Derde week. Dinsdag

17. WIE IS JEZUS

-Jezus, Eniggeboren Zoon van de Vader. -Volmaakt God en volmaakt mens. Hij is Kind geworden, opdat wij met vertrouwen naar Hem toegaan. -De allerheiligste Mensheid van de Heer, weg naar de Drieëenheid. Christus navolgen. Hem beter leren kennen door het lezen van het heilige Evangelie. Zijn leven overwegen.

17.1 Gij zijt mijn Zoon. Ik heb U heden verwekt.1 Zo staat het met de woorden van psalm 2 in de Introïtus van de Nachtmis. «Het bijwoord heden heeft het over de eeuwigheid, het heden van de Allerheiligste en onuitsprekelijke Drieëenheid.»2 

Gedurende zijn openbaar leven verkondigde Jezus heel wat keren het vaderschap van God met betrekking tot de mensen. Hij verwijst daarbij naar de talloze uitdrukkingen die het Oude Testament bevat. Trouwens, «voor Jezus is God niet alleen -Vader van Israël, Vader van de mensen-, maar ook mijn Vader. De Mijne: dat is nu juist het motief waarom de Joden Jezus zochten te doden. Hij noemde zelfs God zijn eigen Vader (Joh 5,18). De Zijne in de strikt letterlijke betekenis: Diegene die alleen de Zoon kent als Vader en door wie alleen Deze op zijn beurt gekend wordt [...]. Mijn Vader is de Vader van Jezus Christus: degene die de oorsprong is van zijn messiaanse zending, van zijn onderricht.»3 

Als Petrus in de buurt van Caesarea Filipi belijdt Gij zijt Christus, de Zoon van de levende God, antwoordt Jezus hem, Zalig zijt gij Simon [...] want niet vlees en bloed hebben u dit geopenbaard, maar mijn Vader.4 Immers, niemand kent de Zoon tenzij de Vader, en niemand kent de Vader tenzij de Zoon.5 Alleen de Zoon kan de Vader doen kennen: de zichtbare Zoon laat de onzichtbare Vader zien. Wie Mij ziet, ziet de Vader.6 

Het Kind dat in Bethlehem werd geboren is de Zoon van God, de Eniggeborene, één in wezen met de Vader, eeuwig, met zijn eigen goddelijke natuur, en de in de maagdelijke schoot van Maria aangenomen menselijke natuur. Wanneer we op dit Kerstfeest naar Hem kijken en we Hem zien, weerloos in de armen van zijn Moeder, zullen we niet vergeten, dat het God is die mens geworden is uit liefde tot ons, tot ieder van ons. En als we in deze dagen vol bewondering in het evangelie lezen of bij het Angelus bidden et habitavit in nobis, -en Het heeft onder ons gewoond- dan biedt dat een goede gelegenheid een akte van diepe dankzegging en van aanbidding van het Allerheiligst Menszijn van de Heer te doen.

17.2 Jezus kwam van de Vader naar ons7, maar Hij is ons geboren uit een vrouw: Maar toen de volheid der tijden gekomen was, heeft God zijn Zoon gezonden, geboren uit een vrouw8, zegt de heilige Paulus. De profetische teksten kondigden aan dat de Messias uit de hemel zou neerdalen, als regen, en uit de aarde zou opbloeien als een zaad.9 Hij was de Sterke God en tegelijkertijd een kind, een zoon.10 Over zichzelf zal Christus zeggen: Ik ben van boven11, en tegelijkertijd werd Hij geboren uit het geslacht van David12: Een twijg zal aan de stronk van Jesse ontspruiten, een telg ontbloeien aan zijn wortel.13 Hij is een kind van de aarde, van deze aardse aarde.

In het evangelie van de Vigiliemis van Kerstmis lezen we de stamboom van Jezus.14 De Heilige Geest heeft ons willen laten zien hoe Jezus een spruit is van een familie, van een volk, en daardoor ook van de hele mensheid. Maria geeft Jezus, in haar schoot, haar eigen bloed: het bloed van Adam, Peres, Salomon...

Het woord is vlees geworden en heeft onder ons gewoond.15 Hij is mens geworden, maar is niet opgehouden God te zijn. Jezus Christus is volmaakt mens en volmaakt God. Na de Verrijzenis, toen de Heer zich met zo'n wonderbaarlijke behendigheid bewoog en op zo'n onverklaarbare wijze verscheen, heeft misschien de een of andere leerling gedacht, dat Jezus een soort geest was. Dan neemt Hij zelf deze twijfels voor altijd weg. Hij zegt hun: Betast Mij en kijkt: een geest heeft geen vlees en beenderen, zoals ge ziet dat Ik heb. En verderop in het evangelie staat: Zij reikten Hem een stuk geroosterde vis aan; Hij nam het en at het voor hun ogen op.16 

Johannes was hierbij aanwezig en zag Hem eten, zoals hij zo vaak tevoren gezien had. En nooit zou hem die overstelpende zekerheid verlaten van dit vlees dat we met eigen ogen hebben aanschouwd, en met onze handen hebben aangeraakt.17 

God wordt mens in de schoot van Maria. Hij zou niet plotseling op aarde verschijnen, als een hemels visioen. Nee, Hij werd werkelijk mens, zoals wij, door onze mense­lijke natuur aan te nemen binnen in het allerzuiverste moederlichaam van een vrouw. Daarmee is ook zijn goddelijke afstamming (zijn goddelijke aard, de preëxistentie van het Woord) onderscheiden van zijn tijdelijke geboorte. Derhalve is Jezus, in zoverre Hij God is, van eeuwigheid op geheimnisvolle wijze voortgebracht door de Vader en niet geschapen. In zoverre Hij mens is, is Hij -zonder twijfel- geboren, -werd Hij geschapen-, uit de heilige maagd Maria op een concreet moment in de geschiedenis van de mensheid. En dus is de maagd Maria, als Moeder van Jezus Christus, die God is, werkelijk moeder van God, wat het Concilie van Efese als dogma afgekondigd heeft.18 

Laten we onze blik wenden naar het kind dat binnen enkele dagen geboren gaat worden te Bethlehem in Juda. En wij weten goed dat Hij is: «de sleutel, het middelpunt en het einde van heel de geschiedenis van het mensdom.»19 Van dit kind hangt heel ons bestaan af, op aarde en in de hemel. Hij wil dat wij in vriendschap en vol uitzonderlijk vertrouwen met Hem omgaan. Hij heeft zich klein gemaakt, opdat wij niet bang zullen zijn Hem dicht te naderen.

17.3 De Vader heeft de mensen tevoren bestemd tot gelijkvor­migheid met het beeld van zijn Zoon, opdat Deze de eerstgeborene zou zijn onder vele broeders.20 Ons leven moet een voortdurende navolging van zijn leven hier op aarde zijn. Hij is ons Toonbeeld in alle deugden. Met Hem onderhouden wij betrekkingen die we niet hebben met de andere personen van de Allerheiligste Drieëenheid. De genade die de mens wordt toebedeeld door de sacramenten, is niet louter een 'genade van God' zoals de genade die de ziel van Adam sierde, maar, in de ware en eigenlijke betekenis, 'genade van Christus'.

Christus was een mens, een individuele mens, met een familie, een vaderland, met eigen gewoonten, vermoeienissen en speciale voorkeuren; een concrete mens, deze Jezus.21 Tegelijkertijd echter kon en kan Hij, gegeven de transcendentie van zijn goddelijke Persoon, al wat menselijk en rechtschapen is in zich verenigen. Er is in ons geen enkele goede gedachte of goed gevoel die Hij niet tot de zijne kan maken. Zo is er ook bij Hem geen gedachte of gevoel die wij niet zouden moeten pogen tot de onze te maken. Jezus hield tot in de grond van alles wat werkelijk menselijk was: het werk, vriendschap, gezin; en het meest van de mensen met al hun fouten en gebreken. Zijn Allerheiligst Menszijn is onze weg naar de Drieëenheid.

Met zijn voorbeeld onderricht Jezus ons hoe wij de mensen om ons heen hebben te dienen en te helpen: Ik heb u een voorbeeld gegeven, opdat gij zoudt doen, zoals Ik u gedaan heb.22 Liefde is beminnen, zoals Ik u heb liefgehad.23 Leidt een leven van liefde naar het voorbeeld van Christus die ons heeft liefgehad24, zegt de heilige Paulus. En om de eerste christenen aan te sporen tot liefde en nederigheid zegt Hij hun eenvoudigweg : Die gezindheid moet onder u heersen welke ook Christus Jezus bezielde.25 

Christus is ons Voorbeeld bij het in praktijk brengen van de deugden, in de omgang met anderen, in de manier waarop we ons werk doen, in alles. Hem navolgen is zich een geest en een wijze van voelen eigen maken die het leven van iedere gelovige zou moeten bezielen, wat zijn kwaliteiten ook zijn, wat zijn levensstaat of zijn plaats in de maatschappij ook is.

Om de Heer echt na te volgen, om werkelijk zijn leerlingen te zijn moeten wij onszelf «in Hem zien. Het is niet voldoende een algemeen beeld van Christus te hebben. Integendeel, wij moeten van Hem leren hoe ons gedrag moet zijn, zowel in het algemeen als in concrete gevallen. Vooral moeten wij zijn levenshouding op aarde beschouwen om moed, kracht, licht en vrede te putten.

»Als men een mens bemint, wil men alles tot in de kleinste bijzonderheden over zijn bestaan en zijn karakter weten om zich met hem te kunnen identificeren. Daarom moeten wij de levensgeschiedenis van Jezus beschouwen, vanaf de geboorte in een kribbe tot aan zijn dood en zijn verrijzenis.»26 Alleen zo zullen wij Christus in hoofd en hart dragen. Het zal ons in deze dagen, dankzij het lezen en overwegen van het evangelie, makkelijk vallen het Christuskind in de grot van Bethlehem te beschouwen, omgeven door Maria en Jozef. Wij zullen er grote lessen uit kunnen trekken, lessen in onthechting, nederigheid, zorg om de naasten. Van de herders zullen we de blijdschap leren om de ontmoeting met God en van de wijzen uit het oosten hoe we Hem moeten aanbidden- en wij zullen ons gesterkt voelen om verder te gaan op onze weg.

Als we ons gewennen aan het lezen en overwegen van het heilig evangelie zullen we volledig doordringen in het leven van Jezus, Hem elke dag beter leren kennen en ons leven zal, bijna zonder dat we er ons rekenschap van geven, in de wereld een weerspiegeling zijn van het Zijne.

-1. Ps 2,7. -2. Johannes Paulus ii, Algemene audiëntie, 16 oktober 1986. -3. Ibidem. -4. Mt 16,16-17. -5. Mt 11,27. -6. Joh 14,9. -7. Vgl. Joh 6,29. -8. Gal 4,4. -9. Vgl. Jes 45,8. -10. Jes 9,5. -11. Joh 8,23. -12. Rom 1,3. -13. Jes 11,1. -14. Mt 1,1-25. -15. Joh 1,14. -16. Lc 24,37-39.42-43. -17. 1 Joh 1,1. -18. Vgl. Denzinger-Schönmetzer 252. -19. Vaticanum ii, Past. const. Gaudium et Spes, 10. -20. Rom 8,29. -21. Hnd 2,32. -22. Joh 13,15. -23. Joh 13,34. -24. Ef 5,2. -25. Fil 2,5. -26. H. Jozefmaria Escrivá, Als Christus nu langs komt, 107.