Tweede week. Maandag

9. HET APOSTOLAAT VAN DE BIECHT

-Het grootste goed dat we voor onze vrienden kunnen doen: hen dichter bij het sacrament van de boetvaardigheid brengen. -Geloof en vertrouwen in de Heer. De lamme van Kafarnaüm. -De biecht. De macht zonden te vergeven. Ontzag, dankbaarheid en eerbied bij het naderen tot dit sacrament.

9.1 Heer, ontplooi uw macht en help ons met krachtige hand. Laat onze zonden niet langer de komst van uw heil vertragen.1 Dit liturgisch gebed waarmee wij ons gesprek met God beginnen, spreekt over het verkondigen van de komst van Jezus door vergiffenis voor de zonden te vragen.

Maak slappe handen sterk, geef kracht aan knikkende knieën. Spreek tot allen die de moed verloren hebben: Vat moed en vrees niet [...], uw God komt om u te redden. Dan gaan de ogen van de blinden weer open en de oren van de doven. De lamme zal springen als een hert en de tong van de stomme zal jubelen. Ja, in de steppe zullen beken ontspringen, rivieren in de woestijnen. De dorre vlakte wordt een vijver, het dorstige land een en al waterbron.2 Met de Heer bereikt ons alles wat goed is.

De Messias is heel dicht bij ons. In deze adventstijd bereiden wij ons erop voor om Hem op een nieuwe wijze te ontvangen als Hij komt met kerstmis. In het bijzonder in deze dagen zegt Jezus: Maak slappe handen sterk, geef kracht aan knikkende knieën. Spreekt tot allen die de moed hebben verloren: Vat moed en vrees niet... Wij treffen elke dag vrienden, collega's, familieleden aan, die de koers kwijt zijn in het wezenlijkste van hun bestaan. Zij voelen zich niet in staat naar de Heer toe te gaan. Als lammen gaan zij hun levensweg, omdat zij de moed verloren hebben. Wij kunnen ze naar de nederige grot van Bethlehem brengen, daar zullen zij de betekenis van hun leven vinden. Daartoe moeten we de weg kennen: innerlijk leven, omgang met Jezus, voortgaan met onze eigen strijd juist in die pun­ten waarin we onze vrienden willen helpen en een onwan­kelbaar vertrouwen in de bovennatuurlijke middelen.

Gebed, versterving en het voorbeeld zullen altijd de grondslag zijn van alle christelijk apostolaat. Een verzoek ten gunste van de anderen wordt des te eerder verhoord naarmate het meer beschut is door de heiligheid van degene die bidt. Het apostolaat wordt geboren door een grote liefde voor Christus.

In veel gevallen bestaat het dichter naar Christus brengen van onze vrienden erin hen zover te krijgen dat ze het sacrament van de boetvaardigheid gaan ontvangen, een van de grootste gaven die de Heer aan zijn Kerk heeft nagelaten. Er is weinig, misschien niets, dat mensen zoveel hulp biedt als het hun te vergemakkelijken te gaan biechten. In sommige gevallen hoeven wij, met fijngevoeligheid, alleen maar te helpen, dat zij een goed gewetensonderzoek doen; in andere gevallen kunnen wij hen vergezellen naar de plaats waar zij gaan biechten; en in weer andere gevallen gaat het alleen maar om een vriendelijk en bemoedigend woord samen met een aangepaste en korte uitleg over de aard en de waarde van dit sacrament. Wat een vreugde elke keer als we een verwant, een collega, een vriend dichter bij het sacrament van de goddelijke barmhartigheid mogen brengen. Het is dezelfde vreugde die in de hemel3 gedeeld wordt door God, onze Vader, en alle gelukzaligen.

9.2 In het evangelie van de Mis van vandaag vertelt de heilige Lucas ons hoe Jezus aankwam in een huis in Kafarnaüm. Dan komen er vier mannen met hun lamme vriend naar het huis. Maar omdat ze vanwege de menigte geen weg vonden waarlangs ze hem konden binnenbrengen, gingen ze het dak op en lieten hem met bed en al door een opening in het tegeldak midden tussen het volk zakken, voor de voeten van Jezus.4

Het apostolaat en met name het apostolaat van de biecht, is iets wat daarop lijkt. Mensen voor Jezus neerzetten; ondanks de problemen die dat met zich meebrengt. Een vriend brengen voor de voeten van Jezus. De Heer doet daarna de rest. Hij is het die het echt belangrijke doet.

De vier vrienden kenden de Meester al en hun hoop was zo groot dat er een wonder zal plaatshebben dank zij hun vertrouwen in Jezus. Hun geloof vult dat van de lamme aan, of vervolledigt het. Het evangelie zegt ons, dat Jezus het wonder deed, toen Hij hun geloof zag5, het geloof van de vrienden. Het geloof van de zieke wordt niet uitdrukkelijk vermeld, de nadruk ligt op dat van de vrienden. Zij overwinnen hindernissen die onoverkomelijk leken: en zij moesten de zieke overtuigen. Hun vertrouwen in Jezus moet erg groot geweest zijn; alleen wie overtuigd is, overtuigt. Wanneer zij bij het huis aankomen, is het er zo overvol met mensen, dat zij, naar het leek, die keer niets zouden kunnen bereiken. Zij laten zich echter niet afschrikken. Met hun beslissing, hun vernuft en hun inzet nemen zij het obstakel. Waar het om ging, was een ontmoeting tussen Jezus en hun vriend. En om die ontmoeting te bewerkstelligen laten zij geen middel onbeproefd.

Wat een geweldige les over het apostolaat, over hoe een christen moet handelen! Wij ondervinden ook wel eens, het kan niet anders, meer of minder grote weerstand. Onze opdracht bestaat in de grond van de zaak hierin dat wij onze vrienden oog in oog met God brengen, dat wij hen bij Jezus brengen en dan... verdwijnen. Wie kan het innerlijk van een persoon beter veranderen dan de Heer, en Hij alleen? Het apostolaat hoort thuis in de orde van de genade, van het bovennatuurlijke.

Misschien is het in sommige gevallen onze schuld, dat anderen niet dichter bij God komen, omdat zij niet in staat zijn op eigen krachten tot bij God te geraken. «Deze lamme -verklaart de heilige Thomas- verzinnebeeldt de zondaar die berust in de zonde. Net zo min als de lamme zich kan voortbewegen, kan de zondaar zichzelf tot hulp zijn. Degenen die de lamme meenamen, staan voor hen die met hun raad de zondaar naar God leiden.»6

Als we vol vertrouwen zijn en regelmatig omgaan met Christus, zullen we er in ieder apostolisch werk in kunnen slagen, ook met louter menselijke initiatieven, de hinder­nissen die er altijd zijn, te nemen. Met onverschrokkenheid, vrucht van een grote apostolische hoop, lieten de vier vrienden zich niet door de eerste moeilijkheden uit het veld slaan, of wachtten zij een betere gelegenheid af, want zij wisten niet wanneer de Heer weer zo dichtbij zou zijn. Dat alles maakte diepe indruk op de Heer.

We kunnen ons vandaag in onze persoonlijke meditatie afvragen of wij ten opzichte van onze vrienden, verwanten en kennissen hetzelfde doen: zijn we blijven steken in de eerste moeilijkheden, nadat we besloten hadden hen te helpen door te zorgen dat ze zouden gaan biechten? Dat is de plaats waar de Heer op hen wacht.

9.3 De Heer keek met een geweldig medelijden naar de zieke: Heb goede moed, mijn zoon, zegt Hij. En dan gaat Hij verder met een paar woorden die allen verbaasd doen staan: uw zonden zijn u vergeven.

Toen David gezondigd had en zich aan de voeten van Natan neerwierp, zei deze tot hem: Jahwe heeft uw zonde vergeven.7 Het was God die vergiffenis schonk; Natan beperkte zich ertoe aan David de boodschap door te geven die weer blijdschap en zin aan zijn leven gaven. Jezus echter vergeeft de zonden uit eigen naam. Dat schiet bij de aanwezige schriftgeleerden in het verkeerde keelgat: Die man spreekt godslasterlijk. Wie anders kan er zonden vergeven dan God alleen?

Het is heel goed mogelijk, dat de lamme door een bijzon­dere verlichting zijn eigen onwaardigheid ervoer; misschien begreep hij op dat moment, meer dan hij ooit begrepen had, de noodzaak rein te zijn voor de allerzuiverste blik van Jezus, die met grote barmhartigheid tot in het diepst van de ziel doordringt. Hij ontving de genade van een enorme vergiffenis: het was de beloning voor het feit, dat hij zich liet helpen. En daarna die blijdschap, groter dan hij ooit had kunnen denken. Zijn verlamming telt al niet meer. Zijn ziel was rein en hij had Jezus ontmoet.

De Heer leest ieders gedachten. En Hij wil, ook voor mensen die na eeuwen dit tafereel overwegen, duidelijk maken, dat Hij alle macht in de hemel en op aarde bezit: Hij is God. Dus heeft Hij ook de macht zonden te vergeven. Hij laat dat zien door deze man volledig te genezen. Deze macht zonden te vergeven heeft de Heer aan zijn Kerk doorgegeven in de personen van de apostelen, opdat Zij, door middel van de priesters, deze macht zou kunnen uitoefenen tot het einde der tijden: Ontvangt de Heilige Geest; wier zonden gij vergeeft, hun zijn ze vergeven; wie gij ze niet vergeeft, hun zijn ze niet vergeven.8

Priesters oefenen, niet uit eigen kracht, maar in naam van Christus -in persona Christi- de macht uit zonden te vergeven, als werktuigen in de hand van de Heer. Alleen God kan zonden vergeven, en Hij heeft gewild, dat dit gebeurt door het sacrament van de boetvaardigheid, door middel van zijn ambtelijke dienaars, de priesters. Dit is het onderwerp van een broodnodig godsdienstonderricht voor de mensen om ons heen. Daardoor moet het hun makkelijker gemaakt worden dit sacrament te gaan ontvangen. Laten we ons gebed van vandaag gebruiken om dank te brengen aan de Heer die onze Moeder de heilige Kerk een zo grote macht heeft nagelaten: Dank, Heer, dat U zo dicht binnen ons bereik en zo makkelijk toegankelijk een zo groot geschenk gegeven hebt.

Dit gebed zal ons ook kunnen helpen om dichtbij de Heer te onderzoeken hoe het met onze biechten staat. Bereiden we ze zorgvuldig voor? Wekken we bij elke keer berouw op? Gaan we even vaak biechten als we ons voorgenomen hadden? Zijn we volstrekt eerlijk tegenover de biechtvader? Doen we moeite de raad die we gekregen hebben in praktijk te brengen? Het zou nu een goed moment kunnen zijn in aanwezigheid van God te overzien wie van onze verwanten, vrienden of collega's door ons geholpen zouden kunnen worden om een goed gewetensonderzoek voor te bereiden, of wie meer belang hebben bij een duwtje in de rug, een helpend woord, dat hen aanzet tot de bereid­heid dit sacrament als voorbereiding op het feest van de Geboorte te ontvangen. In het diepst van hun ziel wachten zij erop en de Heer hoopt dat ook zij zullen komen naar die bron van zijn barmhartigheid. We moeten niet te kort schieten. Het is het grootste geschenk dat we hun kunnen geven. Maria, onze moeder, Refugium peccatorum, toevlucht van de zondaars, zal meeleven met hen en met ons.

-1. Gebed uit de Mis van de donderdag in de eerste week van de advent. -2. Eerste lezing uit de Mis, vgl. Jes 35,1-10. -3. Vgl. Lc 15,7. -4. Lc 5,19. -5. Lc 5,20. -6. H. Thomas van Aquino, Commentaar op het evangelie van Matteüs, 9,2. -7. 2 Sam 12,13. -8. Joh 20,22-23.