|
|
 |
|
| Recensie |
Rome ons thuis
|
|
|
|
| bron: |
Kwartana |
| recensent(e): |
- |
| datum: |
2002, februari |
| Recensie: |
De vroegere aartsbisschop van Fulton Sheen heeft eens geschreven: 'Er zijn in de Verenigde Staten niet meer dan honderd mensen die de rooms-katholieke Kerk haten; maar er zijn er miljoenen, die haten wat zij ten onrechte menen dat de katholieke Kerk is.'
Een uitspraak die ook op Nederland van toepassing is. Het antipapisme is oud in Amerika. Vooral het calvinisme heeft een slechte reputatie. Al vroeg in de Amerikaanse geschiedenis werden katholieken gediscrimineerd. De Kukluxklan richtte zich niet alleen tegen negers maar ook tegen joden en katholieken. De oude vooroordelen leven verder. Alleen al om deze reden is het meer dan de moeite waard om het vlot geschreven boek van Scott Hahn 'Rome ons thuis' te lezen. Een blik achter de schermen van een milieu waar het woord oecumene volledig onbekend lijkt te zijn. In het boek wordt een militant antikatholiek calvinisme beschreven dat probeert katholieken van hun geloof af te helpen. Calvinisten verspreidden beruchte boeken onder katholieken zoals Rooms Katholicisme van Lorraine Boettner. De schrijver van 'Rome ons thuis' Scott Hahn, zei hierover dat hij door het uit te lenen katholieken van hun geloof had afgeholpen maar dat hij nu weet dat het vol staat met leugens over de Kerk. Zijn antikatholicisme ging ver. Scott: 'Ik richtte me bewust op rooms-katholieken, uit medelijden en bezorgdheid om hun dwalingen en bijgeloof. Als ik bijbelstudies moest leiden voor high-school-jongeren, kleedde ik mijn uitleg strategisch zo in dat ik jonge katholieken kon bereiken, die naar mijn idee zo in de steek gelaten en de war gebracht werden. Ik was vooral geschokt door hun onwetendheid, niet alleen over de Bijbel, maar ook over de leer van hun eigen Kerk. Om een of andere reden kenden ze niet eens de hoofdpunten van de catechismus. Ik had het gevoel dat ze in hun eigen godsdienstles als onnozelen werden behandeld.'
Het was daarom een koud kunstje om ze de 'dwalingen van hun eigen Kerk te laten zien'. Deze ervaringen van Scott bleven later nadat hij katholiek geworden was een belangrijk thema. De strijd tegen de passiviteit en de desinteresse na de theologische strijd van na het concilie is ook kenmerkend voor het Amerikaanse katholicisme waar de hervormingsbewegingen aan het begin staan. Als weinig anderen zet Scott zich nu in met behulp van boeken, bandjes en lezingen om katholieken op te roepen om eindelijk met het antikerkelijke theologische milieu van na het concilie te breken en zich veel meer met de Bijbel en het concilie zelf bezig te houden evenals de katholiek catechismus. Uit het grote succes van Scott blijkt dat hij de juiste problematiek heeft aangeboord. Scott hoort volledig bij de nieuwe katholieke hervormingsbeweging die vooral door de nieuwe lekenbewegingen wordt gedragen. Scott ontdekte dat niet alleen de katholieke jeugd op katholieke scholen misleid was maar dat het probleem ernstiger was. 'Ik solliciteerde voor een promotieplaats aan de Duquesne universiteit in Pittsburgh. Ik werd aangenomen en kreeg een studiebeurs. Elke week reed ik er om colleges te volgen heen. Bij enkele vakken was ik de enige protestant en de enige student die paus Johannes Paulus II verdedigde! Het was griezelig. Op een gegeven moment was ik priesters (en zelfs ex-priesters) aan het uitleggen dat bepaalde katholieke geloofspunten op de Schrift berusten, en vooral op de Verbondsgedachte.' Het verbond was een centraal punt in de studie van Scott die hem naar de katholieke Kerk toe dreef. Scott had ook het geluk dat hij al in een vroeg stadium met personen uit de conciliaire hervormingsbeweging kennis maakte die hem wegwijs maakten in de theologische strijd van na het concilie. Scott: 'Soms ging een katholieke vriend uit Grove City met me mee naar Pittsburgh, waar hij een afspraak had met Father John Debicki, een priester van het Opus Dei. Ik had nog nooit van het Opus Dei gehoord. Ik wist alleen dat dit een priester was die mijn vragen serieus nam, bezonnen antwoord gaf en me liet weten dat hij voor mij bad. Hij was een heel nederige man. Later kwam ik er pas achter dat hij in Rome de doctorsgraad in de theologie had behaald'.
Het boek 'Rome ons thuis' bevat het bekeringsverhaal van een calvinistisch domineesechtpaar dat gedreven werd door het zoeken naar de waarheid en zo uiteindelijk bij de katholieke Kerk uit moest komen. Een proces van denken, twijfel, strijden waar bijna het huwelijk aan ten gronde was gegaan maar dat daarna des te overtuigender katholieken heeft opgeleverd. Typerend voor Scott Hahn was dat hij als tiener de kerk uitliep. Scott: 'De dominee preekte over al zijn twijfels over de maagdelijke geboorte van Jezus en over diens lichamelijke verrijzenis. Midden in zijn preek stond ik gewoon op en liep ik er uit. Ik herinner me nog dat ik dacht: Ik weet niet precies wat ik geloof, maar ik ben in ieder geval eerlijk genoeg om niet die dingen openlijk aan te vallen die ik hoor te verkondigen. Ik vroeg me ook af: Waarom stopt die man niet gewoon met zijn baan in de presbyteriaanse kerk en gaat hij ergens heen waar ze hetzelfde denken als hij?' Scott wist toen nog niet dat ook in de katholieke Kerk priesters die niet meer geloofden gewoon in functie bleven en de Kerk van binnen uit bestreden. Een belangrijke stap op zijn weg naar de katholieke Kerk was de ontdekking dat het katholieke standpunt over anticonceptie tot 1930 nog door alle christelijke kerken werd gedeeld. Behalve dit feit werd Scott echter vooral overtuigd door de argumenten die de katholieke Kerk gebruikte en die de protestanten zelden kennen.
Een tweede belangrijk punt was de ontdekking dat een kernpunt van het protestantisme het sola fide (het geloof alleen) bij Paulus helemaal niet werd geleerd. Scott Schreef: 'In Jakobus 2,24 leert de Bijbel dat 'een mens wordt gerechtvaardigd door daden en niet alleen door geloof.' Bovendien zie Sint Paulus in de eerste brief aan de Korintiërs 13,2: al heb ik het volmaakte geloof dat bergen verzet: als ik de liefde niet heb, ben ik niets.' Het was voor mij een traumatische verandering te moeten zeggen dat ik nu dacht dat Luther op dit punt fundamenteel ongelijk had. Zeven jaar lang was Luther mijn hoofdbron van inspiratie geweest, zodat ik het Woord krachtig kon verkondigen. En deze leerstelling was de motivering achter de hele protestantse Reformatie. Er was nog iets wat Scott te denken gaf: Luther ging zelfs zo ver dat hij het woordje 'alleen' aan het woord 'gerechtvaardigd' toevoegde in zijn Duitse vertaling van Romeinen 3,28 en hij noemde de brief van Sint Jakobus 'een epistel van stro' omdat Jakobus specifiek stelt: 'want wij worden niet gerechtvaardigd door het geloof alléén' (2,24).'
Nog een derde punt was van groot belang. Scott ontdekte dat de tweede strijdkreet van de Reformatie sola scriptura: alleen de Bijbel is onze autoriteit en niet de paus, kerkelijke concilies of de Traditie nergens in de Bijbel te vinden was. Waarom stond dit niet in de Bijbel als het zo belangrijk was? De lange weg van denken, twijfelen en argumenten afwegen, het zoeken naar de waarheid leidt er uiteindelijk toe dat Scott katholiek wordt. Later wordt zijn vrouw ' nadat calvinisten eerst nog geprobeerd hadden een echtscheiding tot stand te brengen ' ook katholiek en worden al zijn kinderen katholiek gedoopt. Scott ontmoet vervolgens de paus en is diep onder de indruk van hem. Voor een Amerikaanse calvinist die altijd geleerd had dat de paus de antichrist is en de Kerk van Rome de hoer van Babylon een enorme ommekeer in zijn leven.
Terecht schrijft dr. G.J.M. van den Aardweg in een korte inleiding bij het boek: 'Dit is het openhartige en eerlijke verslag van een jong Amerikaans domineesechtpaar dat had besloten het Woord van God in de Bijbel volkomen serieus te nemen en ernaar te leven. Katholieken kunnen uit deze getuigenis leren dat zij zich dikwijls te weinig vanuit de Bijbel in hun geloof verdiepen en dat ook zij in hun geloofsleven veel verder moeten zien te komen.'
|
|
|
