10 december. Gedachtenis
53. Onze Lieve Vrouw van Loreto
In het heiligdom van Loreto wordt volgens oude traditie
het Heilig Huis bewaard, waar de Maagd geboren werd en de aankondiging van haar
goddelijk moederschap ontving. Het gebouwtje, zoals het er tegenwoordig staat,
bestaat uit een rechthoekig stuk, opgetrokken uit zandsteen van metselwerk,
bijeengevoegd door metselspecie van leem; het bovengedeelte is van baksteen. De
muren zijn van buitenaf niet zichtbaar, omdat zij in de zestiende eeuw werden
ingesloten door een monumentale bekleding van marmer. Het beeld van de Maagd is
een werk van recente datum en vervangt een ander dat uit de zestiende eeuw
stamde, maar bij de brand van 1921 werd vernietigd. Loreto was van oudsher een
centrum van bedevaarten en een brandpunt van devotie tot Maria.
-Het huis van Nazaret. -Het huisgezin van Nazaret, toonbeeld
ter navolging voor christelijke gezinnen. -Het leven beminnelijk maken voor wie
met ons samenleven.
53.1 De verering van de
allerheiligste Maagd onder de naam van Onze Lieve Vrouw van Loreto «is volgens
een oude en levende traditie verbonden met het huis van Nazaret; het huis
waarin -zoals het evangelie van de heilige mis van vandaag ons in herinnering
brengt- Maria gewoond heeft na haar verloving met Jozef; het huis van de
Heilige Familie»1, het huis dat Jozef met zoveel
liefde bereid zal hebben om de heilige Maria te ontvangen. Deze woning was in
de eerste plaats het huis van Maria, want «ieder huis is, vóór alles, het
heiligdom van de moeder. En zij sticht het op bijzondere wijze door haar
moederschap.»2 God wenst «dat de kinderen van
een mensengezin bij hun komst in de wereld een dak boven hun hoofd hebben, dat
zij een huis hebben. Toch was het huis van Nazaret, zoals wij weten, niet de
plaats van de geboorte van de Zoon van Maria en de Zoon van God. Waarschijnlijk
kwamen alle voorouders van Christus, over wie ons de geslachtslijst van het
evangelie van vandaag volgens Matteüs spreekt, onder het dak van een huis ter
wereld. Dat werd Hém niet vergund. Hij werd als een vreemdeling geboren in
Betlehem, in een stal. En Hij kon niet terugkeren naar het huis van Nazaret,
omdat Jozef vanwege de wreedheid van Herodes gedwongen was van Betlehem naar
Egypte te vluchten en hij pas na de dood van de koning Maria met het Kind naar
het huis in Nazaret durfde te brengen. Van toen af was dat huis de plek van het
dagelijkse leven, de plaats van het verborgen leven van de Messias; het huis van
de Heilige Familie. Het was de eerste tempel, de eerste kerk waarin Maria haar
licht door haar moederschap uitstraalde. Zij straalde het uit met haar licht,
dat afkomstig was van het grote geheim van de menswording; van het mysterie van
haar Zoon.»3
De muren van dit huis waren de getuigen van de innige liefde
van de leden van de Heilige Familie, van het verborgen werk van degenen die God
het meest van allen ter wereld liefhad. Deze woning, vervuld van licht en
liefde, schoon, opgewekt, van bereidwillig dienstbetoon, is het toonbeeld van
elk christelijk huisgezin. In dit huis zal zich de ziel van Maria weerspiegeld
hebben; de bescheiden versieringen, de orde, de reinheid, dit alles zorgde
ervoor dat Jezus en Jozef er na een werkdag rust vonden bij Onze Lieve Vrouw.
De materiële zorg voor onze huizen, soms door grote armoede omgeven, met een
paar povere meubels, is nooit onverschillig voor die samenleving waarin wij God
moeten ontmoeten. De maagd Maria leert ons vandaag, dat wij ook een bewijs van
liefde jegens de anderen moeten zijn.
53.2 Voor de hemel straalde dat
huis van Nazaret van licht, omdat daar het Licht van de wereld woonde.
Tegelijkertijd was het een huis dat uitblonk door reinheid, door goede smaak
ondanks de armoede, door de zorg voor de dingen... Onze Lieve Vrouw bereidde
dikwijls de maaltijd, verstelde de kleren en zorgde ervoor, dat het huis altijd
gastvrij was. Met welk een liefde zal de heilige Maria Jezus en Jozef gediend
hebben! Wat zal zij hebben uitgezien naar dat middaguur, wanneer zij hun werk
onderbraken, of naar het vallen van de avond als zij hun dagtaak beëindigden!
In de innige warmte van dat huisgezin groeide Gods Zoon op, totdat de van
eeuwigheid bepaalde tijd kwam waarop Hij zijn prediking in steden en dorpen
begon. Hij zal altijd terug hebben gedacht aan die muren en die arme, maar
ordelijke en schone, menselijk aangename plek. Wanneer Jezus tijdens zijn
openbare leven in Nazaret terugkeerde, zal Hij zich onvergetelijke ogenblikken
bij zijn Moeder en de heilige Jozef hebben herinnerd. Onder de dingen die de
heilige Maria in haar hart bewaarde4, zullen
ongetwijfeld al die kleine voorvallen zijn geweest uit het dagelijkse leven van
haar Zoon, die de vreugde van haar ziel vormden. «Wij mogen niet vergeten dat
bijna alle dagen, die Onze Lieve Vrouw op aarde heeft doorgebracht,
voorbijgingen op een wijze, die veel lijkt op die van miljoenen andere vrouwen,
die zich bezig houden met de zorg voor hun gezin, met de opvoeding van hun
kinderen, namelijk door het huishouden zo goed mogelijk te verzorgen. Maria
heiligt ook het meest onaanzienlijke werk, dat wat velen ten onrechte voor
waardeloos en van geen belang achten: het werk van íedere dag, de kleine
attenties voor de mensen van wie wij houden, gesprekken met en bezoeken aan
verwanten en vrienden, alle gewone dingen, die doortrokken kunnen zijn van
liefde tot God.»5
God wil dat zijn kinderen geboren worden, leven en gevormd
worden in een huisgezin, dat een navolging moet zijn van het gezin van Nazaret.
Hoewel de vrouw geroepen is tot het vervullen van voorname taken in andere
werkzaamheden ten bate van de gemeenschap, moet de toewijding aan de zorg voor
haar gezin toch een centrale plaats in haar leven innemen, want juist daar
oefent zij vooral, door middel van veelvoudige kleine dingen, haar moederschap
uit over haar gezin, de meest verheven opdracht die zij van de Heer heeft
ontvangen. Man en vrouw mogen niet vergeten, «dat het geheim van het
huwelijksgeluk in het dagelijkse is gelegen en niet in droombeelden. Zij ligt
in het vinden van de verborgen blijdschap bij thuiskomst, in de liefdevolle
zorg voor de kinderen, in het werk van alledag, waaraan heel het gezin meewerkt;
in goed humeur tegenover moeilijkheden, die men sportief tegemoet moet treden;
en ook in het benutten van alle vormen van vooruitgang die de beschaving ons
verschaft, om het huis aangenaam te maken, het leven eenvoudiger, de vorming
werkdadiger.»6
In de Heilige Familie bezitten wij het toonbeeld waarnaar wij
vaak moeten kijken. «Nazaret is de school, waar men Jezus' leven begint te
begrijpen, het is de school waar de kennis van zijn evangelie haar aanvang
neemt. Hier leren wij gade te slaan, te beluisteren, te overwegen, door te
dringen in de diepe en geheimvolle betekenis van die eenvoudige, nederige en
verrukkende openbaring van Gods Zoon onder de mensen. Hier leert men eveneens,
misschien bijna onmerkbaar, dit leven na te volgen.»7
Hoe vaak zijn wij in ons gebed niet binnengegaan in dat eenvoudige huis van
Nazaret en hebben wij Jezus, Maria en Jozef aanschouwd tijdens hun werk en in
de vele kleine dingen die zij onder elkaar hebben beleefd, in hun dagelijkse
samenleving!
Laten wij vandaag bij de Heilige Familie nagaan of onze huisgezinnen
een weerspiegeling zijn van het huis van Nazaret: of wij ervoor zorgen, dat
Jezus het middelpunt van ieders gedachten en liefde inneemt, of wij de geest
van dienstbaarheid wakker houden, of wij ons uitsloven om het leven voor de
anderen beminnelijk te maken; of dat er, integendeel, vaak geruzied wordt, we
ons buitensporig bekommeren om onze eigen zaken, of dat we onder druk van de
omgeving die christelijke gewoonten achterwege laten die zo'n grote hulp zijn
om God voor ogen te houden: bidden voor en na de maaltijden, het
gemeenschappelijk bidden van een of ander gebed, gezamenlijk op zondag of op
een hoge feestdag de heilige mis bijwonen...
53.3 «Welk een groot voorbeeld
van dagelijks samenleven! -stelde Leo xiii,
doelend op de Heilige Familie-. Welk een volmaakt beeld van een huisgezin! Daar
leeft men in eenvoud van gewoonten en menselijke warmte; in voortdurende
harmonie van gevoelens; zonder wanorde, met wederzijds respect; met oprechte
liefde, ongeveinsd, volledig werkend in het volhardend vervullen van de plicht,
hetgeen allen die het aanschouwen aantrekt.»8
Dààrnaar moeten wij kijken om in onze gezinnen het voorbeeld van Jezus, Maria
en Jozef weer te geven.
De warmte van het gezin hangt niet alleen van de moeder af
-al is haar taak niet gemakkelijk te vervangen-, maar van ieders persoonlijke
bijdrage. Wij moeten zodanig leven, dat we ook aan de anderen denken, de dingen
zo gebruiken dat er altijd iets aan anderen te geven valt, dat we zorg dragen
voor de tradities die ieder gezin eigen zijn... Hoeveel gelijkenis kan er niet
zijn tussen ons leven en dat van Jezus, Maria en Jozef in het huis van Nazaret!
Alles verliep daar volkomen natuurlijk, zonder gebeurtenissen van buitengewone
uiterlijke betekenis. De Heer vraagt van ons geen opvallende offers. Hij zoekt
ons echter in het eigen gezin, in duizend en één kleine tekenen van overgave:
een glimlach voor wie wat meer vermoeid is, voorop te lopen in die kleine
vormen van dienstbetoon die elk samenleven vraagt, niet ontstemd zijn om dingen
van weinig belang, slecht humeur overwinnen om de anderen geen nadeel te
berokkenen, aandacht schenken aan het naamfeest of de verjaardag van hen die
bij ons wonen, in gezinskring deze verjaardagen en feesten vieren die heel
bijzonder allen betreffen...
«Aanvaard, o Lieve Vrouw van Loreto -bad paus Johannes Paulus ii in dit heiligdom-, Moeder van
het huis van Nazaret, deze bedevaart van mij, van ons, die één groot
gezamenlijk gebed is voor het huis van de mens van onze tijd: voor het huis dat
hij de kinderen van heel de aarde bereidt voor het eeuwige huis van de Vader in
de hemel.»9 Tot haar bidden wij, dat zij ons
leert te zorgen voor het eigen huisgezin, als de plaats die door God gewild is
om de menselijke en bovennatuurlijke deugden te leren en te beoefenen en om de
verloren krachten te herstellen door een groter en energieker dienstbetoon aan
de maatschappij, door ons werk, in het apostolaat. Wij bidden haar, dat onze
huizen «die levende haarden van liefde vormen, waaraan de mens zich iedere dag
kan warmen»10, en dat zij een voorproef mogen
zijn van het hemels huis, een hemel hier op aarde.
-1. Johannes Paulus ii, Homilie te Loreto, 8-IX-1979. -2. Ibidem.
-3. Ibidem. -4. Vgl. Lc
2,51. -5. H. Jozefmaria Escrivá, Als Christus nu langs komt, 148. -6. Gesprekken
met Mgr. Escrivá, 91. -7. Paulus vi, Homilie in Nazaret, 5-I-1964. -8. Leo xiii, Enc. Laetitiae sanctae,
8-IX-1893, 3. -9. Johannes Paulus ii, loc. cit. -10. Idem, Exhort.
Familiaris consortio, 22-XI-1981, 37.
