Tweede week. Woensdag

11. LIEFDE MET DADEN

-Onze Heer beminde ons het eerst. Liefde wordt beantwoord met liefde. De heiligheid in de gewone plichten van elke dag. -Waarachtige liefde. De Wil van God. -Liefde en het gevoel. Overgave aan God. Vervulling van onze plichten.

11.1 Zozeer immers heeft God de wereld liefgehad, dat Hij zijn eniggeboren Zoon heeft gegeven, opdat alwie in Hem gelooft niet verloren zal gaan, maar eeuwig leven zal hebben.1

Met deze woorden van het evangelie van de Mis wordt ons duidelijk gemaakt, hoe het Lijden en de Dood van Jezus Christus de opperste uiting is van Gods liefde voor de mensen. Hij nam in de liefde het initiatief, door voor ons Hèm over te leveren die Hij het meest liefheeft, waarin Hij welbehagen heeft2 -zijn eigen Zoon. Ons geloof «is een openbaring van zijn goedheid, van de barmhartigheid, van de liefde van God voor ons. God is Liefde (Joh 4,16), dat wil zeggen, liefde die doordríngt, zich verspreidt en die kwistig is. En alles wordt samengevat in deze grote waarheid, die alles verklaart en alles verlicht. Het is nodig om de geschiedenis van Christus in dit licht te zien. Hij heeft mij liefge­had, schrijft de heilige Paulus en ieder van ons kan en behoort ditzelfde voor zichzelf te herhalen: Hij heeft mij liefgehad en heeft zichzelf voor mij opgeofferd (Gal 2,20).»3

De liefde van God voor ons bereikte zijn toppunt in het Offer van Calvarië. God hield de arm van Abraham tegen, toen hij op het punt stond zijn enige zoon te offeren, maar Hij hield van niemand van degenen die zijn Eniggeboren Zoon op het Kruis nagelden, de arm tegen. Daarom roept, van hoop vervuld, de heilige Paulus uit: Hij heeft zelfs zijn eigen Zoon niet gespaard... en zou Hij ons na zulk een gave ook niet al het andere schenken? 4

De zelfgave van Christus vormt een dringende oproep tot instemming met zijn liefde: liefde wordt beantwoord met liefde. God schiep de mens naar zijn beeld en gelijkenis.5 En God is Liefde.6 Daarom is het hart van de mens geschapen voor de liefde en hoe meer hij liefheeft, des te meer wordt hij vergoddelijkt; alleen wanneer hij bemint, kan hij gelukkig worden. En God wil dat wij gelukkig zijn, ook hier op aarde; de mens kan niet leven zonder liefde.

Het centrum van de persoonlijke heiligheid is de liefde voor Christus, niet de strijd tegen de zonde. De Christus, die zich als echt mens aan ons laat zien, is volkomen op de hoogte van alles wat ons betreft. De liefde van God voor de mens en van de mensen voor God is er een van wederzijdse vriendschap. En een van de bijzondere kenmerken van vriendschap is omgang met elkaar. Om onze Heer lief te hebben is het nodig Hem te kennen, tot Hem te spreken. We leren Hem kennen door te mediteren over zijn leven in het heilig Evangelie. Daarin toont Hij zichzelf aan ons als innemend en menselijk, middenin ons leven. We ontmoeten Hem in het gebed en in de sacramenten, bijzonder in de heilige eucharistie.

Overweging van de allerheiligste Mensheid van onze Heer -in het bijzonder wanneer we het evangelie lezen en wanneer we de geheimen van de rozenkrans overwegen- voedt voortdurend onze liefde tot God en vormt een levendig onderricht over hoe wij onze dag moeten heiligen. In zijn verborgen leven wilde Jezus afdalen tot in de meest gewone dingen van het menselijk bestaan, tot in het dagelijks leven van een handarbeider die een gezin onderhoudt. En zo zien wij Hem gedurende bijna heel zijn leven dag na dag aan het werk. Hij onderhoudt zijn gereedschap in de kleine werkplaats, Hij gaat vriendelijk en met eenvoud om met de buren, die Hem kwamen vragen een tafel te maken of een dakspant voor een nieuw huis, Hij zorgt met veel tederheid voor zijn Moeder. Zo vervulde Hij de wil van zijn Vader, God, gedurende die dertig jaar. Als wij naar zijn leven kijken, leren we ons eigen werk te heiligen, onze familie, onze vriendschappen. Alles wat werkelijk menselijk is kan heilig zijn, kan een kanaal zijn voor onze liefde tot God, omdat door zijn menswording onze Heer het heiligde.

11.2 Weten dat God met een onbegrensde liefde van ons houdt, is het goede nieuws dat vreugde en zin aan ons leven geeft. Dit is de wonderlijke openbaring die de verrezen Christus ons laat weten om aan alle mensen te verkondigen. Ook wij kunnen zeggen: wij hebben de liefde erkend die God voor ons heeft en wij geloven in haar.7 En tegenover deze liefde, voelen wij ons niet bij machte uitdrukking te geven aan wat onze harten ook niet in staat zijn aan te voelen: «Te weten, dat U, mijn God, mij zozeer liefhebt en... ik heb mijn verstand nog niet verloren!» 8

Alles wat onze Heer voor ons heeft gedaan en doet, is uitstorting van zijn zorg en zijn genade: zijn Menswording, zijn lijden en dood op het kruis die wij kort geleden hebben overwogen, telkens opnieuw de vergeving van onze zonden, zijn blijvende tegenwoordigheid in onze tabernakels, de hulp die Hij ons elke dag zendt. Onze instemming met zo'n liefde behoort door ons nooit als voldoende te worden geacht, indien wij alles in overweging nemen wat Hij voor ons heeft gedaan en doet. Het grootste bewijs van deze instemming is trouw, oprechtheid, de onvoorwaardelijke aanhankelijkheid aan de Wil van God. Jezus onderricht ons in dit opzicht, door ons zijn onbeperkt verlangen de Wil van zijn Vader te doen als voorbeeld voor ons te stellen. Hij zegt ons: Mijn spijs is de wil te doen van Hem die Mij gezonden heeft en zijn werk te volbrengen.9 En Hij zegt ook: gelijk Ik, die de geboden van mijn Vader heb onderhouden en in zijn liefde blijf.10

De wil van God voor ons is voornamelijk te vinden in de trouwe vervulling van de geboden en de andere leerstellingen, ons voorgehouden door de Kerk. Daarin vinden wij wat God van ons verlangt. En in hun vervulling, gedaan met de verheven waardigheid van ons als mens en in het bewustzijn van de blijvende tegenwoordigheid van God, ontdekken we de liefde en de heiligheid van God.

Liefde voor God bestaat niet in waarneembare gevoelens, ofschoon die ook door onze Heer aan ons gegeven kunnen worden om ons te helpen edelmoediger te zijn. In werkelijkheid bestaat zij in de volle vereenzelviging van onze wil met die van God. Daarom moeten wij onszelf regelmatig afvragen: Doe ik op dit ogenblik, wat ik behoor te doen?11 Draag ik mijn bezigheden aan God op bij het begin en gedurende het afwerken daarvan? Corrigeer ik mijn bedoeling, als ijdelheid en de gedachte van 'wat zullen de mensen zeggen' beginnen op te komen? Probeer ik mijn werk met menselijke volmaaktheid te doen? Ben ik een blijvende bron van vreugde voor hen, die met mij leven of werken? Brengt mijn dagelijkse aanwezigheid onder hen ze dichter bij God?

Liefde wordt met liefde beantwoord, maar het moet waarachtige liefde zijn, die wordt opgemerkt door de duidelijke wijze waarop zij onze plichten tegenover God en tegenover anderen begeleidt. Dit zelfs wanneer het ons tegenstaat en het voor ons een zware strijd is. De heilige Theresia schreef: «De hoogste volmaaktheid bestaat niet uit innerlijke gunsten en verrukkingen, maar in onze wil zó dicht bij de Wil van God te laten aansluiten dat, zo spoedig we bemerken dat Hij iets wat dan ook wil, wij het zelf uit alle macht willen.»12 

Liefde moet doorgaan te overleven zelfs als er volledige dorheid heerst. Als onze Heer zou toelaten dat dit gebeurt, moet de liefde volhouden en blijven bestaan. Het is gewoonlijk in die situaties, dat onze betrekking met onze Heer wordt gezuiverd en versterkt.

11.3 In de dienst van God behoort een christen te worden geleid door het geloof, om op die manier hoogte- en laagtepunten van stemmingen te overwinnen: «Mijzelf laten leiden door gevoel zou zoiets zijn als een bediende de leiding van het huishouden te geven en de meester zijn positie te laten afstaan. Gevoel is op zich niet slecht, maar er wordt soms te veel waarde aan gehecht... De gevoelens vormen in sommige zielen al hun vroomheid, in die mate, dat zij ervan overtuigd zijn de vroomheid te hebben verloren zodra het gevoel verdwijnt... Als die zielen toch maar zouden begrijpen dat dìt juist het ogenblik is, waarin wordt begonnen met de ware vroomheid te hebben!»13

Liefde die echt is, of de zintuigen er nu deel aan hebben of niet, omvat alle facetten van ons bestaan, in een ware eenheid van leven; het leidt ons ertoe «God overal bij te betrekken waar het anders, zonder Hem, banaal zou zijn. Iemand, wiens vroomheid niet oppervlakkig is, streeft ernaar zijn plicht te vervullen: oprechte toewijding leidt tot werken, tot een echte vervulling van de plichten van elke dag, zelfs wanneer dit moeilijk is. Er is een innige band tussen deze innerlijke bovennatuurlijke werkelijkheid en het uiterlijk van onze menselijke aktiviteit. Beroepswerk, menselijke verwantschap of vriendschap en gezelschap, het streven -schouder aan schouder met onze medeburgers- naar het bereiken van het welzijn en de vooruitgang van de maatschappij, zijn de natuurlijke vruchten en een logisch gevolg van deze levenskracht van Christus die het leven is van iedere ziel.»14 Valse vroomheid heeft geen enkele invloed op het gewone leven van een christen. Het wordt niet vertaald in een beter gedrag bij zichzelf of in het helpen van anderen.

De vervulling van de wil van God in de -gewoonlijk kleine- plichten van elke dag is de meest zekere gids voor de christen, die de heiligheid moet vinden te midden van de aardse werkelijkheden. Er zijn zeer verschillende manieren waarop die plichten gedaan kunnen worden: gelaten, zoals iemand die geen alternatief heeft om ze te volbrengen; ze aanvaarden, dat houdt een meer diepgaande en overdachte toezegging in; graag willen wat God wil omdat, zelfs ofschoon het op dat ogenblik misschien niet wordt ingezien, de christen weet dat God onze Vader is en voor zijn kinderen het beste wil; of zelfs beter nog: met volle overgave te allen tijde de Wil van God aannemend, zonder enige grenzen daaraan te stellen. Dit laatste is het, wat onze Heer van ons vraagt: zonder enige voorwaarden van Hem houden, zonder te wachten op meer gunstige omstandigheden, in de gewone dingen van elke dag en, als Hij dat zo duldt, in moeilijker en buitengewone omstandigheden. «Als je je werkelijk op de Heer verlaat, zul je leren tevreden te zijn met wat er gebeurt, en je gemoedsrust niet verliezen, als het resultaat niet is wat je had gewild, ondanks alle moeite die je hebt gedaan en ondanks het feit, dat je al de nodige middelen hebt gebruikt... Want dàt is dan het 'resultaat' dat God ervan verwachtte.»15

Laat ons tegen onze Heer zeggen met de woorden van een gebed dat de Kerk ons aanbeveelt voor na de Mis: Volo quidquid vis, volo quia vis, volo quomodo vis, volo quamdiu vis: Ik wil al wat Gij wilt, ik wil omdat Gij wilt, ik wil zoals Gij wilt, ik wil zolang Gij wilt.16

De heilige Maagd die in woord en daad beantwoordde aan dat: Mij geschiede naar uw woord17, zal ons helpen de Wil van God in alles te vervullen.

-1. Joh 3,15. -2. Vgl. Mt 3,17. -3. Paulus vi, Homilie, 13 juni 1975. -4. Rom 8,32. -5. Vgl. Gn 1,27. -6. 1 Joh 4,8. -7. 1 Joh 4,16. -8. H. Jozefmaria Escrivá, De Weg, 425. -9. Joh 4,34. -10. Joh 15,10. -11. Vgl. H. Jozefmaria Escrivá, o.c., 772. -12. H. Theresia van Avila, De kloosterstichtingen, 5,10. -13. J. Tissot, La vie intérieure. -14. In memoriam Mgr. Escrivá, Eunsa, Pamplona. -15. H. Jozefmaria Escrivá, De Voor, 860. -16. Romeins Missaal, Gebed van Paus Clemens XI. -17. Lc 1,38.