Zevende week. Zaterdag

60. MET DE OPRECHTHEID VAN KINDEREN

-Geestelijk kindschap en oprechtheid. -Blijken van christelijke vroomheid en natuurlijkheid. -Oprecht zijn.

60.1 Bij verschillende gelegenheden verhaalt het evangelie hoe de kinderen naar Jezus toegaan. Hij ontvangt hen, zegent hen en houdt hen als voorbeeld voor aan zijn leerlingen. Vandaag leert Hij ons nog eens de noodzaak te worden als een van die kleinen om in zijn Koninkrijk te kunnen binnentreden. Voorwaar, Ik zeg u: wie het Koninkrijk Gods niet aanneemt als een kind, zal er zeker niet binnengaan. Daarop omarmde Hij ze en zegende hen, terwijl Hij hun de handen oplegde.1

In deze kinderen die door Jezus omhelsd en gezegend werden waren niet alleen alle kinderen van de wereld vertegenwoordigd, maar ook alle mensen aan wie de Heer aangaf, dat zij het Koninkrijk Gods moesten aannemen.

Jezus gaf op beeldende wijze de kern van de leer van het goddelijk kindschap weer: God is onze Vader en wij zijn kinderen; ons gedrag dient kort gezegd neer te komen op het verwerkelijken van deze band die een goed kind heeft met een goede vader. Door deze geest van het goddelijk kindschap begrijpen wij onze afhankelijkheid van de Hemelse Vader en de vertrouwensvolle overgave aan zijn liefdevolle voorzienigheid, als een kind dat vol vertrouwen naar zijn vader gaat. We krijgen de nederigheid te erkennen, dat wij zelf niets kunnen, en de oprechtheid en eenvoud die ons ertoe brengen ons te laten zien, zoals wij zijn.2

Volwassen zijn en innerlijk worden als kinderen, dat kan een moeilijke opgave zijn. Dat vraagt een stevige en sterke wil en een grote overgave aan God. «Het geestelijk kind-zijn is geen geestelijke domheid of 'slapheid': het is een weg van gezond verstand en kracht, die een ziel vanwege zijn 'moeilijke gemakkelijkheid' moet opgaan en verder bewandelen aan de hand van God.»3 De christen die besloten heeft het geestelijk kindschap te beleven, beoefent makkelijker de liefde, omdat «het kind een schepsel is, dat geen wrok koestert, geen bedrog kent en zich niets wijs laat maken. Als een klein kind zal de christen niet vertoornd raken, als hij beledigd wordt, [...] zich niet wreken, als hij mishandeld wordt. Sterker nog: de Heer eist van hem, dat hij bidt voor zijn vijanden, dat hij tuniek en zelfs overkleed laat aan wie hem die ontnomen hebben (vgl. Mt 5,40), dat hij de andere wang toekeert aan wie hem in het gezicht geslagen heeft».4 Het kind vergeet makkelijk en houdt geen lijst van beledigingen bij. Een kind lijdt geen pijn.

Door het geestelijk kindschap behoudt men altijd een jeugdige liefde, doordat de oprechtheid het onmogelijk maakt negatieve ervaringen in het hart op te slaan. «Je bent jonger geworden! Inderdaad merk je dat de omgang met God je in korte tijd de gelukkige onbevangenheid van je jeugd heeft teruggegeven, met inbegrip van de zekerheid en het geluk -zonder kinderachtigheden- van je geestelijke jeugd... Je kijkt om je heen en constateert, dat het de anderen ook zo vergaat: sinds hun ontmoeting met de Heer zijn er jaren voorbijgegaan, maar hoe ouder en rijper ze worden, hoe onverwoestbaarder hun jeugdigheid en blijheid; het zijn geen jongeren meer en toch zijn ze jong en blij!

»Deze realiteit van het innerlijk leven trekt de zielen aan, sterkt ze en verovert ze. Bedank dagelijks daarvoor ad Deum qui laetificat juventutem - God Die je jeugd verblijdt.»5 De Heer verblijdt werkelijk onze eeuwige jeugd: in het begin, en als wij volwassen zijn, en als wij op gevorderde leeftijd zijn. God is altijd de grootste blijdschap van het leven, als wij als kinderen voor zijn aanschijn leven, als kleine kinderen die Hem altijd nodig hebben.

60.2 Het goddelijk kindschap zal eenvoudige devoties voortbrengen, kleine feitelijke blijken van eerbied jegens God onze Vader, omdat een liefdevolle ziel niet passief kan blijven.6 De christen die uit alle macht heeft getracht kind van God te worden, kan aan kleine devoties de juiste betekenis hechten. Iedereen dient zich «de vroomheid van het kind en de kennis van de theoloog» eigen te maken, placht de heilige Jozefmaria Escrivá te zeggen. De solide vorming in de leer helpt ons zin te geven aan een blik op een beeltenis van Onze Lieve Vrouw en deze blik om te zetten in een akte van liefde, of om een kruisbeeld te kussen, het helpt ons niet onverschillig te blijven voor een van de taferelen van de kruisweg. De oprechte en eerlijke vroomheid, echte liefde, moeten op de een of andere manier naar buiten treden. Dan kijkt God met welgevallen naar ons, zoals een vader kijkt naar zijn kleine kind, van wie hij meer houdt dan van alle zaken van de wereld.

Oprecht en diep geloof leidt tot concrete blijken van vroomheid, gezamenlijke of persoonlijke, die een menselijk en goddelijk recht van bestaan hebben. Vaak gaat het om vrome gewoonten van het christenvolk die van ouder op kind doorgegeven zijn. Naast het verlangen meer en meer onze persoonlijke leerstellige vorming te verbeteren -zo veel als in onze persoonlijke omstandigheden maar mogelijk is- dienen wij de kleine eenvoudige devoties in ons leven een plaats te geven, devoties die wij zelf bedacht hebben, of die al generaties lang voor velen gediend hebben om God te beminnen, devoties die God welgevallig waren, omdat zij ons deden zijn als kinderen. Zo was het van meet af aan in de Kerk een gewoonte de altaren en de heiligenbeelden te versieren met bloemen. Het werd gewoonte het kruisbeeld en de rozenkrans te kussen, wijwater te nemen en daarmee een kruisteken te maken...

Op sommige plaatsen verwerpt men deze vrome en eerlijke gebruiken van het christenvolk, omdat men deze niet weet te waarderen als blijken van liefde. Men denkt ten onrechte dat deze horen bij een 'kinderachtige goedgelovige'. Men heeft deze woorden van de Heer vergeten: Voorwaar, Ik zeg u: wie het Koninkrijk Gods niet aanneemt als een kind, zal er zeker niet binnengaan.7 Men wil zich niet bewust zijn, dat wij voor God als kleine, behoeftige kinderen zijn, en dat in het mensenleven de liefde haar uitdrukking vaak vindt in onopvallende kleinigheden. Deze blijken van genegenheid lijken, als deze afstandelijk, zonder liefde en zonder begrip, met kritische objectiviteit bekeken worden, geen betekenis te hebben. De Heer, daarentegen, werd vaak geroerd door het gebed van kinderen en van hen die uit liefde als kinderen werden.

De Handelingen van de apostelen laten telkens opnieuw zien hoe de eerste christenen lampen in overvloed aanstaken in de ruimten waarin de heilige eucharistie gevierd werd.8 En zij brandden op de graven van de martelaren graag olielampjes. De heilige Hiëronymus zwaait een goede priester op deze wijze lof toe: «Hij sierde de basilieken en martelaarskapellen met een verscheidenheid aan bloemen, boomtakken en wijnranken, zodat alles wat in de kerk een aangename indruk maakte, hetzij door ordening, hetzij door sierlijkheid, een getuige was van het werk en de ijver van de priester».9 De kleine uitwendige blijken van vroomheid die de menselijke aard eigen zijn, hebben tastbare dingen nodig om zich tot God te wenden, waardoor de mens Hem op gepaste wijze zijn noden en verlangens kan uiten.

Soms neemt oprechtheid de vorm aan van stoutmoedigheid. Wanneer wij in gebed verzonken zijn, of wanneer wij over straat gaan, kunnen wij de Heer dingen vragen die wij anderen -uit schaamte- niet zouden durven vragen, omdat deze behoren tot de intimiteit van onszelf. Verder is het nodig, dat wij Hem kunnen -en durven- zeggen wat wij verlangen, maar wat ons nog dwazer maakt van liefde tot Hem-; dat wij, als Hij het wil, bereid zijn ons meer aan het kruis te nagelen-; dat wij Hem nogmaals ons leven offeren- En deze stoutmoedigheid van het kinderbestaan moet uitmonden in concrete voornemens.

60.3 Oprechtheid is een van de belangrijkste blijken van het geestelijk kindschap. Oprechtheid is het gevolg van weerloosheid tegenover God, zoals die van het kind tegen­over zijn ouders van wie het afhankelijk is en op wie het vertrouwt. Tegenover God hebben schone schijn of het ver­doezelen van gebreken of fouten die wij begaan hebben, geen zin. Zo dienen wij ook oprecht te zijn bij het openleggen van onze ziel in de persoonlijke geestelijke leiding, door uit te komen voor het goede, het verkeerde, het twijfelachtige in ons leven.

Wij beleven de deugd van eenvoud, wanneer wij een oprechte bedoeling hebben in onze liefde tot God. Dat brengt ons ertoe bij alles wat we doen de eer van God en het welzijn van de zielen te zoeken, met krachtige wil. Als iemand God echt zoekt, zal hij niet verstrikt raken in inge­wikkelde redeneringen; en hij zal geen buitengewone da­den willen verrichten. Hij doet gewoon wat hij moet doen en dat probeert hij goed te doen: voor God. Hij spreekt helder, zonder halve waarheden, houdt niet steeds een slag om zijn arm. Hij is niet naïef maar ook niet achterdochtig, hij is verstandig maar niet wantrouwend. Uiteindelijk is zijn leven naar het onderricht van de Heer: Weest dus omzichtig als slangen en argeloos als duiven.10

«Als je deze weg gaat, mijn vriend, zul je een grote intimiteit met de Heer bereiken: je zult leren Jezus bij zijn naam te noemen en de ingetogenheid ten zeerste te bemin­nen. Dwaasheid, lichtzinnigheid, oppervlakkigheid en lauwheid zullen uit je leven verdwijnen. Jij zult vriend van God worden. En in je ingetogenheid, in je intimiteit, zul je vreugde beleven in het overwegen van die woorden uit de Heilige Schrift: Loquebatur Deus ad Moysem facie ad faciem, sicut solet loqui homo ad amicum suum - Jahwe sprak dan tot Mozes van aangezicht tot aangezicht, zoals een mens met zijn vriend spreekt (Ex 33,11).»11 Een gebed dat in de loop van de dag zijn uitdrukking vindt in akten van liefde en eerherstel, in dankbetuigingen, schietgebeden tot de Maagd Maria, tot sint Jozef, tot de engelbewaarder...

Onze Lieve Vrouw leert ons om te gaan met de Zoon van God, en daarbij ingewikkelde formuleringen terzijde te laten. Het is niet moeilijk ons voor te stellen hoe zij de maaltijden zou hebben klaargemaakt, de vloer veegde of de kleding verzorgde... En te midden van al deze werkzaamheden zal zij zich wel vol vertrouwen tot Jezus ge­wend hebben, met een fijngevoelig ontzag -zij wist immers heel goed, dat Hij de Zoon van de Allerhoogste was- en met onmetelijke liefde. Zij maakte Hem duidelijk waar zij, of een ander, behoefte aan had -Zij hebben geen wijn zou zij bijvoorbeeld op de bruiloft van vrienden of verwanten in Kana zeggen-, zij zorgde voor Hem, zij deed voor Hem die kleine dingen die in het dagelijks leven voorkomen, zij keek naar Hem, zij dacht aan Hem... en dat alles was een volmaakt gebed.

Wij moeten onze liefde tot God laten blijken. Heel vaak kunnen wij die uiten door de heilige mis, door de gebeden die de Kerk ons voorhoudt in de liturgie of door een bezoekje van een paar minuten aan het Allerheiligste, terwijl het dagelijks gejakker doorgaat, of door een paar bloemen neer te leggen bij een beeltenis van Maria, Moeder van God en onze Moeder. Laten wij haar nu vragen, dat zij ons hart oprecht doet zijn en vol liefde om met haar Zoon om te gaan. Laten wij dat ook leren van de kinderen, die zich met zoveel vertrouwen tot hun ouders wenden en tot de mensen van wie zij houden.

-1. Mc 10,15-16. -2. Vgl. The Navarra Bible, noot bij Mc 10,13-26. -3. H. Jozefmaria Escrivá, De Weg, 855. -4. H. Maximus van Turijn, Sermo 58. -5. H. Jozefmaria Escrivá, De Voor, 79. -6. Vgl. H. Theresia van Lisieux, Geschiedenis eener ziel, 10,41. -7. Mc 10,15. -8. Hnd 20,7-8. -9. H. Hiëronymus, Epistola 60,12. -10. Mt 10,16. -11. S. Canals, Ascética meditada, Madrid 1981, bl. 145.