Tweeëntwintigste week. Zaterdag

9. Het geloof van Maria

-Zaterdag, een dag die van ouds is toegewijd aan de verering van Maria. Wekelijkse gelegenheid om haar deugden te overwegen. -De gehoorzaamheid van het geloof. -Het geloofsleven van de heilige Maria.

9.1 Honderden jaren hebben christenen 's zaterdags speciale aandacht gegeven aan Maria. Door de geschiedenis heen en ook in onze tijden hebben theologen en geestelijken enkele van de redenen uitgelegd die deze devotie bijzonder gepast maken. Zo schrijft de heilige Petrus van Damascus dat zaterdagen de afronding van Gods scheppingswerk in herinnering roepen. Op de zevende dag rustte God, en Maria is degene in wie, «door het mysterie van de Menswording, God voor zichzelf een heilige rustplaats maakte».1

Zaterdag, de Sabbat onder de Oude Wet, is ook een vooruitlopen op de Dag des Heren, een symbool en teken van de hemel. Christus, verrezen uit de doden, is de poort naar het eeuwige leven in de hemel; en de heilige Maagd is onze weg naar Jezus, net zoals ze voor Hem de weg was om in de wereld te komen.2

Ook de heilige Thomas wijst erop dat de zaterdag toegewijd is aan Maria, want «op die dag hield zij vertrouwen in het mysterie van Christus na zijn dood».3 Hoe dan ook, wij christenen hebben een speciale dag nodig om Maria te eren en haar op bijzondere wijze onze liefde te tonen.

Daarom zijn er sinds de oudste tijden 's zaterdags mariale devoties gehouden in kerken, kapellen en heiligdommen over de hele wereld. Veel christenen spannen zich in om de heilige Maagd op deze dag op speciale manier te eren. Sommigen kiezen een geliefd schietgebed dat ze de hele dag door vaak herhalen. Anderen brengen een bezoek aan een zieke, of aan een arm gezin, of aan iemand die eenzaam is of lijdt, ter ere van de Koningin des Hemels. Weer anderen bezoeken een kerk of heiligdom dat aan haar is toegewijd, of proberen extra oplettend te zijn bij het bidden van de rozenkrans, het Angelus of het Weesgegroet.

Er zijn veel goede Mariadevoties. Het is niet nodig ze allemaal te beoefenen. Maar «hij, die niet op enigerlei wijze zijn liefde tot Maria bewijst door tenminste een van deze devoties te beoefenen, [bezit] niet de volheid van het christelijk geloof [...].

»Degenen, die de devoties tot de Allerheiligste Maagd als verouderd beschouwen, hebben alle begrip verloren voor de diep christelijke betekenis die ze hebben; zij zijn de bron, waaruit ze zijn ontstaan, vergeten, namelijk het geloof in de verlossende wil van God de Vader; de liefde tot God de Zoon, die werkelijk mens werd, geboren uit een vrouw; het vertrouwen in God de Heilige Geest, die ons heiligt met zijn genade.»4

«Als jij Maria zoekt, zul je noodzakelijkerwijs Jezus ontmoeten en -telkens met grotere diepgang- leren wat er in het hart van God is.»5 Laten we bekijken hoe ons eigen leven deze oude christelijke praktijk van bijzondere devotie tot Maria op zaterdag, weerspiegelt.

9.2 Op deze zaterdag kunnen we misschien het grote geloof van Maria beschouwen, een deugd waarin zij boven elk schepsel uitstijgt. Zelfs voordat de engel haar aankondigde dat zij de Moeder van God zou worden, mediteerde Maria over de Schriften; zij zou er de diepste betekenis van ontdekken, zoals niemand ooit eerder gedaan had. Haar begrip, vrij van de gevolgen van de zonde, werd verlicht door het geloof en door de volheid van Gods genade. In dit licht en met de hulp van de gaven van de Heilige Geest was Maria in staat om de diepten van de Messiaanse profetieën te doorgronden. Ze verlangde naar de komst van de Verlosser, en haar indringende gebed was een echo van het voortdurend smeken van alle aartsvaders en het volk van Israël door de geschiedenis heen. Maar haar gebed beviel God meer dan dat van hen, want het kwam voort uit een hart zonder zonde en vol geloof en hoop. Met haar vurige verzoek prees zij God vollediger dan heel de rest van de schepping gedaan had.

De Heilige Drieëenheid keek met een bijzonder welgevallen naar Maria. Toen de volheid van de tijd gekomen was, en de engelen van de hemel toekeken, groette haar de boodschapper van God: Verheug u, Begenadigde, de Heer is met u.6 De heilige Lucas verhaalt dat Maria, toen zij de groet van de engel hoorde, schrok van dat woord en zich afvroeg, wat die groet toch wel kon betekenen.7

Maria bood geen weerstand en legde geen beperkingen op aan de vervulling van de wil van God. Zij stelde zich helemaal open voor wat God ook maar van haar zou willen. God had de heilige Maagd voorbereid op haar speciale taak door haar te vervullen van zijn genade. Nu, bij de openbaring van haar speciale roeping, begint het zaad dat God op zulke goede grond gezaaid had, vrucht te dragen door Maria's instemmen: fiat mihi secundum verbum tuum.

«Inderdaad vertrouwde Maria zich bij de aankondiging volledig toe aan God, met 'volledige onderwerping van intellect en wil' (Dei Verbum, 5), blijk gevend van 'de gehoorzaamheid van het geloof' tegenover Hem die tot haar sprak via zijn boodschapper. Zij antwoordde daarom met heel haar menselijke en vrouwelijke 'ik', en dit antwoord van geloof hield zowel volmaakte samenwerking met 'Gods genade die voorafgaat en bijstaat' in als volmaakte openheid voor de werking van de Heilige Geest, die 'door zijn gaven voortdurend geloof tot vervolmaking brengt'.»8 De Aankondiging bracht de vervulling mee van alles wat er in het hart van Maria was. «Maar het is ook het vertrekpunt waarvandaan haar hele 'reis naar God' begint, haar hele pelgrimstocht van geloof.»9

De meest directe consequentie van het geloof van Maria is haar volledige gehoorzaamheid aan Gods plan. En deze overweging kan ons helpen onszelf te onderzoeken, om te zien of ons geloof ons ertoe brengt haar gehoorzaamheid na te volgen -of we echt in alles, onvoorwaardelijk, Gods wil willen volbrengen... verlangend wat God wil, wanneer Hij het wil en op welke manier Hij het wil.

We kunnen ons speciaal afvragen hoe we de gewone moeilijkheden van alledag aanvaarden -ziekte, die we zouden moeten liefhebben als ze komt; pijn en verdriet; een onvoorziene wijziging van onze plannen; het mislukken van een project; kortom, alles wat niet strookt met onze eigen verlangens. Laten we overwegen of succes zowel als mislukking, vreugde zowel als lijden, ons ertoe brengen te groeien in heiligheid in plaats van een afstand te scheppen tussen onszelf en de Heer.

9.3 Het leven van Maria was niet eenvoudig. Ze moest worstelen met beproevingen en moeilijkheden; maar haar geloof overwon alle hindernissen en nam met elke overwinning toe in sterkte. «Als een moeder onderricht zij; en net als bij een moeder zijn haar lessen niet opzienbarend. Om te begrijpen wat zij ons wil laten zien, niet zozeer door beloften als wel door daden, is het nodig dat onze ziel een basis aan fijnzinnigheid en een minimum aan fijngevoeligheid bezit.

»Leermeesteres van het geloof. Zalig zij die geloofd heeft, zo begroet haar nicht Elisabeth haar, wanneer Onze Lieve Vrouw de bergen overtrekt om haar te bezoeken. De akte van geloof van Maria moet iets geweldigs geweest zijn: Zie de dienstmaagd des Heren, mij geschiede naar uw woord. Bij de geboorte van haar Zoon beschouwt zij de grootse dingen van God hier op aarde: er is een koor van engelen en zowel de herders als de machtigen der aarde komen het Kind aanbidden. Vervolgens echter moet de heilige Familie naar Egypte vluchten om te ontsnappen aan de misdadige plannen van Herodes. Daarna heerst er stilte: dertig lange jaren van eenvoudig en gewoon leven, zoals dat van zoveel gezinnen in een klein dorpje in Galilea.»10

Het geloof van Maria straalt stil in de jaren waarin zij in Nazareth woont. De Zoon die haar geboren wordt, is een kind dat opgroeit en zich ontwikkelt als iedere andere mens. Hij leert lopen, spreken, werken. Toch weet ze dat dit kind de Zoon van God is, de langverwachte Messias. Ze weet dat de hulpeloze in haar armen de Almachtige is; dat die eerste stamelende woorden uitgesproken worden door Hem die oneindige Wijsheid is; en dat zijn kinderspelletjes, en later zijn werk als jongen en jongeman, werken van de Schepper van hemel en aarde zijn.

De heilige Maagd keek met liefde naar haar Zoon als haar kind en met eerbied naar Hem als haar God. Haar geloof straalde in de alledaagse gebeurtenissen van haar leven. Haar gebedsleven groeide in intensiteit door haar innigheid met Jezus; en zo was zij in staat een bovennatuurlijke betekenis te verlenen aan alle gebeurtenissen van haar leven, en aan «het meest onaanzienlijke werk, dat wat velen ten onrechte voor waardeloos en van geen belang achten: het werk van iedere dag, de kleine attenties voor de mensen van wie wij houden, gesprekken met en bezoeken aan verwanten en vrienden».11

Het geloof van Maria bereikt zijn hoogtepunt iuxta crucem Iesu -aan de voet van het kruis. Daar volbracht zij stil Gods wil met het feit van haar aanwezigheid, en gaf zij blijk van de helderheid en schittering en standvastigheid van het geloof in haar hart.12

Maria's hele leven is geleefd in de gehoorzaamheid van het geloof. Als we haar beschouwen, kunnen we begrijpen hoe «geloven betekent 'zich overgeven aan' de waarheid van het woord van de levende God, wetend en nederig erkennend 'hoe onnaspeurlijk zijn oordelen zijn en hoe ondoorgrondelijk zijn wegen'. Maria, mag men zeggen, staat door de eeuwige wil van de Allerhoogste helemaal in het centrum van deze 'ondoorgrondelijke wegen' en 'onnaspeurlijke oordelen', past zich daaraan aan in het schemerlicht van het geloof, en aanvaardt alles wat in het goddelijke plan beschikt is, volledig en met een bereidwillig hart.»13

«Het ontbreekt ons aan geloof. Op de dag waarop wij die deugd beleven -vol vertrouwen op God en zijn moeder- zullen wij dapper en trouw zijn. God, die de eeuwige God is, zal wonderen door onze handen verrichten.

Geef mij, o Jezus, dat geloof, waarnaar ik echt verlang. Moeder en Vrouwe, allerheiligste Maria, maak dat ik geloof»14, laat mij kijken naar alle gebeurtenissen van mijn leven met een oprecht, onwrikbaar en werkzaam geloof.

-1. H. Petrus Damianus, Opusculum 33, De bono suffragiorum, PL 145,566. -2. Vgl. G. Roschini, De Moeder van God, Madrid. -3. H. Thomas van Aquino, Over de tien geboden. -4. H. Jozefmaria Escrivá, Als Christus nu langs komt, 142. -5. Idem, De Smidse, 661. -6. Lc 1,28. -7. Lc 1,29. -8. Johannes Paulus ii, Enc. Redemptoris Mater, 13. -9. Ibidem,14. -10. H. Jozefmaria Escrivá, Vrienden van God, 284. -11. Idem, Als Christus nu langs komt, 148. -12. Vgl. Vaticanum ii, Dogm. const. Lumen gentium, 58. -13. Johannes Paulus ii, Enc. Redemptoris Mater, 14. -14. H. Jozefmaria Escrivá, De Smidse, 235.