Vijftiende week. Woensdag

6. God, Onze Vader

-God is altijd bij ons. -Christus navolgen is de manier om echte kinderen van God de Vader te zijn. -Eenheid met Christus, een gevolg van goddelijk kindschap.

6.1 Toen Mozes de kudde van zijn schoonvader Jethro weidde bij de berg Horeb, de heilige berg, verscheen God aan hem in een brandende doornstruik. Daar werd Mozes de buitengewone taak gegeven -zijn levenswerk- het uitverkoren volk uit de slavernij van Egypte naar het Beloofde Land te leiden. God bevestigde hem in zijn opdracht met deze woorden: Ik zal u bijstaan.1 Mozes kon zich amper voorstellen van hoe dichtbij God hem en het volk zou begeleiden te midden van de beproevingen en het onheil dat hun wachtten.

Ook in ons leven is de tegenwoordigheid van God op elk ogenblik iets dat wij nauwelijks kunnen doorgronden. Dit wordt zelfs nog duidelijker wanneer God voor ons zorgt op de weg naar de heiligheid. Hij is als een vader die voor een peuter zorgt. Jezus Christus, waarachtig God en waarachtig Mens, herinnert ons in het evangelie voortdurend aan Gods vaderlijke zorgzaamheid. Alleen Hij kan dit doen, daar niemand de Vader kent tenzij de Zoon en hij aan wie de Zoon het wil openbaren2, zoals Hij het ons in het evangelie van vandaag vertelt. De Zoon kent de Vader juist met die kennis waarmee de Vader Hem kent. Er is geen grotere innige verbondenheid dan die. Deze volkomen gelijkheid van kennen en kennis getuigt van de eenheid van de goddelijke natuur. Door er aanspraak op te maken openbaarde Jezus dat Hij God was.

Als de Zoon, één in wezen met de Vader, is Hij ook in staat de verhouding van de Vader met ons en zijn houding tegenover ons te openbaren, in het bijzonder zijn goedheid om ons de gave van de Heilige Geest toe te kennen. Het geheim van de Heilige Drieëenheid is de kern van wat Hij ons moest openbaren, en daarmee en daarin ontdekken we het wonder van het vaderschap van God. Gedurende die laatste avond in de bovenzaal, toen Hij die jaren van overgave en vertrouwvolle openbaring scheen op te sommen, zei Hij: Ik heb uw Naam geopenbaard aan de mensen uit de wereld die Gij Mij gegeven hebt.3

Iemands naam bekend maken betekende in werkelijkheid: zijn wezen bekendmaken. De Heer heeft aan ons de diepten van het Drievuldigheidsgeheim geopenbaard: het feit dat God een Vader is, zo vlakbij ons, mensen. Jezus gebruikt altijd de titel 'Vader', zowel in vertrouwelijke gesprekken als in zijn preken. Hij staat stil bij de goedheid van de Vader, die onze geringste daad beloont en onze goede daden erkent, zelfs die niemand ziet4; die zijn gulheid verleent aan rechtvaardigen en onrechtvaardigen5, en die zich altijd bewust is van, en bezorgd is over wat wij nodig hebben.6 Het woord 'Vader' is als een voortdurend refrein op de lippen van Jezus. Deze Vader is nooit ver weg, niet meer dan een vader zou zijn die zijn kleine peuter alleen en in gevaar ziet. Als wij proberen Hem te behagen zullen wij Hem aan onze zijde vinden.7

6.2 God schiep ons niet zomaar en liet ons dan achter, zoals een schilder zijn schilderij. Hij is een Vader voor ons, en Hij heeft ons zelfs verheven tot het deelhebben aan de goddelijke natuur.8 De wens van de Vader was dat wij kinderen van God zouden worden genoemd; en wij zijn het ook.9 Kinderen van God zijn is niet iets wat wij zelf op eigen kracht tot stand kunnen brengen; het is een cadeau van God. Als we dit overwegen zal het ons ertoe brengen Hem dikwijls te bedanken. Het besef van ons goddelijk kindschap zal aan de basis liggen van onze vreugde en van ons vertrouwen om de opdracht die God ons heeft gegeven te volbrengen. In het zicht van moeilijkheden en angst krijgen we er vertrouwen door. We zullen ontdekken dat we zeggen, Vader, mijn Vader, met smaak proevend van dat edele maar sterke woord 'Vader', zowel ten tijde van vreugde als van gevaar.10

Het komt door Christus dat wij aan dit goddelijk kindschap kunnen deelnemen als wij proberen op Hem te gelijken, de Eerstgeborene onder vele broeders en de Eerstgeborene van de Vader. Hoe meer wij als Jezus worden, des te meer zal God de Vader ons als zijn kinderen beschouwen, als wij proberen te werken zoals Hij deed, als ook wij medelijden hebben met de mensen die we elke dag tegenkomen, als wij eerherstel geven voor de zonde en dankbaarheid tonen zoals Jezus dat deed. Maar we slagen hierin vooral door het navolgen van Christus' gebed tot zijn Vader. Dit betekent over te lopen van lof en dank voor de vele bewijzen van Gods liefde die we ervaren. Ik prijs U, Vader, Heer van hemel en aarde, lezen wij in het evangelie van vandaag.11 Dank U, zullen wij zeggen, door die vriend van mij terug te brengen naar de sacramenten, door mij met mijn gezin te helpen, voor de kans die ik krijg om mijn hart te openen in geestelijke leiding, dank U echt voor alles. Onze geest en hart zullen zich dikwijls tot God keren, op goede en op slechte dagen, om als goede zonen en dochters van God te zeggen: Loof, mijn ziel, de Heer, heel mijn hart zijn heilige naam. Loof, mijn ziel, de Heer, vergeet nimmer al wat Hij gedaan heeft. Hij die vergeeft wat gij hebt misdreven, Hij die geneest al waar gij aan krank gaat, Hij die verlost van de groeve uw leven, Hij die u kroont met genade en erbarmen.12

Laat ons trachten de mensen te zien zoals Christus ze zag. De wereld ziet er zo anders uit door zijn ogen! Het is de Heilige Geest die ons vormt naar de Meester. Allen die zich laten leiden door de Geest van God, zijn kinderen van God.13 De heilige Johannes Chrysostomus verklaart dat het is «door de geest dat wij tot Christus behoren, Hem bezitten, en met de engelen wedijveren. Door de geest versterven we het vlees, proeven we de vreugde van eeuwig leven, bezitten we de belofte van de verrijzenis en gaan we onbetwistbaar vooruit op de weg van de deugd.»14 Goddelijk kindschap is de gemakkelijkste weg om de Heilige Drievuldigheid te bereiken.

6.3 Hoe vaak hebben wij nagedacht over de barmhartigheid van God, hoe Hij besloten heeft mens te worden zodat de mens, in zekere zin, God kon worden, deelnemend aan Gods eigen leven.15 De heiligmakende genade die wij in de sacramenten ontvangen ook als beloning voor onze goede werken, maken ons één met Christus en doen ons 'zonen in de Zoon zijn', daar God de Vader slechts één Zoon heeft en het is alleen 'in Christus' dat wij dit goddelijk kindschap kunnen verwerven. Wij worden verenigd en vereenzelvigd met Hem, als leden van zijn Mystiek Lichaam, zoals de heilige Paulus schreef aan de Galaten: Ikzelf leef niet meer, Christus is het die leeft in mij.16

Dus als wij ons naar de Vader keren, is het in werkelijkheid Christus die in ons bidt. Als wij ons iets voor Hem ontzeggen, is Hij het die deze onthechting opwekte. Als wij iemand proberen terug te brengen naar de sacramenten, is onze apostolische geest een weerspiegeling van de ijver van Jezus voor de zielen. Ons werk en ons lijden vullen de werken en het lijden aan die de Heer op zich nam voor zijn Mystiek Lichaam, de Kerk. Denk aan de waarde die ons dagelijks werk en ons leed in dit licht verkrijgen.

De innerlijke strijd die ons ertoe brengt, met de hulp van de genade, gelijkvormig te worden aan Christus, beweegt ons ook om die gezindheid onder ons te doen heersen welke Jezus Christus bezielde17; en dit, op zijn beurt, maakt ons 'meer' kind van God. Normaal gezien kan men niet min of meer de zoon van zijn vader zijn, wel een betere of een slechtere. Op bovennatuurlijk vlak is men des te beter een zoon of dochter van God des te heiliger men is. Dit is het werkelijke doel van het christelijke leven: een voortdurende groei in goddelijk kindschap.

Onze Moeder Maria is het volmaakte voorbeeld van wat goddelijke genade bereiken kan wanneer zij ten volle wordt benut. Niemand, uitgezonderd de heilige Mensheid van Jezus, was ooit dichter bij God, en geen enkel geschapen wezen kon ooit de Dochter worden van God de Vader, die zij was. Laten wij haar vragen dat wij de raad van de Heilige Geest zullen zoeken die ons Jezus zal doen navolgen. Onder zijn invloed zullen we de dringende noodzakelijkheid aanvoelen om ons te allen tijde tot de Vader te keren, in het bijzonder in de mis, als wij Hem aanspreken als algoede Vader.18 We zullen Hem Abba noemen, gezalfd als wij zijn door de Geest van zijn Zoon die roept Abba, Vader.19 Hij zal ons ook de honger en dorst naar God en naar zijn glorie laten ervaren, die zich zo duidelijk manifesteerden in zijn Mensgeworden Zoon. De Vader krijgt ook eer door onze toenemende gelijkenis op zijn Eniggeboren Zoon, die, door de kracht welke in ons werkt, bij machte is oneindig meer te volbrengen dan al wat wij kunnen vragen of bevroeden.20

-1. Eerste lezing, Jaar I, Ex 3,1-6,9-12. -2. Mt 11,027. -3. Joh 17,6. -4. Vgl. Mt 6,3-4,17-18. -5. Vgl. Mt 5,44-46. -6. Mt 7,7-8; 6,25-33. -7. H. Jozefmaria Escrivá, De Smidse, 240. -8. 2 Pe 1,4. -9. 1 Joh 3,1. -10. H. Jozefmaria Escrivá, Vrienden van God, 150. -11. Mt 11,25. -12. Tussenzang, Jaar I, Ps 102,1-4. -13. Rom 8,14. -14. H. Johannes Chrysostomus, Preken over de Romeinen, 13. -15. Vgl. H. Ireneüs, Tegen ketterijen, 5, Voorwoord. -16. Gal 2,20. -17. Fil 2,5. -18. Romeins Missaal, Eucharistisch Gebed I. -19. Gal 4,6. -20. Ef 3,20.