Twaalfde week door het jaar. Zaterdag

45. Maria, medeverlosseres met Christus

-Maria aanwezig in het offer van het kruis. -Medeverlosseres met Christus. -Maria en de heilige mis.

45.1 Tijdens Jezus' leven op aarde vervulde zijn moeder, de heilige Maria, de goddelijke wil door Hem met liefdevolle zorg te omringen-in Betlehem, in Egypte, in Nazaret. Zij zorgde voor Hem in al zijn gewone behoeften, zoals elke moeder voor haar kind gedaan zou hebben, en ook buitengewone behoeften, zoals toen zijn leven in gevaar was. Het Kind groeide op met Maria en Jozef in een sfeer die vervuld was van offerbereidheid en opgeruimde liefde, van zorg voor zijn veiligheid, van bescherming en werk.

Later, tijdens zijn openbare leven, volgde Maria Hem zelden in fysieke aanwezigheid, maar ze wist op elk moment waar Hij was, en het nieuws van zijn wonderen en zijn preken bereikte haar. Soms kwam Jezus naar Nazaret en bracht Hij daar wat meer tijd met Maria door. De meesten van zijn leerlingen zullen haar gekend hebben sinds de bruiloft van Kana in Galilea.1 Behalve bij het veranderen van water in wijn, waarbij ze zo'n belangrijke rol speelde, wordt nergens haar aanwezigheid bij enig ander wonder door de evangelisten vermeld. Zij was evenmin aanwezig, als de mensen zeer enthousiast over haar Zoon waren. «Ge zult haar niet zien tussen de palmtakken in Jeruzalem, noch op het moment van de grote wonderen; uitgezonderd bij het eerste te Kana. Maar de smaad van Golgota ontvlucht zij niet; daar staat zij, iuxtra crucem Jesu, de Moeder van Jezus, naast zijn kruis.»2 Zij blijft in de regel in Nazaret, in volmaakte eenheid met haar Zoon, in haar hart alles overwegend wat er gebeurt, maar in het uur van lijden en verlatenheid is Maria er.

God beminde haar op een unieke en bijzondere manier. Toch bespaarde Hij haar niet de beproeving van Calvarië, maar maakte haar deelgenoot van een lijden zoals niemand ooit ondergaan heeft behalve haar Zoon. Misschien had ze rustig thuis kunnen blijven in het aangename, troostende gezelschap van de vrouwen. «Uiteindelijk kon zij er niets doen, en haar aanwezigheid kon het lijden en de vernederingen van haar Zoon niet verhinderen of verzachten. Maar toch was zij er. Ze bleef bij Christus om dezelfde reden als elke moeder bij het doodsbed van haar zoon blijft, in plaats van weg te gaan om afleiding te zoeken, wanneer ze ziet dat ze hem niet in leven kan houden noch zijn lijden kan beëindigen. Nee, de Maagd Maria vereenzelvigde zich met haar Zoon; haar liefde deed haar met Hem lijden.»3 Beetje bij beetje kwam ze dichter bij het kruis, ten slotte moeten de soldaten haar toegestaan hebben heel dicht erbij te blijven. Ze kijkt naar Jezus, en haar Zoon kijkt naar haar. In de meest hechte verbondenheid biedt zij haar Zoon aan God de Vader aan, als medeverlosseres met Hem. In vereniging met haar lijdende en stervende Zoon verdroeg zij de smart en bijna de dood. «Als moeder deed zij afstand van de rechten over haar zoon, om de redding van de mensheid te verkrijgen en de goddelijke gerechtigheid te bevredigen in zoverre dit van haar afhankelijk was. Zij offerde haar Zoon, zodanig dat terecht gezegd kan worden dat zij met Christus het menselijke ras verlost heeft.»4

De heilige Maagd Maria vergezelde Jezus niet alleen, maar zij was actief en nauw verenigd met het offer dat op dat eerste altaar werd aangeboden. Vrijwillig deelde ze in de verlossing van het menselijk ras, en vervulde daarmee het fiat dat ze destijds in Nazaret gegeven had. En zo mogen we overwegen dat wij in elke mis, het ware middelpunt en hart van de Kerk, Maria vinden. Bij vele gelegenheden zal dit feit ons helpen het eucharistisch offer beter te beleven, door ons offer, dat evenzo een offerande dient te zijn, te verenigen met het offer van Christus, door onszelf op Calvarië te voelen, heel dicht bij Onze Lieve Vrouw.

45.2 Vanaf het kruis vertrouwde Jezus zijn Mystiek Lichaam, de Kerk, toe aan Maria, in de persoon van de heilige Johannes. Hij wist dat wij een moeder nodig hadden om ons te allen tijde te beschermen; iemand die ons opricht en voor ons tot voorspraak is. Vanaf dat moment «waakte zij en zal ze [over de Kerk] waken met dezelfde trouw en dezelfde kracht als die waarmee ze over haar Eerstgeborene gewaakt heeft-vanaf de kribbe in Betlehem, door Calvarië heen, tot aan het Cenakel van Pinksteren, waar de geboorte van de Kerk plaatshad. Maria is aanwezig in alle wisselvalligheid van de Kerk... Op bijzondere wijze is zij met de Kerk verenigd op de moeilijkste momenten van haar geschiedenis... Maria is de Kerk op zulke momenten heel bijzonder nabij, omdat de Kerk altijd als haar Christus is - eerst als haar kind, dan als de gekruisigde en vervolgens als de verrezen Jezus.»5

De Maagd Maria zal ten beste spreken, zodat God in de zielen van christenen dezelfde ijver zal leggen die Hij in haar ziel legde, namelijk het verlangen om medeverlosseres te zijn, opdat alle mensen weer vrienden van God mogen worden. «Het geloof, de hoop en de vurige liefde van de Maagd Maria op de top van Golgotha, die haar op een eminente manier tot medeverlosseres maken, zijn ook een uitnodiging aan ons om te groeien, sterk te worden, zowel in menselijk als in bovennatuurlijk opzicht bij problemen van buitenaf, en om zonder ontmoedigd te raken te volharden in ons apostolaat, ook al lijkt het soms, dat dit (apostolaat) geen resultaten oplevert of dat de horizon verduisterd wordt door de macht van het kwaad.

»Laten we strijden -strijd, jij!- tegen deze sleur, tegen dit eentonig voortslepen, tegen dit conformisme dat neerkomt op passiviteit. Kijk naar Christus op het kruis; kijk naar Maria naast het kruis: voor haar starende blik werd zij gesteld tegenover een verschrikkelijke uitbarsting van beledigingen, bespottingen, verraad... maar Christus, en ter ondersteuning van dit verlossingswerk, Maria, blijven sterk. Zij volharden, vervuld van vrede, met optimisme in het lijden, de zending vervullend die Hun door de Drieëenheid was toevertrouwd. Het is een krachtige waarschuwing aan ieder van ons, dat we een 'alter Christus' moeten worden, een waarschuwing, dat Christus zijn zending vervult ten tijde van: zijn Lijden, van uitputting, en van de meest afschuwelijke tegenspraak... Ik wil u het advies geven uw ogen te richten op de Maagd Maria en haar te vragen, voor uzelf en voor anderen, dat we een volledig vertrouwen mogen hebben in het verlossingswerk van Jezus, en dat wij, zoals u, Moeder, medeverlossers willen zijn.»6 Delen in de verlossing, meewerken aan de heiliging van de wereld, zielen voor de eeuwigheid redden: kan er een groter ideaal zijn om ons leven te vullen? De heilige Maagd is nu medeverlosseres met haar Zoon op Calvarië, maar ze was het ook, toen zij haar fiat gaf bij het ontvangen van de boodschap van de engel; ze deed dit in Betlehem, ze deed dit gedurende de tijd dat ze in Egypte verbleef en elke dag van haar gewone leven in Nazaret...

Zoals zij, kunnen ook wij medeverlossers worden, op alle uren van de dag, als we deze met gebed vullen, als we ons werk gewetensvol verrichten, als we in liefde leven met hen die we in ons werk ontmoeten, in het gezin... als we in kalme gemoedsrust de tegenslagen offeren die elke dag met zich mee brengt.

45.3 Toen Jezus zijn Moeder zag en naast haar de leerling die Hij liefhad, zei Hij tot zijn moeder: Vrouw, ziedaar uw zoon!7 Het was Jezus' laatste gave voor zijn dood; Hij gaf ons zijn moeder als onze moeder.

Sindsdien heeft de leerling van Christus iets van zichzelf: hij heeft Maria tot moeder. Haar plaats als moeder in de Kerk zal een plaats voor altijd zijn. En van dat ogenblik af nam de leerling haar bij zich in huis.8 Dat is het uur van Jezus, als Hij met zijn verlossingsdood een nieuw tijdperk opent dat zal duren tot het einde der tijden, als we christenen willen zijn moeten we 'mariaal' zijn.9 Om een goed christen te zijn is het nodig dat we grote liefde tot Maria koesteren. Jezus' werk kan in twee wonderbaarlijke punten worden samengevat: Hij gaf ons het kindschap Gods door ons tot kinderen van God te maken, en Hij heeft ons gemaakt tot kinderen van Maria.

Origenes in de derde eeuw benadrukt dat Jezus niet tegen Maria zei: 'Dit is óók uw zoon' maar: 'Ziedaar uw zoon'; en aangezien Maria geen andere zoon had dan Jezus betekenen zijn woorden in feite: van nu af zal hij voor u Jezus zijn.10 De Maagd Maria ziet haar zoon Jezus in elke christen. Ze behandelt ons alsof Christus zelf in onze plaats stond. Hoe zal ze ons dan vergeten als ze ons in nood ziet verkeren? Wat zal ze niet voor ons van haar Zoon verkrijgen? We kunnen ons nooit voorstellen, zelfs niet bij benadering, hoeveel Maria van ons houdt.

Laten we er een gewoonte van gaan maken Maria te zoeken tijdens de viering van of het deelnemen aan de heilige mis. Daar, «in het Offer van het Altaar, roept de deelneming van Onze Lieve Vrouw die stille ingetogenheid op waarmee ze over de wegen van Palestina liep. De heilige mis is een handeling van de Drieëenheid: door de wil van de Vader en meewerkend met de Heilige Geest, biedt de Zoon zichzelf aan in een offerande van verlossing. In dit ondoorgrondelijk mysterie bemerkt men, als het ware versluierd, het allerzuiverste gelaat van Maria, Dochter van God de Vader, Moeder van God de Zoon, Echtgenote van God de Heilige Geest.

»De omgang met Jezus in het Offer van het Altaar brengt noodzakelijkerwijs de intieme omgang met Maria, zijn Moeder, met zich mee. Alwie Jezus vindt, vindt ook de onbevlekte Maria, en zoals gebeurde met die heilige personen, de Drie Wijzen, die Christus gingen aanbidden: ze gingen het huis binnen en vonden het Kind met Maria, zijn Moeder. (Mt 2,11)»11 Met haar kunnen we heel ons leven, onze gedachten, verlangens, gevoelens, handelen en liefde aanbieden, door ons te vereenzelvigen met dezelfde gevoelens als Christus Jezus had.12 Heilige Vader! kunnen we in het binnenste van ons hart zeggen, en we kunnen dit in ons innerlijk gedurende de heilige mis herhalen, door het onbevlekte hart van Maria, bied ik U uw welbeminde Zoon Jezus aan, en ook mijzelf, in Hem, met Hem en door Hem, tot al zijn intenties en in naam van alle schepselen.13

Op gepaste wijze het heilige offer van het Altaar vieren of bijwonen is de beste dienst die wij Jezus, zijn Mystiek Lichaam en het hele menselijke ras kunnen aanbieden. In de nabijheid van Maria zijn we in de heilige mis op bijzondere wijze met de hele Kerk verenigd.

-1. Joh 2,1-10. -2. H. Jozefmaria Escrivá, De Weg, 507. -3. F. Suárez, Maria van Nazareth. -4. Benedictus xv, Brief Inter sodalicia, 22 mei 1918. -5. Kard. K. Wojtyla, Teken van tegenspraak. -6. A. del Portillo, Brief, 31 mei 1987. -7. Joh 19,26. -8. Joh 19,27. -9. Paulus vi, Homilie, 24 april 1970. -10. Origenes, Commentaar op het evangelie van Johannes 1,4,23. -11. H. Jozefmaria Escrivá, La Virgen María, en Libro de Aragón, Zaragoza 1976. -12. Fil 2,5. -13. P.M. Sulamitis, Oración de la Ofrenda al Amor Misericordioso, Madrid 1931.