Vijftiende week. Donderdag

7. Het juk van Onze Lieve Heer is licht

-Jezus Christus bevrijdt ons van de zwaarste lasten. -Wij moeten bereid zijn om leed, moeilijkheden en hindernissen te trotseren. -Het op een verstandige en realistische manier met vreugdevolle moed onder ogen zien van tegenslagen. Wij moeten de ontmoediging ontvluchten.

7.1 Komt allen tot Mij die uitgeput zijt en onder lasten gebukt1, zo maakt Jezus ons duidelijk in het evangelie van vandaag, en Ik zal u rust en verlichting schenken. Hij spreekt tot de menigten die, afgemat en afgetobt, Hem volgen als schapen zonder herder2, en neemt de lasten weg die hen onderdrukten. De Farizeeën verpletterden hen onder een aantal ondraaglijke regels3 die hun hart nooit vrede gaven.

Zoals de heilige Augustinus aangaf, de zwaarste lasten die mensen dragen zijn hun zonden. «Jezus zegt tegen mensen die onder zware en nutteloze lasten zweten, 'Kom tot Mij... en Ik zal u rust geven'. Hoe kon Hij hen die onder zonden gebukt gingen, verlichten anders dan hen te vergeven?»4 «Elke biecht is een bevrijding, omdat zonden -zelfs dagelijkse- uitputtend onderdrukken. Wij komen van dit sacrament vandaan met vrede in ons hart, gereed om met verse moed te strijden. Het is alsof Hij zei: Jullie allen die gekweld en bedroefd zijn, zuchtend onder de last van vrees en begeerte, werpt het van je af door tot Mij te komen, en Ik zal jullie verfrissen; en jullie zielen zullen die vrede vinden waarvan jullie begeerten je beroven.»5

De Heer nodigt ons uit om de last van de zonde, de trots en de zelfzucht in te ruilen voor zijn juk: Neemt mijn juk op uw schouders en leert van Mij: Ik ben zachtmoedig en nederig van hart; en gij zult rust vinden voor uw zielen. Want mijn juk is zacht en mijn last is licht. De heilige Augustinus merkt op: «Deze last heeft in het geheel geen gewicht, het zijn vleugels om mee te vliegen.»6 De verplichtingen van onze roeping en het deel van het Kruis dat ons gevraagd wordt te dragen, zijn een gezegende last die ons in staat stelt naar God op te stijgen.

In elk geval, als we vlakbij Christus blijven, zullen we bemerken dat de onvermijdelijke belemmeringen en problemen die we ondervinden, een andere betekenis gaan krijgen. In plaats van ons kruis te zijn, worden zij dat van Christus, ons ertoe brengend medeverlosser met Hem te zijn als wij onze slechte neigingen zuiveren en in deugd toenemen. Maar wij zullen nog steeds de stemmen horen van hen die het nut van het offer niet inzien. Het zijn mensen die in weelde leven, maar hun geloof is dood. «Dat is een hele moeilijke weg, zei hij tegen je. En toen je dat hoorde, stemde je daar trots mee in, denkend aan die uitspraak dat het kruis het kenmerk is van de ware weg... Maar je vriend staarde zich blind op het zware deel van de weg, zonder zich rekenschap te geven van de belofte van Jezus: 'Mijn juk is zacht'. -Breng hem dat in herinnering, want -misschien als hij dat weet- zal hij zich geven»7, en beseffen dat ook hij geroepen is tot de heiligheid.

We moeten het van de daken roepen dat het volgen van Christus een vreugdevolle weg is, en zelfs als het onder het Kruis doorgaat, wordt het door optimisme en vrede gekenmerkt. Deze beproevingen zijn de meest vruchtbare stukken van alles. «Bijen voeden zich met bitter voedsel als zij honing maken. Op een zelfde manier kunnen wij goedaardigheid en geduld oefenen, honing produceren van uitstekende deugden, niet beter dan door het nuttigen van het brood van de bitterheid en het leven te midden van smart.»8

7.2 Niemand kan verwachten zonder leed, pijn of zorg door het leven te gaan. Een christen kan de vergissing niet maken die de heilige Gregorius de Grote als volgt beschrijft: «Er zijn er die nederig willen zijn, maar zonder te worden veracht, die gelukkig willen zijn met hun lot, maar zonder gebrek te hebben, die zuiver willen zijn, maar zonder hun lichaam te versterven, geduldig willen zijn zonder te lijden. Zij willen wel deugden verwerven maar de offers vermijden die met die deugden gepaard gaan: ze zijn als soldaten die het slachtveld ontvluchten en de oorlog proberen te winnen vanuit het comfort van de stad.»9 Deugden kunnen niet zonder inspanning en beproevingen worden verkregen.

Dus er zullen altijd problemen zijn, zorgen en verdriet. Soms schijnen ze gemakkelijk en op andere momenten moeilijk te dragen; maar als we vlakbij Onze Lieve Heer blijven, zullen we het altijd aankunnen. Of ze groot of klein zijn, als wij ze aanvaarden en ze aan God opdragen zullen zij geen zware last zijn; in feite zullen zij onze ziel in staat stellen te bidden en God in alles te zien wat gebeurt. Elk probleem dat God toelaat kan worden opgelost en zijn last kan worden gedragen als wij ons naar Hem wenden om hulp. Als een bijzonder ernstige moeilijkheid zich zou voordoen, zal God meer genade geven. God jou een last oplegt, zal Hij je de kracht geven. «Als God jou een last oplegt, zal Hij je de kracht geven.»10

In dit leven zijn beproevingen en ellende normaal voorkomende zaken. Hierover waarschuwde de heilige Petrus de eerste christenen: Dierbare vrienden, verwondert u niet over de brand die in u midden woedt om u te louteren, alsof u iets buitengewoons overkomt.11 Dus ook wij moeten niet verbaasd zijn, in het bijzonder daar we weten dat het Kruis de juiste weg is naar geluk en doeltreffendheid. God laat vaak rampspoeden toe om degenen te treffen die Hij liefheeft om hen vruchtbaarder te doen zijn. Als een rank met de wijnstok is verbonden en vruchtbaar is, zuivert Hij die rank opdat zij meer vrucht mag dragen.12 Maar Hij verlaat ons nooit om het ons alleen te laten opknappen. Hij blijft dichtbij zijn vrienden als zij zich belaagd voelen.

7.3 God geeft alleen goede gaven. Als Hij pijn of verdriet, financiële of gezinsproblemen toestaat, is dat alles in het belang van iets beters.

Wij bemerken vaak dat God zijn uitverkorenen zegent met het Kruis en met de genade om het met verve te dragen, zowel vanuit menselijk als bovennatuurlijk gezichtspunt. Tegen het einde van haar leven, toen de heilige Theresia op weg was om een nieuw klooster te stichten, bleek de weg door een brede overstroming versperd. Na de nacht in een herberg te hebben doorgebracht die zo ongastvrij bleek dat er geen schone bedden waren13, deed zij de volgende morgen een nieuwe poging, want het was de wil van de Heer. Hij had haar gezegd: «Hou geen rekening met de kou, want Ik ben waarlijk vuur. De duivel doet alle moeite deze stichting te verhinderen. Doet gij alle moeite ten gunste, en ga voort zonder mankeren, want het zal u groot voordeel brengen.»14

Toen zij aldus de volgende dag besloot de rivier Arlanzón over te steken, trof zij die aan als een enorm groot meer, en de houten drijvers waren nauwelijks zichtbaar.15 Mensen die vanaf de rivieroever toekeken, zagen de koets waar zij in zat, op de rand van de krachtige stroming balanceren. Zij sprong eruit, onhandig, tot haar knieën in het water en bezeerde zich op de koop toe. Droogjes klaagde ze: 'zóveel zorgen en U stuurt mij dit!' Jezus antwoordde: 'Theresia, zo behandel Ik mijn vrienden.' Zij was niet om een antwoord verlegen: 'Geen wonder dat U er zo weinig hebt!'16 Spoedig keerde haar goed humeur en dat van haar reisgenoten terug, en «eenmaal het gevaar geweken spraken zij er met plezier over.»17

God wil dat wij moeilijkheden vastberaden en vreedzaam dragen, en gelukkig zijn door vertrouwen in Hem te stellen. Hij laat zijn vrienden nooit in de steek, in het bijzonder niet, indien het hun enige zorg is zijn wil te doen. Als wij voor het tabernakel neerknielen, wellicht de woorden Adoro te devote, latens deitas -Ik aanbid U Godheid in verborgen staat- uitsprekend, beseffen we dat zolang we met Christus zijn, het juk gemakkelijk is en de meest onhandige last licht. Hij is degene die ons helpt problemen aan te pakken met moed en vertrouwen, ze onder de knie te krijgen, met het goede humeur van de heiligen. Die houding doet een hoop goed zowel voor onszelf als voor onze naaste.

Het is een kwestie van dingen die onplezierig of pijnlijk zijn en die tegen onze plannen ingaan, op een opgewekte manier onder ogen te zien, als een atleet. We moeten ook een recht-door-zee-gaande houding hebben die geen denkbeeldige problemen en zorgen voor ons bedenkt, of ons allerlei soorten ingewikkelde toestanden voorspiegelt. Want zelfs als de problemen behoorlijk ernstig zijn, kan het zijn dat we er een te groot belang aan hechten. We gaan denken dat we niets goed doen, dat de zaken van kwaad tot erger gaan, dat ons apostolaat nergens toe leidt en dat we niet in staat zijn tegen de stroom op te roeien. Dit soort houding kan binnensluipen omdat wij het zekerste feit van alle vergeten; dat wij zonen en dochters van God zijn, en dat zijn genade uit de moeilijkheden van deze situaties altijd een groter goed haalt.

Met zijn tegenwoordigheid en de bescherming van Onze Lieve Vrouw, refugium nostrum et virtus -onze toevlucht en onze kracht- zullen wij de problemen overdenken en hulp zoeken in geestelijke leiding, en wij zullen vaak ontdekken dat wat zo moeilijk leek, gemakkelijk het hoofd kan worden geboden. Zo'n optimistische en opgewekte geest is absoluut vereist om te groeien in Gods liefde en in het doen van apostolaat. Een ziel die tegenstand heeft ondervonden wordt daardoor sterk, edelmoedig en lankmoedig. Zulke beproevingen zijn onze grote kans om ons zelf meer gehard te maken en om onze liefde te verdiepen.

-1. Mt 11,28-30. -2. Mt 9,36. -3. Vgl. Hnd 15,10. -4. H. Augustinus, Sermo 164,4. -5. H. Johannes van het Kruis, Bestijging van de berg Karmel, 1,7,4. -6. H. Augustinus, Preken 164,7. -7. H. Jozefmaria Escrivá, De Voor, 198. -8. H. Franciscus van Sales, Inleiding tot het Godvruchtige Leven, III, 3. -9. H. Gregorius de Grote, Moralia, 7,28,34. -10. H. Jozefmaria Escrivá, De Smidse, 325. -11. 1 Pe 4,12. -12. Vgl. Joh 15,2. -13. H. Theresia van Ávila, De Stichtingen, 27,12. -14. idem, 31,11. -15. Vgl. M. Auclair, Het leven van de heilige Theresia. -16. Ibidem. -17. H. Theresia van Ávila, De Stichtingen, 31,17.