze nederigheid. Wij kunnen aan onszelf denken, alsof wij het ezeltje zijn dat de eer had Jezus triomfantelijk door de straten van Jeruzalem te dragen.13 Wij moeten ons altijd goed bewust zijn van het belang van de juiste intentie. Met de woorden van kardinaal Luciani, de latere paus Johannes Paulus I: «Als ze me een compliment maken, voel ik dat ik me moet vergelijken met het ezeltje dat Christus droeg op Palmzondag. Ik zeg tegen mezelf: als dat ezeltje, toen het dat juichen hoorde, trots geworden was en in zijn domheid was begonnen de menigte te bedanken, links en rechts buigend met de gratie van een prima donna, wat zouden de mensen gelachen hebben. Zorg ervoor, dat je niet zo'n dom figuur slaat...!»14 Wij moeten anderen zodanig helpen dat zij onze oplettende zorg niet eens merken, als dat kan. Onze enige vergoeding zal dan de liefdevolle blik van Christus zijn. Dat is ongetwijfeld de beste betaling!

De psalmist moedigt ons in dit opzicht aan: dient de Heer met vreugde.15 Dit ideaal moet onze gids zijn, zelfs bij de minder aangename kanten van het dagelijkse leven. Zulke offers maken de maatschappij en het gezinsleven prettiger. Wij moeten ons voornemen om echt uit te blinken in onze geest van dienstbaarheid ten opzichte van anderen, en dat altijd met een blij gemoed. Wij zullen meer dan genoeg kansen krijgen om ons voornemen waar te maken in het gezinsleven, op kantoor, bij onze buren... Deze geest van dienstbaarheid betreft ook mensen die wij misschien maar eenmaal in ons leven ontmoeten. Wanneer wij ons op deze manier gedragen, zullen wij gaan begrijpen dat regeren dienen is.16

Wij kunnen van Onze Lieve Vrouw leren hoe wij anderen kunnen helpen, hoe wij oog kunnen krijgen voor hun noden, hoe wij hun leven op aarde aangenaam kunnen maken, hoe wij hun blik geleidelijk op de hemel kunnen richten. Zij geeft ons het beste voorbeeld: «Te midden van de feestvreugde van Kana merkt alleen Maria dat de wijn op is... Zelfs de kleinste gelegenheden om dienstbaar te zijn, worden opgemerkt door iemand die, zoals zij, leeft vanuit een ware hartstocht om dienstbaar te zijn aan de naaste omwille van God.»17 Wanneer wij deze wijze van leven in dienstbaarheid beoefenen, zullen wij de zegen ervaren Christus in ons midden te weten. Hij zal ons zeggen: Voorwaar, Ik zeg u: al wat gij gedaan hebt voor een dezer geringsten van mijn broeders hebt gij voor Mij gedaan.18

-1. 1 Pe 2,21. -2. Fil 2,5. -3. Kol 3,9-10. -4. Rom 8,29. -5. Mt 3,17. -6. H. Hippolytus, Paaspreek. -7. Mc 10,35-45. -8. Mt 20,28. -9. Lc 4,40. -10. Vgl. Joh 13,4 e.v. -11. Paulus vi, Enc. Populorum progressio, 26 maart 1967,13. -12. H. Jozefmaria Escrivá, De Smidse, 72. -13. Vgl. Lc 19,35. -14. A. Luciani, Brieven aan beroemde mensen, Haarlem 1978, bl. 55. -15. Ps 100,2. -16. Vgl. Johannes Paulus ii, Enc. Redemptor hominis, 4 maart 1979,21. -17. H. Jozefmaria Escrivá, De Voor, 631. -18. Mt 25,40.