Achtentwintigste week. Maandag

58. het dagelijks brood

-Wat wij vragen met de woorden ons dagelijks brood -Het levensbrood -Het geloof om dit nieuwe hemelbrood te eten. De heilige communie

58.1 Geef ons heden ons dagelijks brood...

Een oosterse legende vertelt over een koning en zijn zoon. De koning schonk de prins een toelage die groot genoeg was om alle twaalf maanden van het jaar op ruime voet te kunnen leven. De koning besloot dat hij, liever dan alles ineens weg te geven, het zou verdelen in dagelijkse toelagen. Op deze wijze was de koning in staat zijn zoon iedere dag van het jaar te zien en zo ook omgekeerd.

Deze legende kunnen we toepassen op onze relatie met God. 'Ons dagelijks brood' hangt af van de gebeden die wij dagelijks bidden. Het feit dat wij slechts vragen om wat wij vandaag nodig hebben, houdt in dat wij morgen weer een ontmoeting met God onze Vader zullen hebben. Dit is de wijze waarop de Vader ons aanmoedigt om trouw te zijn in het bidden van zijn gebed.

Jezus leerde ons te vragen om brood, dat wil zeggen: alles wat wij nodig hebben om te leven als kinderen van God. Brood betekent dan: geloof, hoop, liefde, blijdschap, voedsel voor het lichaam en voedsel voor de ziel, volgzaamheid aan de wil van God in het dagelijkse leven, een hart dat groot genoeg is om anderen te begrijpen en hun dienstbaar te zijn... Brood is een symbool voor alle gaven die van God tot ons komen.1 In de eerste plaats vragen wij alles wat wij op een stoffelijke wijze nodig hebben; dan komt onze vraag naar wat wij nodig hebben voor de gezondheid van onze ziel.2

De Heer wil dat wij Hem om tijdelijke goederen vragen. Als het gebruik ervan verantwoord is, kunnen zij ons zeker helpen de hemel te bereiken. Wij vinden veel voorbeelden van deze waarheid in het Oude Testament. De Heer zelf brengt ons ertoe te vragen, wat wij in dit leven nodig hebben. Wij mogen niet vergeten, dat het eerste wonder dat door Jezus werd gedaan -het veranderen van water in wijn-op een bruiloft was. Bij een andere gelegenheid verzadigde Hij een grote menigte die Hem naar een verlaten plaats gevolgd was... Toen Jezus de dochter van Jaïrus weer tot leven had gewekt, vroeg Hij haar iets te eten te geven...3

Wanneer wij vragen om ons dagelijks brood, erkennen wij het feit dat ons hele bestaan afhankelijk is van God. De Heer wil, dat wij de Vader vragen al wat wij nodig hebben. Daardoor herinneren wij ons er voortdurend aan, dat wij kinderen zijn die volkomen afhankelijk zijn van God de Vader. Wij kunnen niets vanuit onszelf. Het goed bidden van het Onze Vader, met eerbied, is het erkennen van onze volslagen armoede voor de liefhebbende ogen van God. Hij zorgt ervoor, dat wij krijgen wat wij iedere dag nodig hebben. God zal ons nooit in de steek laten.

Wanneer wij bidden om ons brood, wil de Heer dat wij ook de intenties en noden van onze broeders en zusters niet vergeten, vooral van degenen die aan onze zorgen zijn toevertrouwd en van hen die lijden aan een tekort van welke aard ook.

58.2 De Kerkvaders hebben het brood in het Onze Vader verklaard in een materiële betekenis, maar ook als het levensbrood, de heilige eucharistie. Dit heilige Voedsel is voor ons geestelijk leven onontbeerlijk.

Ik ben het brood des levens. Uw vaderen, die het manna gegeten hebben in de woestijn, zijn niettemin gestorven; maar dit brood daalt uit de hemel neer, opdat wie ervan eet niet sterft. Ik ben het levende brood dat uit de hemel is neergedaald. Als iemand van dit brood eet, zal hij leven in eeuwigheid. Het brood dat Ik zal geven, is mijn vlees, ten bate van het leven der wereld.4 De heilige Johannes herinnerde zich deze lange rede gedurende de rest van zijn da­gen evenzeer als de juiste plaats waar dit gebeurde: Dit zei Jezus bij zijn onderricht in de synagoge van Kafarnaüm.5

De woorden van Christus schokken door een geweldig realisme dat eenvoudigweg niet kan worden uitgelegd in een figuurlijke betekenis. Jezus maakt duidelijk dat het manna van de Exodus vooruitliep op, en een voorafbeelding was van het Brood waarmee Hij christenen wilde voeden in hun voortgaan naar de hemel. Communie is het 'sacrum convivium', de heilige maaltijd waarbij Christus zich aan ons geeft, en zich voor ons overlevert. Door de heilige communie te ontvangen delen wij dus in het offer van Jezus Christus. Daarom zingt de Kerk in het getijden­gebed op Sacramentsdag: O heilige maaltijd waaraan wij met Christus deelnemen, waarin zijn lijden wordt herdacht, onze geest is vol van zijn genade en wij ontvangen een onderpand van de heerlijkheid die de onze zal zijn.6

De toehoorders van Christus begrijpen volkomen, dat Hij precies bedoelt wat Hij zegt; maar zij kunnen niet begrijpen dat het waar kan zijn wat Hij zegt: als zij Hem hadden begrepen in overdrachtelijke, figuurlijke of symbolische zin, zou er geen reden geweest zijn voor hen om zo verbaasd te zijn en geen reden om een woordenwisseling te veroorzaken.»7 De Joden geraakten daarover met elkaar in twist en zeiden: 'Hoe kan Hij ons zijn vlees te eten geven?'8 Jezus verklaart duidelijk, dat zijn Lichaam en Bloed voedsel voor de ziel zijn, het onderpand van eeuwig leven, de garantie voor de verrijzenis van het lichaam.

Jezus gebruikt zelfs een sterker woord dan alleen maar eten -het originele werkwoord zou kunnen worden vertaald als 'kauwen'9- wat duidelijk maakt, dat de Communie een echt maal is. Er is geen ruimte om te zeggen dat Hij slechts symbolisch sprak, wat zou betekenen, dat de Communie slechts een beeldspraak was en niet werkelijk het eten en drinken van het Lichaam en Bloed van Christus.

Christus is na het communiceren niet in ons aanwezig zoals een vriend in een vriend zou zijn middels een geestelijke aanwezigheid; Hij is waarachtig en werkelijk aanwezig in ons. Wij zullen nooit in staat zijn voldoende de innige verbondenheid met God zelf -Vader, Zoon en Heilige Geest- die ons in de eucharistische maaltijd wordt aangeboden, op waarde te schatten.

Wanneer wij zeggen: Vader, geef ons heden ons dagelijks brood en bedenken dat wij het Brood des levens dagelijks kunnen ontvangen, zouden wij vervuld moeten zijn van blijdschap en een enorme dankbaarheid. Wij moeten ons best doen om dikwijls en, indien mogelijk, dagelijks te communie te gaan. «Als dit dagelijks brood is, waarom ontvangt u het dan slechts eenmaal per jaar? Ontvang iedere dag, echt iedere dag wat zo weldadig voor u is. En wees er zeker van dat u zodanig leeft, dat u waardig bent Hem te ontvangen.»10

58.3 De heilige eucharistie werkt op dezelfde wijze als natuurlijk voedsel door ons geestelijk leven in stand te houden, te voeden, te vernieuwen en te versterken.11 Het Allerheiligste schenkt de vrede en blijdschap van Christus aan de ziel als een voorproef van het eeuwig geluk.12 Het bevrijdt de ziel van dagelijkse zonden, vermindert de neiging tot het kwaad, vermeerdert het bovennatuurlijk leven en zet ons aan doeltreffend te handelen met betrekking tot alle deugden: het is het «middel tegen onze dagelijkse noden».13

Jezus is verborgen onder de gedaante van brood. Hij hoopt dat wij Hem dikwijls willen ontvangen. Komt, alles is gereed.14 Veel mensen zijn niet gekomen, toen zij uitgenodigd waren, en Jezus wacht op ons. Laten wij tot Jezus bidden met de woorden uit het getijdengebed van vandaag: Blijf bij ons, Heer Jezus, want het wordt avond. Houd ons gezelschap tijdens onze reis. Verhef ons hart en beziel onze zwakke hoop.15

Geloof is onmisbaar, als wij dit Brood gaan eten. Ons geloof wordt zichtbaar in de juiste voorbereiding van onze ziel. De leerlingen die de Heer verlieten om zijn duidelijke leer, lieten hun geloof steunen op hun eigen oordeel.

Hoe staat het met ons? Wij kunnen met de heilige Petrus zeggen: Heer, tot wie zullen wij gaan? Gij hebt woorden van eeuwig leven.16 Laten wij het besluit nemen onze voorbereiding op de Communie te verbeteren door meer geloof en liefde te hebben: «Aanbid Hem met eerbied en devotie. Hernieuw in zijn tegenwoordigheid de eerlijke gave van uw liefde. Zeg Hem zonder vrees dat u van Hem houdt. Bedank Hem voor dat dagelijkse bewijs van zijn zo milde barmhartigheid en vermeerder uw verlangen om met vertrouwen tot Hem te naderen in de communie. Ik ben vol ontzag voor dat mysterie van Liefde. De Heer wil van mijn arm hart zijn troon maken om mij niet te verlaten als ik mij niet van Hem scheid.»17

Laten wij bij het beëindigen van ons gebed de woorden, die door de mensen van Kafarnaüm tot de Heer gesproken werden, herhalen: Heer, geef ons altijd dat brood.18

En wanneer wij het Onze Vader bidden, laten wij dan nadenken over onze noden en die van onze broeders en zusters. Wij kunnen vol eerbied bidden: Geef ons heden ons dagelijks brood; geef ons wat wij nodig hebben voor ons lichaam en onze ziel. Morgen hebben wij weer de gezegende kans om onze toevlucht te nemen tot God onze Vader. Hij zal ons antwoorden: Omnia mea tua sunt19, al wat van Mij is, is ook van jou.

-1. Vgl. Ex 23,25; Jes 33,16. -2. Vgl. Romeinse catechismus, IV, 13,8. -3. Vgl. Joh 2,1 e.v.; Mt 14,13-21; Mc 5,22-43. -4. Joh 6,48-52. -5. Vgl. Joh 6,59. -6. Getijdengebed, Antifoon van het Magnificat, Tweede Vespers. -7. Vgl. The Navarre Bible, aantekening bij Joh 6,52. -8. Joh 6,52. -9. The Navarre Bible, aantekening bij Joh 6,54. -10. H. Ambrosius, Over de sacramenten, V,4. -11. Vgl. Concilie van Florence, Decreet Pro Armeniis, Dz 698. -12. Vgl. Joh 6,58; Dz 875. -13. H. Ambrosius, Over de sacramenten.. -14. Vgl. Lc 14,15 e.v. -15. Getijdengebed, Tweede Vespers, gebed. -16. Joh 6,68. -17. H. Jozefmaria Escrivá, Als Christus nu langs komt, 161. -18. Joh 6,34. -19. Vgl. Lc 15,31.