Elfde week door het jaar. Woensdag

33. inwendig gebed

-Noodzaak en vruchten van deze gebedsvorm. -Het voorbereidingsgebed. Zich in Gods aanwezigheid stellen. -De hulp van de gemeenschap van de heiligen.

33.1 Het evangelie uit de mis van vandaag1 is een uitnodiging tot persoonlijk gebed. Wanneer gij bidt, zegt Jezus tot ons, gedraagt u dan niet als de schijnheiligen, die graag in de synagogen en op de hoeken van de straten staan te bidden om op te vallen bij de mensen... Maar als gij bidt, gaat dan in uw binnenkamer, sluit de deur achter u, en bidt tot uw Vader die in het verborgene is...

De Heer, die ons deze les over het bidden geeft, bracht zelf wat hij predikte gedurende zijn leven op aarde in praktijk. Het evangelie vertelt ons over de vele keren dat Jezus zich terugtrok om te bidden.2 De apostelen en de eerste christenen, en in de loop der tijden al degenen die hun Meester van nabij wilden volgen, hebben dat voorbeeld gevolgd. «Het pad dat tot de heiligheid voert, is het pad van het gebed. En het gebed moet beetje bij beetje in de ziel toenemen, zoals het zaadje dat uitgroeit tot een lommerrijke boom.»3

Dagelijks gebed helpt ons waakzaam te zijn voor de vijand, wiens aanvallen onophoudelijk plaats vinden; het maakt ons sterk in beproevingen en moeilijkheden, en in het gebed leren we de anderen te dienen. Het is een baken van intens licht dat onze weg verlicht, en ons in staat stelt duidelijk de hindernissen te zien die onze weg versperren. Persoonlijk gebed brengt ons ertoe ons werk beter te doen en onze verplichtingen in gezin en maatschappij na te komen, en het heeft bovendien een beslissende invloed op onze relaties met anderen. Maar boven alles leert het gebed ons met de Meester om te gaan en te groeien in de liefde. «Stop niet met bidden!» adviseert paus Johannes Paulus ii ons: «bidden is een plicht, maar het is ook een grote vreugde, omdat het een dialoog is met God door Jezus Christus!»4

In het gebed zijn we met Jezus samen: dat moet voldoende voor ons zijn. We gaan bidden om onszelf aan Hem te geven, Hem te leren kennen en te leren hoe we lief moeten hebben. De manier waarop we bidden hangt af van veel omstandigheden: hoe we ons op een bepaald moment voelen; goede berichten die ons blij maken; verdrietige dingen die, in de nabijheid van Christus, in vreugde kunnen veranderen. We zullen vaak een passage uit het evangelie overwegen, en de allerheiligste mensheid van Jezus beschouwen, om zo te leren in liefde tot Hem te groeien, want men houdt niet van wat men niet goed kent. Bij andere gelegenheden kunnen we nagaan of we ons werk heiligen, of het ons dichter bij God brengt; of nadenken hoe we omgaan met de mensen die we het meest zien: ons gezin en onze vrienden. Misschien zullen we het nuttig vinden een boek te volgen, zoals dat wat u nu aan het lezen bent, en brengen we hetgeen we lezen in verband met onze persoonlijke situatie, bijvoorbeeld door in ons hart het schietgebed uit te spreken dat het boek ons suggereert; of door een ingeving van de heilige Geest in het diepst van onze ziel op te volgen, of door een bescheiden voornemen te maken dat we diezelfde dag nog ten uitvoer brengen, of wellicht een ander voornemen dat we al eerder hadden gemaakt, te hernieuwen.

Het inwendige gebed is een taak die vereist dat wij, met de hulp van de genade, ons verstand en onze wilskracht benutten, vastbesloten om te strijden tegen verstrooiingen, deze nooit vrijwillig toe te laten, en ons echt in te spannen om een dialoog met de Heer te blijven onderhouden. Dat is immers de essentie van elk gebed: in ons hart met Hem spreken, naar Hem kijken en luisteren naar zijn stem in het binnenste van onze ziel. We moeten altijd standvastig blijven om aan God werkelijk alle tijd te wijden, die we ons voorgenomen hadden voor Hem te reserveren, ook al voelen we ons heel dor, en lijkt het of we niets opschieten. «Het geeft niet als alles wat we kunnen doen alleen maar bestaat in een geknield zitten gedurende deze tijd, en als we volledig falen in onze pogingen om tegen afleidingen te vechten; we verknoeien onze tijd niet.»5 Bidden brengt altijd vruchten voort, mits er een echte poging ondernomen wordt het te doen ongeacht onze gebrekkige concentratie en onze momenten van dorheid. Jezus laat ons nooit zonder overvloedige genade voor de hele dag. Hij toont altijd edelmoedig zijn dankbaarheid voor de tijd die we aan Hem hebben besteed.

33.2 Het is bijzonder belangrijk dat we onszelf in de aanwezigheid stellen van Degene met wie we willen spreken. Zeer vaak zal de rest van het gebed afhangen van deze eerste minuten waarin we geestelijk proberen dicht bij Hem te zijn, die ons bemint, en van wie we weten dat Hij op ons smeken en op ons betoon van liefde wacht. Als we dit doen, dan kunnen we verder met Hem iets overwegen dat ons zorgen maakt, of we kunnen gewoon in zijn aanwezigheid blijven, naar Hem kijkend en wetend dat Hij naar ons kijkt. Indien we speciale zorg besteden aan deze eerste momenten, door ons liefdevol in de aanwezigheid van Christus te stellen, dan zal zonder twijfel een groot deel van onze dorheid en onze moeite om met Hem te spreken, verdwijnen..., omdat ze heel eenvoudig een verslapping van onze aandacht en een gebrek aan inkeer zijn geweest.

Om ons in Gods aanwezigheid te stellen bij het begin van het inwendige gebed, dienen we enige overwegingen te maken die ons helpen om andere beslommeringen uit onze gedachten te verbannen. We kunnen tot Jezus zeggen: «Mijn Heer en mijn God, ik geloof vast dat U hier aanwezig bent en naar mij luistert... Hij is er, in het tabernakel, werkelijk aanwezig onder de sacramentele gedaanten, met zijn lichaam, zijn bloed, zijn ziel en zijn godheid. Hij is aanwezig in onze eigen ziel door de genade, als de drijfkracht van onze bovennatuurlijke gedachten, gevoelens, verlangens en werken... Dat U mij ziet, dat U mij hoort!

«We beginnen», zo gaat de H. Jozefmaria Escrivá verder, «met een groet zoals we ook doen als we met een aards persoon spreken. Aangezien Hij God is, groeten we Hem met een akt van aanbidding: Ik aanbid U met diepe eerbied! En als we degene die we groeten beledigd mochten hebben, vragen we hem dan niet om vergeving? Welnu, met God hetzelfde: Ik vraag U vergiffenis voor mijn zonden, en genade om deze tijd van spreken met U met vrucht te volbrengen... En zo zijn we al aan het bidden, en zijn we reeds in een intiem gesprek met God.

»Maar aangenomen dat deze belangrijke persoon die we willen spreken een moeder heeft, een moeder die van ons houdt? Zouden we niet haar bemiddeling zoeken, haar vragen een goed woordje voor ons te doen? De Moeder van God, die ook onze moeder is en zozeer van ons houdt, staat klaar om aangeroepen te worden: 'Mijn onbevlekte moeder! Daarnaast kunnen we onze toevlucht nemen tot de heilige Jozef, de voedstervader van Jezus, die ook een invloedrijk bemiddelaar is in Gods aanwezigheid: Heilige Jozef, mijn vader en heer! En tot onze engelbewaarder, die prins van de hemel die ons helpt en beschermt... Spreekt voor mij ten beste!

»Als we ons voorbereidingsgebed uitgesproken hebben, met de inleidende woorden die gebruikelijk zijn in het maatschappelijk verkeer, kunnen we beginnen met God te spreken! Waarover? Over onze vreugde en ons verdriet, ons werk, onze wensen en ambities... Over alles!

»We kunnen ook tegen Hem zeggen: Heer, hier ben ik, als een dwaas die niet weet wat hij tegen U moet zeggen... Ik zou graag met u spreken, bidden, en binnendringen in de intimiteit van uw Zoon Jezus. Ik weet dat ik hier vlak bij U ben, en toch lijkt het dat ik nog geen twee woorden bij elkaar krijg. Als ik met mijn moeder, of met die andere geliefde persoon, hier zou zijn, zou ik over allerlei dingen spreken, maar met U weet ik niets te bedenken...

»Dát is bidden... ! Blijft voor het tabernakel, als een hondje aan de voeten van zijn baas, gedurende heel de daarvoor uitgetrokken tijd. Heer, hier ben ik! Het is moeilijk! Ik zou weg willen lopen, maar ik blijf hier uit liefde, omdat ik weet dat U me ziet en me hoort en naar me lacht.»6

En bij Hem, zelfs als we niet weten wat we moeten zeggen, worden we vervuld van vrede; we herkrijgen de kracht die we nodig hebben om onze plichten te vervullen, en het kruis wordt licht omdat het niet langer door ons alleen gedragen wordt: Christus helpt ons het te dragen.

33.3 Dicht bij Christus in het tabernakel, of waar we ons inwendig gebed ook doen, moeten we volharden uit liefde, zowel wanneer het vlot gaat, alsook wanneer het moeizaam loopt en niet van enig nut lijkt te zijn. Vaak zal ons de wetenschap helpen, dat we verenigd zijn met de biddende Kerk overal ter wereld. Onze stem verenigt zich met de kreet die op elk moment opstijgt naar God de Vader, door zijn Zoon, in de Heilige Geest.

«Houdt gedurende de tijd van ons inwendig gebed maar ook overdag», zegt de H. Jozefmaria Escrivá, «in gedachten, dat we nooit alleen zijn, ook al zijn we fysiek gezien misschien in een isolement. In ons leven... blijven we altijd verenigd met de heiligen in de hemel, met de zielen in het vagevuur, en met al onze broeders en zusters die nog op aarde worstelen. Verder (en dit is een grote troost voor mij, omdat het een wonderlijk teken is van de continuïteit van de heilige Kerk), kunt u uw eigen gebed verenigen met het gebed van alle christenen, uit welk tijdperk ook: degenen die ons zijn voorgegaan, zij die nu leven en zij die in de komende eeuwen zullen leven. Op deze manier, bewust van de wonderbare realiteit van de gemeenschap van de heiligen, dat oneindige lied van lofprijzing van God, ook al hebt u geen zin om te bidden of stuit u op moeilijkheden zoals dorheid, zult u doorgaan met uw gebed, met inspanning, maar ook met meer vertrouwen.

»Vervult uzelf van vreugde, beseffend dat uw gebed verenigd wordt met dat van alle gelovigen die ten tijde van Christus geleefd hebben, met het ononderbroken gebed van de strijdende Kerk, de lijdende Kerk en de triomferende Kerk; met het gebed van alle christenen die nog zullen komen. Daarom... als u uzelf dor vindt in het gebed, ga dan door met bidden, en zeg tegen de Heer: Mijn God, ik wil niet dat mijn stem gemist wordt in dat grote koor van blijvende lofprijzing van U, dat nooit tot een einde zal komen.»7

In ons dagelijks gebed vinden we de oorsprong van alle geestelijke vooruitgang en een voortdurende bron van vreugde, mits we ons inspannen en vastbesloten zijn, ons «onder vier ogen te onderhouden met die God door wie men zich bemind weet.»8 We groeien in ons innerlijk leven en boeken vooruitgang in die mate waarin ons gebedsleven zich ontwikkelt, en al ons handelen, ons werk, ons apostolaat en onze versterving steeds meer beïnvloedt...

Laten we veelvuldig onze toevlucht nemen tot de heilige Maagd, opdat ze ons mag leren hoe wij met haar Zoon moeten omgaan, want niemand heeft dat ooit zo goed gedaan als zijn Moeder. Tevens kunnen we altijd tot de heilige Jozef gaan, die zo vaak met Jezus sprak, tijdens het werk of als hij rustte, bij het maken van een reis of als zij in de omgeving van Nazaret wandelden... Na Maria was Jozef degene die de meeste tijd in de nabijheid van Gods Zoon doorbracht. Hij zal ons leren hoe we met de Meester moeten spreken en, als we hem erom vragen, zal hij ons helpen om iedere dag krachtige, concrete en duidelijke voornemens te maken, die ons zullen helpen beter te werken, de ruwe hoeken van ons karakter weg te vijlen, ons meer dienstbaar te maken en opgeruimder te zijn ondanks alle wisselvalligheden en tegenspoed.

Sancte Joseph, ora pro eis, ora pro me! Heilige Jozef, bid voor hen - hier kunnen we onze aandacht richten op concrete personen voor wie we heel bijzonder willen bidden. En bid voor mij.

-1. Mt 6,1-6.16-18. -2. Vgl. Mt 14,23; Mc 1,35; Lc 5,6; enz. -3. H. Jozefmaria Escrivá, Vrienden van God, 295, -4, Johannes Paulus ii, Toespraak, 14 maart 1979. -5, E. Boylan, This tremendous lover. -6. H. Jozefmaria Escrivá, Historisch register van de stichter, 20165, blz. 1410. -7. Ibidem, 20165, blz. 1411. -8. H. Theresia van Ávila, Het boek van haar leven, 8,2.