Vierde week. Vrijdag

27. HET EVANGELIE LEZEN EN OVERWEGEN

-Lezing van het evangelie. -Het allerheiligst Menszijn van Christus overwegen. -Het woord van God is altijd actueel.

27.1 Jezus Christus is voor iedere mens de Weg, de Waarheid en het Leven1, is de boodschap in het evangelie van de Mis van vandaag. Wie Hem kent, weet waarom Hij mens werd en waarom de wereld geschapen werd. Ons bestaan is een voortdurend op weg zijn naar Hem. Door het evangelie kunnen we ons de alles overtreffende kennis2 omtrent Jezus, de manier om Hem na te volgen en in zijn voetsporen te treden, eigen maken. «Om van Hem te leren, moet men zijn leven kennen, het heilig evangelie lezen, zich verplaatsen in het gebeuren van het Nieuwe Testament om de goddelijke betekenis van Jezus' leven op aarde te vatten. Het leven van Jezus moet zich in ons eigen leven herhalen, doordat wij Jezus leren kennen door lezen en altijd weer lezen, door het steeds weer overwegen van de Heilige Schrift, door altijd weer te bidden.»3

Wij willen ons vereenzelvigen met de Heer, wij willen dat ons leven te midden van onze bezigheden een weerspiegeling is van het zijne. «Maar om ipse Christus te zijn, moeten wij 'onszelf in Hem bekijken'. Het is niet voldoende een algemeen beeld van Christus te hebben, integendeel, wij moeten van Hem leren hoe ons gedrag moet zijn, zowel in het algemeen als in concrete gevallen. Vooral moeten wij zijn levenshouding op aarde beschouwen om daaruit kracht, licht, gemoedsrust en vrede te scheppen. Als men een mens bemint, wil men alles tot in de kleinste bijzonderheden over zijn bestaan en zijn karakter weten om zich met hem te kunnen identificeren. Daarom is het van belang de levensgeschiedenis van Christus te beschouwen vanaf de geboorte in een kribbe tot aan zijn dood en zijn verrijzenis.»4 

We moeten het evangelie lezen met het grote verlangen het te kennen en lief te hebben. We kunnen de bladzijden van het evangelie niet doornemen als welk boek dan ook. «In de heilige boeken treedt de Vader, die in de hemel is, liefdevol zijn kinderen tegemoet en spreekt met hen.»5 Laat het lezen vergezeld gaan van gebed, want wij weten dat God de belangrijkste auteur van deze heilige geschriften is. In deze geschriften en meer in het bijzonder in het evangelie vinden we «de spijs voor de ziel en de zuivere en bestendige bron voor het geestelijk leven.»6 Wij moeten -schrijft de heilige Augustinus- naar het evangelie luisteren alsof de Heer aanwezig is en met ons spreekt. We moeten niet zeggen 'gelukkig zij die Hem konden zien'. Heel veel mensen immers, die Hem gezien hebben, hebben Hem gekruisigd, en veel mensen die Hem niet gezien hebben, geloofden in Hem. Dezelfde woorden die uit de mond van de Heer ontsproten, werden toen opgeschreven en zijn bewaard gebleven. Zij zijn onaangetast tot in onze dagen.»7 

Als we het evangelie met vrucht willen lezen en overwegen, moeten we het met geloof doen en weten dat het de verlossende waarheid bevat, zonder enige dwaling. We moeten het dan lezen met godsvrucht en heiligheid van leven. De Kerk heeft, met hulp van de Heilige Geest, de onbetaalbare schat van leven en leer van de Heer geheel en onaangetast ondanks dwalingen bewaard, opdat wij bij het overwegen van die schat makkelijk tot Hem naderen en ons inspannen om heilig te worden. Alleen in de mate waarin wij trachten heilig te worden, zullen we kunnen doordringen in de intieme waarheid die deze heilige boeken bevatten; alleen dan zullen we de goddelijke vrucht smaken die erin besloten is. Zijn wij die enorme schat, die we zo makkelijk in de hand kunnen houden, waard? Zoeken wij daarin elke dag meer de kennis en de liefde van het heilig Menszijn van de Heer? Vragen we de Heilige Geest, elke keer als we de Heilige Schrift gaan lezen, om hulp?

27.2 Men kan niet beminnen wat men niet goed kent. Daarom is het nodig het leven van Christus «goed te kennen, het helemaal in hoofd en hart te dragen, zodat wij het ieder ogenblik zonder hulp van een boek met de ogen dicht, als een film voor ons geestesoog kunnen laten voorbijgaan, zodat de woorden en de daden van de Heer ons voor ogen staan in de verschillende situaties van het leven.

»Zo zullen we zijn leven meeleven. Want het gaat er niet alleen om aan Jezus te denken, ons één of ander beeld voor de geest te roepen: we moeten er als het ware inkruipen, actief eraan deelnemen. Dan zullen wij Christus zo dicht volgen als Maria, zijn Moeder, als de eerste twaalf, als de vrome vrouwen en de menigte die Hem omringde. Als wij zo handelen en Christus geen hindernissen in de weg leggen, zullen zijn woorden doordringen tot in het diepste van onze ziel, en ons veranderen.

»Als wij anderen tot de Heer willen brengen, moeten we het evangelie lezen en de liefde van Christus beschouwen.»8 Lees het evangelie met een groot verlangen de Heer te leren zien zoals zijn leerlingen Hem zagen. Let op zijn reacties, de wijze waarop Hij zich gedraagt, zijn woorden en zinswendingen... Wees er getuige van hoe vol medelijden Hij is voor zoveel mensen in nood; hoe vermoeid Hij is na een lange hete dag onderweg over stoffige paden; hoe Hij het geloof bewondert van een moeder of een honderdman; hoe geduldig Hij is tegenover de gebreken van zelfs zijn meest gelovige volgelingen... Laten we Hem ook beschouwen in zijn gedurige omgang met zijn Vader; in de vertrouwvolle wijze waarop Hij zich tot Hem wendt; in zijn nachten van gebed... in zijn onophoudelijke liefde voor allen...

Om meer naar Hem te verlangen, om zijn allerheiligst Menszijn beter te kennen, om Hem van nabij te kennen moeten we eerst lezen en daarna met liefde en godsvrucht overwegen. Het Tweede Vaticaans Concilie «spoort met nadruk alle christengelovigen [...] aan om door veelvuldige lezing van de goddelijke geschriften de alles overtreffende kennis van Christus Jezus (Fil 3,8) te verwerven. 'Want wie de Schrift niet kent, kent Christus niet' (heilige Hiëronymus). Zij moeten dus graag tot de heilige tekst zelf gaan, of door de heilige liturgie, of door vrome lezing...»9 

Laat allen leven door U, vragen we de Heer in de Mis van vandaag.10 En inderdaad, het voedsel voor onze ziel, dat we ons dagelijks zouden moeten gunnen, is makkelijk te krijgen. Het vergt nauwelijks drie of vier minuten per dag, mits je je liefde erin legt. «Ik raadde je aan dagelijks enkele minuten in het Nieuwe Testament te lezen en je hierbij in elke scène te verplaatsen en eraan deel te nemen alsof je één van de figuren was die erin optreden. Zo zul je het evangelie gaan 'belichamen', gaan uitvoeren in je eigen leven... en anderen helpen om het 'gestalte te geven'.»11 

27.3 Hoe zoet voor mijn gehemelte zijn uw woorden, meer dan honing voor mijn mond.12 

De heilige Paulus leert de eerste christenen dat het woord van God levend en krachtig13 is. Het is altijd actueel, voor elk mens opnieuw, elke dag opnieuw. Het is bovendien een persoonlijk woord, omdat het uitdrukkelijk tot ieder van ons apart gericht wordt. Bij het lezen van het evangelie zullen we onszelf makkelijk herkennen in een persoon uit een parabel, of ervaren dat sommige woorden in het bijzonder tot ons gericht worden. Nadat God eertijds vele malen en op velerlei wijzen tot onze vaderen gesproken had door de profeten, heeft Hij nu op het einde dezer dagen tot ons gesproken door de Zoon.14 Deze dagen zijn ook ònze dagen. Jezus Christus spreekt nog steeds. Zijn woorden zijn, omdat ze goddelijk en eeuwig zijn, altijd actueel. In zekere zin gebeurt wat er in het evangelie verteld wordt, nu, in onze dagen, tijdens ons leven. Het weglopen en terugkeren van de verloren zoon is actueel; zo ook het schaap dat verloren liep en de Herder die opsprong om het te zoeken; de gist die nodig is om het deeg te laten rijzen; en het licht om de duisternis van de zonde te verdrijven...

Het evangelie openbaart ons wat het leven is en wat het waard is. Het tekent de weg die we moeten volgen. Het Verbum, het Woord, is het ware licht, dat iedere mens verlicht.15 Er is geen mens tot wie het Woord zich niet richt. Daarom moet het evangelie een bron van schietgebeden zijn, als voedsel voor de beleving van Gods tegenwoordigheid gedurende de dag. Het zal ook heel vaak een bron van gebed zijn. Als we het evangelie overwegen, zullen we vrede ervaren, want er ging van Hem een kracht uit die allen genas.16 Deze kracht blijft nog steeds uit Christus stromen, zo vaak als we met Hem in contact treden en naar zijn woorden luisteren die eeuwig blijven.

Het evangelie moet het voornaamste boek van de christen zijn, omdat het onontbeerlijk is voor het kennen van Christus. Kijk naar Hem en beschouw Hem, totdat je al zijn trekken in je hebt opgenomen. Het heilig evangelie biedt ons de mogelijkheid ons helemaal te storten in het geheim van Jezus. Vooral nu er zoveel verwarde en verwarrende opvattingen circuleren over dit meest bovennatuurlijke onderwerp van de laatste twintig eeuwen onder de mensen: Jezus Christus, Zoon van God is hoeksteen en fundament van iedere mens. «Dwaal in de mist niet van de kudde af, luister goed naar de stem van de herder. Trek u terug in de bergen van de Heilige Schrift, daar zult u de verrukkingen van uw hart vinden, die u verblijden, want grazig zijn de weiden die gij daar zult aantreffen.»17 

In veel gevallen is het gemakkelijker het evangelie in het eerste uur van de dag te lezen. Weet dan van dit lezen een concreet en eenvoudig onderricht te maken, dat je in Gods aanwezigheid in de loop van de dag helpt, de Meester in een of ander aspect van je gedrag na te volgen: meer verheugd zijn, de anderen beter behandelen, meer aandacht hebben voor de mensen die lijden, vermoeidheid opofferen... Zo kan, bijna zonder dat we het merken, een groot verlangen in ons vervuld worden: «Ik zou willen dat je gedrag en je gesprekken zodanig waren, dat allen die je zien of horen spreken, zouden kunnen zeggen: die overweegt het leven van Jezus Christus.»18 En dat zou een groot goed zijn, niet alleen voor jezelf, maar ook voor hen met wie wij leven of werken of die we ontmoeten.

-1. Vgl. Joh 14,6. -2. Fil 3,8. -3. H. Jozefmaria Escrivá, Als Christus nu langs komt, 14. -4. Ibidem, 107. -5. Vaticanum ii, Dogm. const. Dei Verbum, 21. -6. Ibidem, 21. -7. H. Augustinus, In Ioannis Evangelium, 30. -8. H. Jozefmaria Escrivá, o.c., 107. -9. Vaticanum ii, o.c., 25. -10. Gebed. -11. H. Jozefmaria Escrivá, De Voor, 672. -12. Ps 119(118), 103. -13. Heb 4,12.-14. Heb 1,1-2a. -15. Vgl. Joh 1,9. -16. Lc 6,19. -17 H. Augustinus, Sermo 46 over de herders. -18. H. Jozefmaria Escrivá, De Weg, 2.