Achttiende week. Dinsdag

32. Mensen van geloof

-Geloof in Christus. Met Hem kunnen wij alles; zonder Hem, niets. -Als het geloof vermindert lijken de moeilijkheden groter. -Jezus komt ons altijd te hulp.

32.1 Onmiddellijk na de broodvermenigvuldiging nam de Heer afscheid van de menigte en beval zijn leerlingen in hun boten uit te varen.1 Het moet laat in de avond geweest zijn. Na een lange werkdag zich ingezet te hebben voor wie Hem achterna waren gegaan, voelde Jezus behoefte te bidden. Hij besteeg een dichtbijgelegen heuvel en bleef daar alleen in gesprek met zijn Vader in de hemel bij h%t vallen van de avond.

Vanaf die heuveltop zag Jezus de apostelen ver uit de kust en in gevaar, met hun boot geteisterd door de golven want zij hadden tegenwind. Het joodse Paasfeest was nabij en het was volle maan, zodat Jezus de kleine vlet in het midden van het meer kon onderscheiden. Maar in de vierde nachtwake, rond drie uur in de morgen, ver voor zonsopgang, kwam Hij te voet over het meer naar hen toe. Toen zij een vaag beeld zagen, dat over de oppervlakte van het water naar de plek kwam waar zij tegen de elementen aan het vechten waren, werden zij bang. 'Het is een spook!', zeiden ze. En zij begonnen van angst te schreeuwen. Maar toen maakte de Heer zich bekend. Wees gerust, Ik ben het. Vreest niet. Christus vertoont zichzelf altijd op deze manier in het leven van een christen, aanmoedigend en sereen. Petrus vat moed; geleid door zijn liefde, bewogen door zijn verlangen dichtbij zijn Meester te zijn, doet hij een onverwacht verzoek: Heer, als Gij het zijt, zeg mij dan dat ik over het water naar U tot moet komen. Durf geboren uit liefde kent geen grenzen, en de Heer geeft gewillig gehoor aan het verzoek. En Hij zegt: Kom! Petrus stapt uit de boot en begint over het water naar Jezus te wandelen. Dat waren spannende momenten voor allen: Petrus gaf op het woord van Jezus de zekerheid van de boot op. Hij bleef zich niet aan de zijkant van de boot vasthouden, maar ging naar Jezus toe, die nu slechts een paar meter van zijn leerlingen verwijderd was. Vol ontzag zien zij de apostel op de kolkende golven voortgaan. Petrus wandelt over het water. Geloof en vertrouwen in zijn Meester zijn alles wat hem ondersteunt; dat alleen.

De moeilijkheden die ons omringen doen er niet toe als wij met geloof en vertrouwen naar Jezus, die op ons wacht, toegaan. Het doet er niet toe dat de golven hoog zijn en de wind sterk, of dat het niet normaal is voor de mens om op water te wandelen. Als wij naar Jezus kijken, kunnen we alles; en naar Hem kijken is de deugd van vroomheid. Als wij door het gebed en de sacramenten dichtbij Jezus zijn, zullen wij op het rechte pad blijven. Als onze blik van Jezus afdwaalt, zullen we wegzinken; wij zullen niet tot één stap in staat zijn, zelfs op vaste grond.

32.2 Petrus' geloof, groot in het begin, zou spoedig afnemen. Hij voelde de kracht van de golven en de wind (de heilige Johannes geeft aan dat de wind sterk was), en bedacht dat het onmogelijk is voor een mens om op het water te lopen. Hij dacht aan de moeilijkheden en vergat het enige wat hem boven water hield: het woord van de Heer. Hij had aandacht voor de hindernissen en zijn geloof verminderde: het wonder was gekoppeld aan volledig vertrouwen in Christus.

Soms vraagt God om dingen die op het eerste gezicht onmogelijk lijken, maar die werkelijkheid worden als wij handelen met geloof, met onze blik naar Christus. Eens zei de stichter van het Opus Dei, de H. Jozefmaria Escrivá, tegen iemand die naar een ander land ging waar moeilijkheden, onafscheidelijk verbonden met het begin van het apostolisch werk, zouden zijn: «Als ik iets van je vraag, mijn dochter, zeg me niet dat het onmogelijk is, want dat weet ik al. Sedert ik het Opus Dei begon, heeft onze Heer mij vele onmogelijke dingen gevraagd... en het is gelukt!»2 Het is gelukt!: zo was het met hun apostolisch werk in veel landen... en er kwamen roepingen, en met hen mensen die bereid waren dat werk te helpen met grote edelmoedigheid en onthechting. Op vele manieren zei hij hun:  Die grote werken worden elke dag op aarde gedaan... Zoals het altijd in de geschiedenis van de Kerk is geweest.

Het is God die ons boven water houdt en ons doeltreffend doet zijn te midden van de 'onmogelijkheden' van een omgeving die vaak tegen het christelijke ideaal ingaat. Hij is het die ons op water doet lopen... op één voorwaarde: wij moeten onze ogen op Christus gericht houden en ons niet door hinderpalen en bekoringen van de wijs laten brengen.

In zijn commentaar op het evangelie wijst de heilige Johannes Chrysostomus erop dat Jezus Petrus via persoonlijke ervaring onderrichtte dat al zijn kracht van Hem kwam; aan zichzelf overgelaten kon Petrus alleen maar zwakheid en ellende verwachten. En hij voegde eraan toe: «Als onze medewerking ontbreekt, dan houdt God op ons te helpen.»3 Daarom, als Petrus begon te vrezen en te twijfelen, begon hij ook weg te zinken.

Als het geloof afneemt lijken de moeilijkheden groter. «Levend geloof hangt af van mijn vermogen gehoor te geven aan God die mij roept en mijn Vriend wil zijn, de grote getuige van mijn leven. Dus als ik Hem gehoor geef en Hem bemin en als ik vertrouwelijk met Hem omga, als ik dichtbij Hem leef, stel ik mijn geloof veilig omdat mijn geloof gegrond is op God... Maar, als ik mij op een afstand van God houd, als ik Hem vergeet, als ik Hem uit mijn leven houd en ondergedompeld ben in puur menselijke en materiële zaken, als ik me laat meeslepen door wat onmiddellijk voor mij staat en God uit mijn ziel verdwijnt, hoe zal ik dan een levend geloof kunnen hebben? Als ik niet met Christus spreek, wat is er dan van mijn geloof overgebleven? Daarom kan, in laatste instantie, alles wat een obstakel vormt voor het geloofsleven, worden teruggebracht tot een uiteindelijke terugtrekking, een afscheiding van God: We houden op rechtstreeks met Hem van doen te hebben.»4 Het is dan dat bekoringen en obstakels in kracht toe nemen. Petrus zou overtuigd op het water zijn gebleven en de Heer hebben bereikt indien hij, vol vertrouwen, zijn blik niet van de Heer had afgewend. Alle stormen te zamen, die in de ziel en die van buiten, kunnen ons niet aan het wankelen brengen zolang we onze vaste toevlucht nemen tot gebed. Wanneer we het gebed laten varen, met weinig diepe vriendschap of oprechtheid bidden, stellen we ons bloot aan ontmoediging, pessimisme en bekoring.

Ons geloof moet nooit wankelen, zelfs wanneer de moeilijkheden geweldig groot zijn, zelfs al ze ons onder hun gewicht schijnen te verpletteren. «Wat doet het er toe, dat de heel de wereld met al haar macht tegen je is? Ga gewoon door. Herhaal de woorden van de psalm: De Heer is mijn licht en mijn heil, wie zou ik vrezen?... Si consistant adversum me castra, non timebit cor meum. Zelfs al omsingelen mij de vijanden, mijn hart kent geen vrees.»5

32.3 Toen stapte Petrus uit de boot en wandelde over het water naar Jezus toe. Maar toen hij merkte hoe hevig de wind was, werd hij bang; en toen hij begon te zinken, schreeuwde hij: Heer, red mij! Terstond stak Jezus zijn hand uit en greep hem vast, terwijl Hij tot hem zei: Kleingelovige, waarom heb je getwijfeld? En nadat zij in de boot gestapt waren, ging de wind liggen.

Te midden van gevaar, hindernissen en twijfels moeten wij naar Christus kijken. Ziet naar Jezus, de aanvoerder en voltooier van het geloof 6, lezen we in de brief aan de Hebreeën. Christus moet een duidelijk, scherp afgetekende figuur voor ons zijn. Wij hebben Hem zo vaak beschouwd dat wij Hem niet kunnen verwarren met een spook, zoals de leerlingen die avond deden. Zijn trekken, zijn stem, zijn blik zijn onmiskenbaar. Hij heeft zo vaak naar ons gekeken. Hij is het begin en het toppunt van christelijk leven. «Als gij gered wilt worden» -schrijft de heilige Thomas van Aquino- «kijk naar het gezicht van uw Christus.»7 Een ononderbroken omgang met Hem, in gebed en door de sacramenten, is de enige waarborg om overeind te blijven, als kinderen van God, te midden van de wilde zeeën waarop wij leven.

Meer nog, samen met Christus sterken de conflicten en de inspanningen die wij bijna dagelijks tegenkomen ons geloof en hoop, en verenigen zij ons meer met Hem. Hetzelfde gebeurt met «de bomen die in beschutte, afgeschermde plaatsen groeien; terwijl ze uitwendig schijnen te bloeien, zijn ze zwak en gemakkelijk beschadigd. Maar de bomen die groeien op de toppen van de hoogste bergen, gebeukt door veel wind, voortdurend aan harde omstandigheden blootgesteld, door woeste stormen geteisterd en bedekt door sneeuw, die worden sterk als staal.»8

Petrus hield op naar Jezus te kijken en zakte weg. Maar hij wist genoeg om zich onmiddellijk om te keren naar Hem, aan wie alles onderworpen is. Heer, red mij!, riep hij uit met al zijn krachten toen hij voelde dat alles verloren was. En Jezus stak, met oneindige genegenheid, zijn hand uit en trok hem omhoog. Als wij merken dat wij zinken, dat bekoringen en moeilijkheden ons overstelpen, laten we dan naar Jezus gaan. Hij strekt altijd zijn hand naar ons uit, om ons stevig aan vast te houden. Hij zal ons nooit laten wegzinken, als wij het weinige dat van ons verwacht wordt doen. God heeft ook onze engelbewaarder naast ons geplaatst om ons in alle tegenslagen te helpen en om als machtige hulp te dienen op onze weg naar de hemel. Laten wij vol vertrouwen met deze vriend omgaan; laten wij zijn hulp vragen in kleine en grote dingen, en wij zullen de kracht vinden die we voor de overwinning nodig hebben.

-1. Mt 14,22-36. -2. P. Berglar, Opus Dei. -3. H. Johannes Chrysostomus, Preken over het Matteüsevangelie, 50. -4. P. Rodríguez, Fe y vida de fe, Pamplona, 1974. -5. H. Jozefmaria Escrivá, De Weg, 482. -6. Heb 12,1-2. -7. H. Thomas van Aquino, Commentaar op de brief aan de Hebreeën, 12,1-2. -8. H. Johannes Chrysostomus, Preek over de glorie van de beproeving.