Zesde week. Zaterdag

51. Voornemens in het gebed

-Jezus spreekt tot ons in het gebed. -Niet ontmoedigd raken als de Heer ons soms niet lijkt te horen... Hij luistert altijd naar ons en vervult de ziel van vruchten. -Concrete voornemens.

51.1 Jezus besteeg de berg Thabor met drie van zijn meest intieme leerlingen, Petrus, Jakobus en Johannes, die Hem later zouden vergezellen in Getsemani.1 Daar hoorden ze de stem van de Vader: Dit is mijn Zoon, de Welbeminde, luistert naar Hem. Toen ze rondkeken, zagen ze plotseling niemand anders bij hen dan alleen Jezus.

In Christus vindt de volheid van de Openbaring plaats. Zijn woord en leven bevatten alles wat God tot de mensheid en tot ieder mens afzonderlijk heeft willen zeggen. In Jezus vinden we alles wat we moeten weten over ons eigen bestaan, in Hem begrijpen we de zin van ons dagelijks le­ven. In Christus is alles tot ons gezegd; het is aan ons naar Hem te luisteren en de raad van Maria op te volgen: Doet maar wat Hij u zeggen zal.2 Dat is ons leven: luisteren naar wat Jezus ons zegt in de intimiteit van ons gebed, in de raadgevingen van de geestelijke leiding en door de voorvallen en gebeurtenissen die Hij ons toezendt of die Hij toelaat, en alles doen wat Hij van ons verlangt. «Daarom zou degene -zo leert de heilige Johannes van het Kruis- die nu van God een visioen of openbaring zou vragen of verlangen, niet alleen een dwaasheid begaan, maar God beledigen, omdat hij zijn ogen niet volledig op Christus richt, zonder iets anders of nieuws te willen. Want God zou hem aldus kunnen antwoorden: 'Ik heb u toch alles al gezegd in mijn Woord, dat is: mijn Zoon, en Ik heb geen ander; wat kan Ik dan nu nog méér antwoorden of openbaren? Richt uw ogen alleen op Hem, want in Hem heb Ik het u gezegd en geopenbaard, en in Hem zult u nog meer vinden dan wat u vraagt en verlangt [...]; luistert naar Hem, want méér heb Ik niet te openbaren, niet méér bekend te maken.»3

We moeten bidden om met God te spreken, maar ook om te luisteren naar zijn raad, zijn ingevingen en verlangens met betrekking tot ons werk, ons gezin en vrienden, allen die we dichter bij Hem moeten brengen. Want in het gebed spreken we tot God en spreekt Hij tot ons door middel van die opwellingen die ons ertoe brengen tot het beter vervul­len van onze dagelijkse plichten, tot grotere moed in het apostolaat, en omdat Hij ons het licht schenkt om, volgens zijn goddelijke wil, de moeilijkheden die zich voordoen tot een oplossing te brengen.

Onze moeder Maria -die we vandaag, zaterdag, met bijzondere genegenheid kunnen eren- leert ons naar haar Zoon te luisteren en de dingen in ons hart te overwegen, zoals zij deed, zoals we op twee plaatsen in het evangelie lezen.4 «Het kwam door het overwegen van de dingen in haar hart, dat de heilige Maagd met het voortschrijden van de tijd steeds meer groeide in het begrijpen van het mysterie, in heiligheid en in vereniging met God. In tegen­stelling tot de indruk die wij gewoonlijk hebben, trof Maria niet alles kant en klaar aan op haar weg naar God, want er werden grote krachtsinspanningen van haar gevraagd en ze werd onderworpen aan beproevingen, die geen enkele sterveling, behalve haar Zoon, zou hebben kunnen doorstaan.»5 Door haar intieme relatie met God leerde zij ken­nen wat Hij van haar wilde; daar drong zij steeds dieper door in het mysterie van de Verlossing en in haar gebed vond zij de betekenis van de gebeurtenissen in haar leven: de zeer grote en onvergelijkbare vreugde van haar roeping, de zending van Jozef, de armoede in Bethlehem, de komst van de Wijzen uit het Oosten, de ontreddering van de overhaaste vlucht naar Egypte, de smartelijke zoektocht naar en het blijde terugvinden van Jezus toen deze twaalf jaar oud was, het normale leven van de dagen in Nazareth... De Maagd bad en begreep. Hetzelfde zal met ons gebeuren als we leren intiem met Jezus om te gaan.

51.2 Dit is mijn Zoon, de Welbeminde, luistert naar Hem... Dikwijls zullen we naar Hem moeten luisteren en Hem moeten vragen over wat we niet begrijpen, wat ons verrast, of over de beslissingen die we moeten nemen. We zullen Hem dan vragen: Heer, wat wilt U dat ik in deze zaak doe? Wat zal u het meeste vreugde bereiden? Hoe kan ik mijn werk beter doen? Wat verwacht u van deze vriend? Hoe kan ik U helpen? En als we aandachtig weten te zijn, zullen we die woorden van Christus horen, die ons uitnodigen om edelmoediger te zijn, en die ons verlichten om overeenkomstig Gods wil te handelen. Terecht kunnen we tot Jezus in ons gebed van vandaag zeggen: Uw woord is een lamp voor mijn voeten, een licht op mijn pad6; zonder uw woord zou ik struikelend voortgaan, zonder koers en richting. Leid mij, Heer, op mijn wegen en laat mij te midden van zoveel duisternis niet alleen.

Naar een oprecht gebed, vanuit de juiste intentie, eenvoudig, zoals een zoon tot zijn vader spreekt, een vriend tot zijn vriend, «luistert de Heer altijd vol aandacht.»7 Hij aanhoort ons altijd, ook al hebben we soms de indruk dat Hij geen acht op ons slaat. Zoals toen Bartimeüs tot Jezus riep, toen Hij Jericho verliet en verder ging zonder aandacht te schenken aan het smeekgeroep van de blinde man8, of bij die andere gelegenheid toen de leerlingen de Heer vroe­gen om zich te bekommeren over de Syrofenicische vrouw die hen volgde en maar bleef smeken om haar zieke dochter te genezen.9 Jezus kende heel goed het verlangen van deze mensen evenals het geloof dat door hun volhardend gebed sterker en oprechter werd. Hij is vol aandacht voor wat we zeggen, heeft belangstelling voor onze zaken, Hij ontvangt de lofprijzingen, de dankzeggingen, die we tot Hem richten, de akten van liefde, de smeekbeden en Hij spreekt tot ons, opent nieuwe wegen voor ons, wekt voornemens in ons op... Soms zal het gebed een gesprek zonder woorden zijn, zoals vaker voorkomt onder vrienden die elkaar werkelijk achten en kennen. Maar zelfs zonder woorden kan men zoveel zeggen!

Vaak zal het ons helpen in ons gebed te overwegen, dat we de intiemste vrienden van de Heer zijn, zoals de apostelen, dat Hij ons geroepen heeft om Hem te dienen vanuit ons werkterrein en met wie wij vele zaken moeten bespreken, zoals degenen die Hem volgden. «De Heer die zijn leerlingen had uitgezonden om te preken, roept ze bij hun terugkeer bij elkaar en nodigt ze uit met Hem naar een eenzame plaats te gaan om daar uit te rusten... Wat zou Jezus hun allemaal niet vragen en vertellen! Ja... het evangelie blijft steeds actueel.»10 En ook wij moeten aandacht besteden aan Jezus die tot ons spreekt in de intimiteit van het gebed.

De Heer doet overvloedig vruchten in onze ziel ontstaan, ook al blijven die soms onopgemerkt; Hij spreekt dan op een bijna niet waarneembare manier, maar Hij geeft ons altijd zijn licht en hulp, zonder welke wij niet vooruit zou­den kunnen komen. Laten we proberen elke vrijwillige afleiding van ons af te werpen, laten we kijken waarvoor we dienen te zorgen om de tijd van gesprek met de Heer beter te doen verlopen (onze zintuigen bewaken, verstervingen in de gewone dingen van elke dag, meer aandacht schenken aan het voorbereidend gebed, meer hulp vragen...) en het voorbeeld van de heiligen te volgen, die volhardden in hun gebed ondanks de moeilijkheden. «Heel erg vaak -zo herinnert zich de heilige Theresia- verscheidene jaren lang, werd ik meer in beslag genomen door de wens dat het uur van aanbidding voorbij zou zijn, en door het luisteren naar het slaan van de klok, dan door het nadenken over goede dingen. Talloze malen zou ik liever elke vorm van boetedoening gedaan hebben, die me opgelegd zou zijn, dan me terug te trekken om te gaan bidden.»11 Laten wij ons gebed nooit opgeven, ook al komt het ons soms dor, droog en moeilijk voor.

«Het is ook nuttig -verklaart de heilige Petrus van Alcántara- te bedenken dat we aan onze zijde een engelbewaarder hebben, tijdens het bidden meer nog dan ergens anders, omdat hij ons helpt onze gebeden naar de hemel te dragen en ons te beschermen tegen de vijand.»12

Dit is mijn Zoon, de Welbeminde, luistert naar Hem... Jezus spreekt tot ons in het gebed. En de Maagd, onze Moeder, leert ons hoe we te werk moeten gaan: Doet maar wat Hij u zeggen zal..., zo raadt zij ons aan, zoals zij dat tot de dienaren van Kana deed. Want doen wat Jezus ons elke dag in het persoonlijk gebed en via de geestelijke leiding zegt, dàt is de sleutel vinden die in staat stelt de poorten van het koninkrijk van de hemel te openen, dat is zich op de lijn stellen van Gods verlangens ten aanzien van het eigen bestaan. En als we deze ingevingen en raadgevin­gen volgen, zullen we merken dat ons leven overladen wordt met vruchten, zoals die dienaren in Kana, die door gehoorzaam te zijn aan de woorden van onze heilige moe­der Maria merkten, dat de stenen kruiken gevuld waren met kostelijke wijn.

Laten we ons tot haar wenden en haar vragen ons te leren hoe we met Jezus moeten spreken en naar Hem moe­ten luisteren. Laten we het vaste voornemen hernieuwen steeds ijverig te zijn in het gebed. Laten we onderzoeken of wij aandacht hebben voor wat Hij ons in dat gesprek wil zeggen.

51.3 Doet maar wat Hij u zeggen zal... Deze woorden van de Maagd zijn een voortdurende uitnodiging om de voornemens die de Heer ons elke dag in ons persoonlijk gebed ingeeft ten uitvoer te brengen.

Deze voornemens moeten wel juist omlijnd zijn om daadkrachtig te kunnen zijn, opdat zij werkelijkheid worden of minstens inzet om ze dat te doen worden: «concrete plannen maken, niet van de ene week tot de andere, maar van vandaag tot morgen, en van nu tot straks.»13

Vaak zullen dergelijke voornemens betrekking hebben op kleine dingen zoals verbetering van ons werk, in de omgang met de ander, in de poging ons vandaag meer be­wust te zijn van de aanwezigheid van God, als we over straat lopen of te midden van ons gezin... Een andere keer spreekt God tot ons door middel van de raadgevingen die we van onze geestelijke leiding krijgen, die gewoonlijk de voornaamste inzet om ons te beteren en een veelvuldig gebedsthema zullen vormen. Zo zal iedere dag, elke week, bijna zonder dat we ons ervan bewust zijn, de goddelijke wil onze stappen geleiden, zoals een kompasnaald de reiziger aangeeft welk pad hem naar het doel leidt. Het einde van onze reis is God; naar Hem willen wij op weg gaan, veilig, zonder weifelen, zonder vertragingen, met heel onze wil. Onze eerste opdracht is leren luisteren, die goddelijke stem te herkennen die zich in ons leven openbaart. De dagelijkse voornemens en die concrete richtlijnen voor onze strijd-het bijzonder gewetensonderzoek- zullen ons bij de hand nemen en tot heiligheid leiden, als we ijverig strijd blijven leveren.

Vandaag kunnen we tot de Heer gaan via Onze Lieve Vrouw, misschien door vaker een schietgebedje uit te spre­ken, door de rozenkrans beter te bidden, door met meer liefde stil te blijven staan bij de korte overweging van elk mysterie. «Wat is het tafereel van de blijde boodschap aan Maria ontroerend! -Maria, -hoe vaak hebben we dit niet overwogen!- is in gebed verzonken..., legt haar vijf zintuigen en al haar vermogens in het gesprek met God. Tijdens het gebed leert ze de Wil van God kennen; en door het gebed maakt ze die tot haar eigen vlees en bloed: ver­lies het voorbeeld van de heilige Maagd niet uit het oog!»14 Tot haar smeken wij vandaag, dat zij ons een aandachtig oor geeft om de stem van haar Zoon te beluisteren, die zich op welbepaalde tijden aan ons bekend maakt. Dit is mijn Zoon, de Welbeminde, luister naar Hem. Wij vragen haar ook meer toewijding om de voornemens van ons gebed en de raadgevingen die we in de geestelijke begeleiding ontvangen, in praktijk te brengen.

-1. Mc 9,1-2. -2. Joh 2,5. -3. H. Johannes van het Kruis, Bestijging van de berg Karmel, 2,22. -4. Lc 2,19.51. -5. F. Suárez, Maria van Nazareth. -6. Ps 119,105. -7. H. Petrus van Alcántara, Tractaat van het gebed en de meditatie, I, 4. -8. Mc 10,46. -9. Mt 15,2. -10. H. Jozefmaria Escrivá, De Voor, 470. -11. H. Theresia van Avila, Het boek van haar leven, 8,3. -12. H. Petrus van Alcántara, o.c., ii, 4,5. -13. H. Jozefmaria Escrivá, De Voor, 222. -14. Ibidem, 481.