Zeventiende zondag door het jaar (B)

20. Trouw in kleine dingen

-Jezus heeft altijd aandacht voor onze noden. Hij leert ons tijdelijke zaken te heiligen. -Dichtbij Jezus komen door de trouwe vervulling van onze plichten. De waarde van kleine dingen. -Wat God ons ook vermag te vragen, het ligt binnen onze mogelijkheden. Wij moeten trouw zijn zelfs in die zaken die van weinig belang lijken.

20.1 Langs de oevers van het Meer van Galilea kwamen mensen van de omliggende dorpen bijeen om naar de Heer te luisteren. Terwijl Jezus aan het spreken was, had niemand aan zijn eigen vermoeidheid gedacht, aan de uren dat zij zonder eten waren geweest, aan hun gebrek aan levensmiddelen. De mensen waren geboeid door de woorden van de Heer. Zij hadden hun honger vergeten evenals hun reisplannen. Niettemin had Jezus aan de materiële behoefte van zijn toehoorders gedacht. Hij had medelijden met die uitgeputte mensen die Hem gedurende een paar dagen hadden gevolgd. In die omstandigheden deed Hij het schitterende wonder van de vermenigvuldiging van brood en vis.1

Nadat iedereen had gegeten maakte Jezus van de gelegenheid gebruik om zijn apostelen -en ons- een les te geven over het belang van kleine dingen. Toen ze verzadigd waren, zei Hij tot zijn leerlingen: 'Haalt nu de overgebleven brokken op om niets verloren te laten gaan.' Zij haalden ze op en vulden van de vijf gerstebroden twaalf manden met brokken, welke door de mensen na het eten overgelaten waren. Jezus toont ons zijn edelmoedigheid op twee manieren: eerst door aan de mensen te geven: zoveel men maar wilde, en vervolgens door te zorgen dat er geen voedsel verloren ging. Hij voedt op zowel door middel van het machtige wonder als door een veelbetekenende kleinigheid.

De grootsheid van het hart van Christus wordt geopenbaard in zowel de grote als de kleine gebeurtenissen van elke dag. «Het verzamelen van de overgebleven brokken is een manier om ons de waarde te laten zien van kleine dingen, gedaan uit liefde voor God: orde, netheid, de zaken helemaal afwerken.»2 Christus brengt het grootste deel van dertig jaar door, verborgen in het gewone leven van elke dag. Terwijl Hij een beroep uitoefende in een eenvoudige werkplaats, was de Mensenzoon toch bezig met de Verlossing van alle mensen.

In de evangeliën zien wij Jezus tijdens de jaren van zijn openbaar leven in voortdurend gesprek met zijn hemelse Vader. Toch was Jezus zich ten volle bewust van wat rondom Hem gebeurde. Nadat Hij de dochter van Jaïrus tot leven had gewekt, vroeg Hij dat haar iets te eten zou worden gegeven. Direct na het wonder van de opwekking van Lazarus te hebben verricht, vertelde Hij aan de verbaasde toeschouwers: Maakt hem los en laat hem gaan.3 Jezus voelde eveneens aan wanneer het tijd was voor zijn volgelingen om wat rust te nemen.4 Hij leert ons om menselijke situaties te behandelen volgens hun werkelijk belang. Wij moeten onze dagelijkse zorgen heiligen. We kunnen niet in de wolken leven. We moeten actief betrokken zijn met het leven van anderen.

In de tweede lezing van de mis herinnert de heilige Paulus ons eraan hoe wij ons behoren te gedragen ten aanzien van de mensen rondom ons: in alle deemoed en zachtheid, in lankmoedigheid, liefdevol elkaar verdragend.5 De Heer roept ons op, die deugden te beleven die het leven voor anderen aangenaam maken. Zo zullen we onze liefde voor God laten blijken.

20.2 Haalt nu de overgebleven brokken op... Dit lijkt van weinig belang in vergelijking met het opzienbarende wonder, maar het is de Heer die het verzoek doet. Ons hele leven bestaat uit veel zaken die eenvoudig en alledaags zijn. We ontwikkelen deugden door onze gewone dagelijkse strijd. Het is in deze strijd dat wij onze heiligheid smeden. «'Liefde bestaat uit daden en niet uit mooie praatjes'. Daden, daden! Voornemen: ik zal doorgaan U heel vaak te zeggen dat ik van U houd -hoe vaak heb ik het vandaag al gezegd? Door uw genade echter zal het vooral mijn gedrag zijn, zullen het de kleine dingen van elke dag zijn die -met stomme welsprekendheid- dat voor U uitroepen, U mijn liefde doen blijken.»6

De Heer waardeert orde, nauwkeurigheid, zorg voor de boeken die wij gebruiken en de gereedschappen waarmee we werken, onze vriendelijkheid ten aanzien van collega's, onze toewijding aan echtgenoot, kinderen, vrienden. Wij moeten vechten tegen elk gevoel van routine in onze relaties of in ons werk. We moeten nieuwe betekenis willen geven aan elke dag en elk uur, zelfs al hebben we jarenlang hetzelfde gedaan. Het leven wordt een saaie boel als we toegeven aan wat voor routine dan ook. Wij kunnen in ons dagelijks werk een uitgestrekt arbeidsveld ontdekken voor het beleven van onthechting -mensen niet op hun plaats zetten, geconcentreerd werken, onze taken uitvoeren met een geest van dienstbaarheid...

Het is mogelijk dat we op een bepaalde dag worden uitgedaagd iemands leven te redden met risico voor ons eigen leven. Het is mogelijk maar niet erg waarschijnlijk. Toch krijgen wij praktisch elke dag kansen om ons aan anderen te geven. Dit kan een glimlach zijn voor iemand die we niet echt graag zien, een bemoedigend woordje zeggen tegen een gezinslid die vermoeid schijnt of zich niet lekker voelt, bereidheid onze mening voor ons te houden ter wille van het vermijden van ruzie, een welbewuste inspanning om met belangstelling te luisteren naar iemand die wij niet erg interessant vinden. Het kan gebeuren dat een daad van weinig belang (een vriendelijke begroeting, een zeer kleine gunst, een bedankbriefje...) bij anderen tot een goed gevolg leidt, buiten alle verhouding tot wat we zouden hebben kunnen verwachten. Deze eenvoudige attenties helpen anderen zich gewenst en gewaardeerd te voelen. Maatschappelijk leven wordt aldus een weerspiegeling van God zelf. Dit staat in sterk contrast tot die omstandigheden waar mensen elkaar behandelen als louter voorwerpen, met achteloze onverschilligheid voor de meest fundamentele facetten van de menselijke waardigheid.

Kleine dingen zijn van wezenlijk belang voor onze strijd om alle deugden te beleven. Geloof kan worden uitgedrukt met een momentele daad van liefde wanneer wij een tabernakel voorbijkomen midden in een stad. Sterkte kan worden beleefd wanneer wij een onkuis gesprek onderbreken, wanneer wij opkomen voor onze overtuigingen, voor Jezus Christus en zijn Kerk.

Christus wacht op ons in het leven van elke dag. Dit is de 'echte wereld' waartoe wij behoren, die wij moeten heiligen door onze vlijt en 'sportieve geest'. Het is daar dat wij zullen leren waarderen wat Hij waardeert: de schatten die duren ten eeuwigen leven. Wij hopen dat we gelukkig genoeg zullen zijn om de loftuiting van de Meester te verdienen: Uitstekend, goede en trouwe dienaar, over weinig waart ge trouw, over veel zal ik u aanstellen.7

20.3 Ons leven bestaat uit vele kleine daden. Als wij al deze daden kanaliseren in de richting van de Wil van God, zullen zij ons heel ver brengen. Vele kleine stapjes zullen ons tot het doel van onze reis brengen. Trouw in kleine dingen zal ons harden tegen iedere grote bekoring.8 Zoals wij in het boek van Sirach lezen: Wie zo aan zijn drankzucht toegeeft, wordt niet rijk en wie het kleine niet eert, gaat langzaam maar zeker te gronde.9

God vraagt op elk ogenblik iets van ons, en dat iets is voor ons altijd goed mogelijk. Tengevolge van onze aanvankelijke instemming met de genade, komt er met betrekking tot de tweede uitdaging nog meer genade. Als we trouw zijn, volgt de éne genade op de andere.

Door ons op kleine dingen te concentreren, genieten we van het bijkomende voordeel onze ijdelheid te verminderen. Wie zal ons eer geven voor het afstaan van onze plaats in de bus? Wat voor een dankbetuiging zullen wij ontvangen voor het hebben van orde in onze werkruimte? Wie zal een standbeeld oprichten voor de moeder die glimlacht, voor de leraar die elke les zorgvuldig voorbereidt, voor de student die echt voor een examen studeert, voor de dokter die een patiënt behandelt met eerbied voor zijn waardigheid?

Als wij ons werk opdragen, vormen wij kleine dingen om tot grote zaken, menselijke details in bovennatuurlijke gebeurtenissen. Elke morgen behoren wij onze dag aan God met meer en meer toewijding op te dragen. Wij zullen het menselijke en het goddelijke te zamen zien komen in een eenheid van leven die ons in staat zal stellen de hemel beetje bij beetje te verdienen. Om trouw te blijven in kleine dingen, moeten we een grote liefde hebben tot de Heer. Wij moeten een vurig verlangen koesteren met Hem verenigd te zijn, Hem te vinden in de gewone omstandigheden van het dagelijks leven. Deze voortdurende zorg voor kleine dingen zal onze liefde voor God voeden.

Onze Moeder Maria zal ons leren waarderen wat van weinig belang schijnt te zijn, en details verzorgen. Dit moet onze aanpak zijn in het gezinsleven, in maatschappelijke betrekkingen, in de vervulling van onze plichten en in onze manier van omgaan met God.

-1. Joh 6,1-15. -2. The Navarre Bible, noot bij Mc 6,42. -3. Joh 11,44. -4. Mc 3,31. -5. Ef 4,16. -6. H. Jozefmaria Escrivá, De Smidse, 498. -7. Mt 25,21. -8. Vgl. Lc 16,10. -9. Sir 19,1.