Tweeëntwintigste week. Donderdag

7. wat gehoorzaamheid vermag

-Gehoorzaamheid schenkt sterkte en is vruchtbaar. -Deze deugd is een voorwaarde voor hen die Christus van nabij willen volgen. -Geen grenzen stellen aan wat God wil.

7.1 Christus stond bij het meer van Gennesaret met een grote menigte die het Woord van God wilde horen; dichtbij waren Petrus en zijn metgezellen hun netten aan het wassen na een nacht vruchteloos vissen. Jezus, die een manier zocht om toegang tot Petrus' ziel te krijgen, vroeg hem een paar meter van de oever weg te varen; en in de boot gezeten onderrichtte Jezus de menigte.1 Misschien ging Petrus door met het gereedmaken van de boot voor de volgende nacht terwijl hij tegelijkertijd luisterde naar wat de Meester te zeggen had; zij kenden elkaar al vanaf het moment dat Petrus' broer Andreas hen aan elkaar had voorgesteld2, maar hij was totaal onbewust van het grootse plan van de Heer met hem.

Toen Hij opgehouden was met spreken, zei Jezus tot Simon: Vaar nu naar het diepe en gooi uw netten uit voor de vangst. Misschien waren ze juist op dat moment klaar met het schoonmaken van de netten die vol zaten met algen en vuil van het meer. Petrus stond op het punt nee te zeggen: ze waren moe, temeer daar ze er niet in geslaagd waren iets te vangen; hun netten waren schoon en opgeborgen voor de volgende nacht en de tijd van de dag was in elk geval totaal ongeschikt om te gaan vissen. Maar er was iets in Jezus' blik, zijn aandringende maar innemende manieren, de buitengewone fascinatie die Hij altijd heeft voor edele zielen, die Petrus ertoe brachten nogmaals van wal te steken. De enige reden voor hem om met de boten naar open water te varen was Jezus' opdracht: Meester, zei hij, de hele nacht hebben we gezwoegd zonder iets te vangen; maar op uw woord zal ik de netten uitgooien... In verbo autem tuo: op uw woord. Dat is een prachtige reden.

Heel vaak, als we belaagd worden door vermoeidheid omdat we geen resultaten zien in ons innerlijk leven of in het apostolaat, als we het gevoel hebben volledig te hebben gefaald en heel wat redenen hebben om te willen opgeven, moeten we luisteren naar de stem van Jezus, die tot ons zegt: Duc in altum, vaar nu naar het diepe, begin nog eens opnieuw, begin nog eens helemaal van vooraf, in mijn Naam.

«Het geheim van alle vooruitgang en van elke overwinning is eigenlijk te weten 'hoe opnieuw te beginnen', van een mislukking te leren en het nog eens te proberen.»3 Door deze aperte mislukkingen probeert de Heer ons misschien te zeggen, dat we om meer bovennatuurlijke redenen zouden moeten handelen, uit gehoorzaamheid, voor Hem en alleen voor Hem. «De macht van de gehoorzaamheid! -Het meer van Gennesaret wilde zijn vissen niet aan de netten van Petrus geven. Een hele nacht voor niets gezwoegd.

»Maar uit gehoorzaamheid wierp hij toch opnieuw zijn netten uit en toen ving hij piscium multitudinem copiosam -een grote hoeveelheid vissen.

»Geloof me: dit wonder herhaalt zich iedere dag.»4

Als we ons ooit te moe of niet in staat achten opnieuw te beginnen, moeten we naar Jezus kijken die naast ons in de boot zit en ons uitnodigt om met echte inspanning -met innerlijke volgzaamheid- in praktijk te brengen wat we als advies krijgen in de biecht of in geestelijke leiding, en we zullen de kracht vinden om door te gaan. In deze context zegt de heilige Theresia: «Ik dacht vaak dat mijn gestel het werk dat ik moest doen nooit zou aankunnen, maar de Heer zei tot mij: 'Dochter, gehoorzaamheid geeft kracht'.»5

7.2 Petrus voer het meer op met Jezus in zijn boot en ontdekte spoedig dat de netten vol raakten met vissen, zoveel zelfs dat ze dreigden te scheuren. Daarom wenkten ze hun maats in de andere boot om hen te komen helpen. Toen die gekomen waren vulden zij de beide boten tot zinkens toe. Er was vis voor iedereen; gehoorzaamheid wordt altijd overvloedig door God beloond.

Deze passage uit het evangelie bevat vele lessen voor ons: 's nachts, in Christus' afwezigheid, was hun werk vergeefs geweest. Hetzelfde gebeurt met de mensen die apostolische werken proberen te verrichten zonder op God te rekenen. Als zij niet ophouden zich te laten leiden door hun eigen ervaring en door louter menselijke factoren, zullen ze in de grootste duisternis terecht komen. «Jij staat erop je weg alleen te gaan, jouw eigen wil te doen, enkel en alleen geleid door je eigen oordeel... en, je ziet het al, de vrucht van dit alles heet 'onvruchtbaarheid'.

»Kind, als jij je eigen oordeel niet laat varen, als jij je vastbijt in 'jouw' apostolaat, zul jij de hele nacht -je hele leven zal een lange nacht zijn- werken en uiteindelijk zul jij bij het ochtendgloren met lege netten staan.»6

Petrus gaf blijk van zijn nederigheid door naar iemand te luisteren die geen visser was en dus waarschijnlijk niets wist van het werk waarin hij, Simon, zoveel ervaring en kennis had opgedaan. Toch vertrouwt hij de Heer; hij heeft meer vertrouwen in het woord van Jezus dan in zijn eigen jarenlange arbeid. Hierin kunnen we ook zien dat de Heer hem al voor zich gewonnen had en dat er nog maar heel weinig nodig was voor hem om alles achter te laten voor Jezus.

De gehoorzaamheid, het vertrouwen in de woorden van Jezus waren de laatste stap in de voorbereiding van Petrus op de taak die Jezus voor hem had weggelegd. Het leek alsof de Heer had beschikt Petrus te roepen nadat deze een daad van gehoorzaamheid en volledig vertrouwen had gesteld.

Boven overwegingen van gepastheid of efficiëntie is de hoofdreden waarom gehoorzaamheid wezenlijk is voor wie Christus' leerling wil zijn, dat gehoorzaamheid deel uitmaakt van het mysterie van de Verlossing: Christus «onthulde ons zijn mysterie; door zijn gehoorzaamheid heeft Hij onze verlossing bewerkstelligd.»7 En daarom kan niemand die de voetstappen van de Meester wil volgen, grenzen stellen aan zijn gehoorzaamheid. Jezus heeft ons geleerd te gehoorzamen zowel in gemakkelijke dingen als in heldhaftige dingen, want «Hij gehoorzaamde in dingen die zeer zwaar en moeilijk waren: tot de dood aan het kruis.»8

Gehoorzaamheid maakt, dat wij onze wil in alles willen vereenzelvigen met de wil van God. Deze wil komt tot uitdrukking door onze ouders, onze meerderen en de normale plichten in het gezin, in het maatschappelijke en beroepsleven. Gods wil wordt ons op bijzondere wijze onthuld in de geestelijke leiding.

God verwacht daarom van ons een oprecht gedrag dat op elk moment gekenmerkt wordt door de fijngevoelige en opgewekte manier waarop we ons, om zijnentwil, onderwerpen aan alle vormen van wettelijk gezag, en in de eerste plaats aan de paus van Rome en het leergezag van de Kerk.

Als we bij Christus blijven, vult Hij altijd onze netten. In zijn aanwezigheid wordt zelfs wat vruchteloos en nutteloos leek, effectief en vruchtbaar. «Gehoorzaamheid maakt onze daden en ons lijden verdienstelijk, op zo'n manier dat, hoe nutteloos ze ook mogen lijken, ze uiterst vruchtbaar kunnen worden. Een van de prachtige dingen die de Heer gedaan heeft, is de meest nutteloze dingen, zoals pijn, betekenisvol maken; door zijn gehoorzaamheid en zijn liefde heeft Hij ze glorierijk gemaakt.»9

7.3 Petrus staat verstomd bij de vangst die ze zojuist hebben binnengehaald. In dit wonder openbaart de Heer zich op een speciale wijze aan hem. Petrus keek naar Jezus en wierp zichzelf vervolgens aan zijn voeten, en zei: Heer, ga van mij weg want ik ben een zondig mens. Hij besefte hoe onbetekenend hij was in vergelijking met Christus' hoogste majesteit. Toen zei Jezus tot Petrus: Wees niet bevreesd, voortaan zult ge mensen vangen. En Petrus en de andere vissers brachten de boten aan land en lieten alles achter om Hem te volgen.

Jezus begon met Petrus een boot te leen te vragen en vroeg tenslotte om zijn leven. Petrus was bestemd om een onuitwisbaar spoor achter te laten in zoveel zielen die Christus zelf onder zijn hoede zou stellen. Hij begon met gehoorzamen in kleine dingen en de Heer toonde hem de prachtige plannen die Hij voor alle eeuwigheid voor hem, de arme visser uit Galilea, bereid had. Petrus kon zich de transcendentie en de waarde van zijn leven niet voorstellen. Duizenden en duizenden mensen hebben hun geloof doen ontbranden aan het geloof van die mannen die die dag Jezus volgden en vooral aan dat van Petrus, die de 'rots' zou zijn, de onwrikbare fundering van de Kerk.

Ook wij kunnen niet voorzien wat allemaal de gevolgen zullen zijn van het in geloof volgen van Christus. Hij vraagt ons voortdurend om een edelmoedig antwoord, om meer volgzaamheid en gehoorzaamheid aan wat Hij ons beetje bij beetje laat zien. Als we trouw zijn, zal Hij ons op een dag laten zien hoe belangrijk het was dat wij Hem met daden gevolgd hebben. «Jij, apostel, bent in je omgeving als een steen die in de vijver valt. -Breng door je voorbeeld en je woord een eerste kring tot stand, en deze een andere..., en weer een andere, en nog een... telkens wijder.

»Begrijp je nu de grootsheid van je taak?»10

Laten we de Heer geen grenzen stellen, zoals Petrus dat ook niet deed. «Als je een van degenen bent die naar het diepe vaart, zet dan rechtstreeks en vastbesloten koers... Als je jezelf aan God geeft, geef je dan op de manier zoals de heiligen dat deden. Laat niemand en niets je aandacht afleiden en je doen vertragen: je behoort aan God. Als je jezelf geeft, geef je voor de eeuwigheid. Laat noch de woedende golven, noch de verraderlijke onderstroom de concrete vastheid van je fundamenten doen wankelen. God verlaat zich op jou: Hij steunt op je. Zet al je krachten in en roei tegen de stroom op... Duc in altum. Zet koers naar het diepe met de durf van die anderen die Christus liefhadden.»11

Onze Moeder, de Maagd Maria, Stella Maris, Sterre der Zee, zal ons leren edelmoedig te zijn jegens God wanneer Hij ons een boot te leen vraagt en wanneer Hij wil dat wij Hem ons hele leven geven. We mogen geen voorwaarden stellen om Hem te volgen.

-1. Lc 5,1-11. -2. Vgl. Joh 1,41. -3. G. Chevrot, Simon Petrus. -4. H. Jozefmaria Escrivá, De Weg, 629. -5. H. Teresia van Ávila, De kloosterstichtingen, Prol. 2. -6. H. Jozefmaria Escrivá, De Smidse, 574. -7. Vaticanum ii, Dogm. const. Lumen gentium, 3. -8. H. Thomas van Aquino, Commentaar op de Hebreeënbrief, 5,8,2. -9. R. Garrigou-Lagrange O.P., Het zieleleven van den christen, ii. -10. H. Jozefmaria Escrivá, De Weg, 831. -11. J. Urteaga, El valor divino de lo humano, bl. 174-175..